Relacje więźniów Kabla zebrane przez Wojewódzką Żydowską Komisję Historyczną w Krakowie w kontekście metodologii dokumentowania Zagłady w latach 1944–1949

Autor

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2020.08

Słowa kluczowe:

historiografia Zagłady, Centralna Żydowska Komisja Historyczna, zbieracz żydowskiej komisji historycznej, protokolant żydowskiej komisji historycznej, dokumentowanie Zagłady, relacja, świadectwo historyczne, Krakowska Fabryka Kabli (Kabel)

Abstrakt

Wychodząc od zarysowania początku historiografii Zagłady w drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku, przywołuje losy żydowskich komisji historycznych w kontekście działalności polskich instytucji dokumentujących Zagładę po wojnie. Opisując historie Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej, a następnie skupiając uwagę na jednym z jej najaktywniejszych oddziałów – Wojewódzkiej Żydowskiej Komisji Historycznej w Krakowie – przechodzę do charakterystyki funkcji protokolanta tejże instytucji, a także metodologii badań prowadzonych przez zbieraczy WZKH. W części analitycznej powołuje się na relacje więźniów pod obozu płaszowskiego utworzonego przy Krakowskiej Fabryce Kabli (opisuje pokrótce losy tego dziś rzadko omawianego miejsca), na podstawie których prowadzę rozważania dotyczące formalnych granic świadectwa, skupiając się głównie na jego specyfice. W zakończeniu tekstu nakreślam problemy badawcze, z jakimi mierzyli się pracownicy komisji historycznych tuż po wojnie, a także zwracam uwagę na trudności w pracy z tym rodzajem świadectwa.

Biogram autora

  • Michał Wachuła

    Dr, literaturoznawca, Accenture Polska.

Bibliografia

Bieberstein Aleksander: Zagłada Żydów w Krakowie. Kraków–Wrocław 1986
View in Google Scholar

Borwicz Michał: Literatura w obozie. Kraków 1946
View in Google Scholar

Browning Christopher Robert: Collected Memories: Holocaust History and Post-war Testimony. London 2003
View in Google Scholar

Cohen Boaz: Holocaust Survivors and the Genesis of Holocaust Research. In: Beyond Camps and Forced Labour: Current International Research on Survivors of Nazi Persecution. Ed. Johannes-Dieter Steinert, Inge Weber-Newth. Osnabrück 2005, pp. 290–300
View in Google Scholar

Dauksza Agnieszka: Klub Auschwitz i inne kluby. Rwane opowieści przeżywców. Gdańsk 2016
View in Google Scholar

Encyclopedia of Camps and Ghettos 1933–1945. Vol. 1. Early Camps, Youth Camps, and Concentration Camps and Subcamps under the SS-Business Administration Main Office (WVHA). Part B. Ed. Geofrey P. Megargee. Bloomington and Indianapolis 2009
View in Google Scholar

Filipkowski Piotr: Historia mówiona i wojna. Doświadczenie obozu koncentracyjnego w perspektywie narracji autobiograficznych. Wrocław 2010
View in Google Scholar

Friedländer Saul: Nazi Germany and the Jews, 1933–1939. Vol. 1. The Years of Persecution. New York 1997
View in Google Scholar

Friedman Philip: Roads to Extinction: Essays on the Holocaust. New York–Philadelphia 1980
View in Google Scholar

Gebirtig Mordechaj: S’brent (1939–1942). Kraków 1946
View in Google Scholar

Grinberg Daniel: Holokaust w perspektywie i refleksji historyków. W: Myślenie po Zagładzie. Głosy z Polski. Red. Sebastian Rejak. Warszawa–Kraków 2008, s. 12–16
View in Google Scholar

Grüss Noe: Rok pracy Centralnej Żydowskiej Komisji Żydowskiej. Łódź 1947
View in Google Scholar

Hilberg Raul: Zagłada Żydów europejskich. Przeł. Jerzy Giebułtowski. T. 1–3. Warszawa 2014
View in Google Scholar

Jarkowska-Natkaniec Alicja: Wymuszona współpraca czy zdrada? Wokół przypadków kolaboracji Żydów w okupowanym Krakowie. Kraków 2018
View in Google Scholar

Jockusch Laura: Collect and Record! Jewish Holocaust Documentation in Early Postwar Europe. Oxford 2012, https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199764556.001.0001
View in Google Scholar

Kotarba Ryszard: Niemiecki obóz w Płaszowie 1942–1945. Warszawa–Kraków 2009
View in Google Scholar

Pieśń ujdzie cało… Antologia wierszy o Żydach pod okupacją niemiecką. Oprac. Michał Borwicz. Warszawa–Łódź–Kraków 1947
View in Google Scholar

Polski przemysł kablowy. Red. Jan Grobicki. Bydgoszcz 2007
View in Google Scholar

Rejak Sebastian: Jewish Identities in Poland and America. The Impact of the Shoah on Religion and Ethnicity. London–Portland (Or) 2011
View in Google Scholar

Skubisz Mieczysław: Krakowski Kabel i jego załoga 1928–1978. Kraków 1978
View in Google Scholar

Tippner Anja: Ghostwriting i historia mówiona: teksty kolaboratywne jako przypadek graniczny pisarstwa autobiograficznego. Przeł. Anna Artwińska. W: Autobiografie (po)graniczne. Red. Inga Iwasiów, Tatiana Czerska. Kraków 2016, s. 209–220
View in Google Scholar

Trzy pokolenia krakowskiego Kabla w 75-leciu 1928–2002. Red. Kazimierz Smaczniak. Kraków 2005
View in Google Scholar

Trzy pokolenia pracowników krakowskiego „Kabla” w 80-leciu 1928–2008. Red. Kazimierz Smaczniak. Kraków 2011
View in Google Scholar

Żbikowski Andrzej: Sąd Społeczny przy CKŻP. Wojenne rozliczenia społeczności żydowskiej w Polsce. Warszawa 2014
View in Google Scholar

Artykuły w czasopismach naukowych
View in Google Scholar

Bartov Omer: Eastern Europe as the Site of Genocide. „The Journal of Modern History” 2008, Vol. 80, No. 3, pp. 557–593
View in Google Scholar

Cohen Boaz: Holocaust Testimonies and Historical Writing: Debates, Innovations, and Problems in the Early Post-War Period. „Yad Vashem Studies” 2017, Vol. 45, Issue 2, pp. 159–184
View in Google Scholar

Haska Agnieszka: „Zbadać i wyświetlić”. Centralna Żydowska Komisja Historyczna (1944–1947). „Zagłada Żydów. Studia i materiały” 2017, nr 13, s. 110–137; https://doi.org/10.32927/zzsim.352
View in Google Scholar

Jarkowska-Natkaniec Alicja: Powojenne procesy członków Jüdischer Ordnungsdienst w okupowanym Krakowie. Casus Dawida Lieblinga. „Studia Żydowskie. Almanach” 2014, nr 4, s. 97–114; https://doi.org/10.56583/sz.549
View in Google Scholar

Stauber Roni: Filip Friedman i początki badań nad Zagładą. „Zagłada Żydów. Studia i materiały” 2015, nr 11, s. 235–251; https://doi.org/10.32927/zzsim.470
View in Google Scholar

Stępień Monika: „Pamięci zamordowanych składamy hołd”. Działalność Wojewódzkiej Żydowskiej Komisji Historycznej w powojennym Krakowie. „Kwartalnik Historii Żydów” 2018, nr 3, s. 579–606
View in Google Scholar

Wachuła Michał: Refleksja o statusie miejsca-po-obozie na przykładzie krakowskiej Fabryki Kabli w perspektywie relacji Joanny Ringel. „Narracje o Zagładzie” 2017, nr 3, s. 345–360
View in Google Scholar

Artykuły internetowe
View in Google Scholar

Grądzka Martyna: „Kabel” – zapomniany obóz pracy przymusowej przy ul. Prokocimskiej 75 w Krakowie [online]. [dostęp 17 stycznia 2020]. Dostępny w internecie: https://nowahistoria.interia.pl/polska-walczaca/newskabel-zapomniany-oboz-pracy-przymusowej-przyulprokocimskie,nId,183459
View in Google Scholar

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

29.09.2020

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Relacje więźniów Kabla zebrane przez Wojewódzką Żydowską Komisję Historyczną w Krakowie w kontekście metodologii dokumentowania Zagłady w latach 1944–1949. (2020). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 38, 171-190. https://doi.org/10.32030/KRZY.2020.08

Podobne artykuły

1-10 z 113

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.