O związkach Włodzimierza Tetmajera z teatrem
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2024.05Słowa kluczowe:
Włodzimierz Tetmajer, Józef Kotarbiński, Stanisław Wyspiański, kostium, dekoracja, projekt dekoracji, malarze w teatrzeAbstrakt
Przedmiotem artykułu jest współpraca Włodzimierza Tetmajera jako kostiumografa i scenografa z teatrem krakowskim, ukazana na tle zasad i konwencji regulujących ówczesne sposoby myślenia o plastyce scenicznej, jak i w powiązaniu z całokształtem jego artystyczno-literackich zainteresowań. Autorka prezentuje kalendarium ustalonych prac scenicznych Tetmajera, przygląda się niektórym z nich, stawiając tezę o ponadprzeciętnym zaangażowaniu malarza w przygotowanie spektakli i zrozumienie scenicznych reguł tworzenia. Jednocześnie wskazuje na fakt, że Tetmajer, wymieniany w 1899 roku razem ze Stanisławem Wyspiańskim jako stały konsultant teatru, nigdy nie odegrał takiej roli w rozwoju scenografii polskiej, jak jego młodszy kolega. Przyczyn takiego stanu rzeczy można poszukiwać w postawie samego malarza i celów, jakie sobie wyznaczył, traktując teatr jako ogniwo pośrednie w szerzej zakrojonych ambicjach i poszukiwaniach artystycznych.
Bibliografia
Czapska-Michalik Magdalena: Włodzimierz Tetmajer (1862–1923). Warszawa 2007
View in Google Scholar
Dramat polski 1765–2005. Przedstawienia, druki, archiwalia. Red. Stanisław Hałabuda, Jan Michalik, Anna Stafiej, współpr. Barbara Maresz, Alicja Przybyszewska. T. 2, M–Ż. Warszawa 2014
View in Google Scholar
Dużyk Józef: Sława, panie Włodzimierzu. Opowieść o Włodzimierzu Tetmajerze. Wyd. 2 poszerz. Kraków 1998
View in Google Scholar
Eliasz-Radzikowski Walery: Ubiory ludu w dawnej Polsce. Kraków 1862
View in Google Scholar
Eliasz-Radzikowski Walery: Ubiory w Polsce i u sąsiadów. T. 1–4. Kraków 1879–1899
View in Google Scholar
Encyklopedia teatru polskiego: Józef Kotarbiński. Hasło oprac. Mariola Szydłowska [online]. [dostęp 16 września 2024]. Dostępny w internecie: https://encyklopediateatru.pl/osoby/26730/jozef-kotarbinski
View in Google Scholar
Fazan Katarzyna: Projekty intymnego teatru śmierci. Wyspiański, Leśmian, Kantor. Kraków 2009
View in Google Scholar
Gembala Halina, Solańska-Szczepanik Krystyna: Repertuar Teatru Miejskiego w Krakowie (16 X 1909 r. przemianowanego na Teatr im. J. Slowackiego) 1905–1913. Warszawa 1990
View in Google Scholar
Gerson Wojciech: Ubiory ludu polskiego. Warszawa 1855
View in Google Scholar
Górski Artur: Włodzimierz Tetmayer. „Życie” 1899, nr 13, s. 244–245
View in Google Scholar
Hoesick Ferdynand: Jak w bajce wschodniej. Scherzo z wspomnień paryskich. „Świat” 1890, nr 5, s. 106–114
View in Google Scholar
Jarząbek-Wasyl Dorota: Zapiski Szatnego z placu Św. Ducha. W: Światła na wszystkie strony: prace ofiarowane
View in Google Scholar
Profesor Lidii Kuchtównie. Red. Joanna Stacewicz-Podlipska, Ewa Partyga. Warszawa 2019, s. 67–82
View in Google Scholar
Jarząbek-Wasyl Dorota: Za kulisami. Narodziny przedstawienia w teatrze polskim XIX wieku. Kraków 2016
View in Google Scholar
Kalendarz życia i twórczości Stanisława Wyspiańskiego 26 marca 1898 – grudzień 1907. Oprac. Alina Doboszewska. Kraków 1995
View in Google Scholar
Kotarbińska Lucyna: Wokoło teatru. Moje wspomnienia. Warszawa 1930
View in Google Scholar
Kotarbiński Józef: W służbie sztuki i poezji. Warszawa 1929
View in Google Scholar
Listy Lucyny i Józefa Kotarbińskich. Wybór i oprac. Zofia Jasińska. Warszawa 1978
View in Google Scholar
Marek Marta: O wystawie i twórczości. W: Marek Marta, Hapanowicz Piotr: Włodzimierz Tetmajer. Siła barw i temperamentu. Kraków 2023
View in Google Scholar
Matejko Jan: Ubiory w Polsce 1200–1795. Kraków 1860
View in Google Scholar
Michalik Jan: Dzieje teatru w Krakowie w latach 1893–1915. Cz. 1. Teatr Miejski, vol. 2. Kraków–Wrocław 1985
View in Google Scholar
Michalik Jan: Dzieje teatru w Krakowie w latach 1865–1893. Instytucja artystyczna. Kraków 2005
View in Google Scholar
Michalik Jan: Repertuar Teatru Miejskiego w Krakowie 1913–1918. Kraków 2018
View in Google Scholar
Pajączkowski Franciszek: Teatr lwowski pod dyrekcją Tadeusza Pawlikowskiego 1900–1906. Kraków 1961
View in Google Scholar
Pośpiechowa Leokadia: Twórczość literacka Włodzimierza Tetmajera. Wrocław 1974
View in Google Scholar
Solarska-Zachuta Anna: Repertuar teatru krakowskiego 1899–1905. Warszawa 1979
View in Google Scholar
Tetmajer Włodzimierz: Ubiory ludu polskiego. Z. 1. Krakowskie. Kraków 1904; Z. 2. Krakowskie, cz. 2. Kraków 1909
View in Google Scholar
Waśkowski Antoni: Znajomi z tamtych czasów. Literaci, malarze, aktorzy 1892–1939. Kraków 1956
View in Google Scholar
Wyspiański Stanisław: Dzieła zebrane. T. 4. Wesele. Red. Leon Płoszewski. Kraków 1958; T. 11. Rapsody, hymn, wiersze. Red. Leon Płoszewski. Kraków 1962
View in Google Scholar
Zacińska Maria: Repertuar Teatru Miejskiego w Krakowie 1893–1899. Warszawa 1977
View in Google Scholar
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Dorota Jarząbek-Wasyl

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

