Wątek sybirski w malarstwie polskim 2 połowy XIX w. Zarys

Autor

  • Maria Zientara

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.1987.03

Abstrakt

Brak abstraktu dla tego artykułu.

Bibliografia

1. Walery Eliasz Radzikowski, „Transport na Sybir”, 1862, papier, akwarela, 13 × 17 cm, Warszawa. Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego (dalej używać będę skrótu MHPRR), nr inw. Gr. 1328.
View in Google Scholar

2. Artysta nieznany, „Zsyłka”, ok. 1860, ol., pł., 53 × 101, MHPRR, nr inw. M – 252.
View in Google Scholar

3. Artur Grottger, „Pochód na Sybir”, 1865, zaginiony, repr. (w:) „Rok 1863 w malarstwie polskim”, Lwów 1910.
View in Google Scholar

4. Artur Grottger, „Pochód na Sybir”, 1866, kredka, był własnością hr. Aleksandra Skarbka, obecnie zaginiony, repr. (w:) Jan Bołoz-Antoniewicz, „Grottger”, Lwów 1910.
View in Google Scholar

5. Artur Grottger, „Pochód na Sybir”, (Na etapie), 1867, kredka czarno-biała, 74,5 × 125, Poznań. Muzeum Narodowe (dalej używać będę skrótu MNP), nr inw. Gr. 42.
View in Google Scholar

6. Artur Grottger, „Ciosanie krzyża” (Rekreacja na Syberii), 1866, kredka czerno-biała, 41 × 40,7, Lwów. Galeria Obrazów, nr in. G – V – 1204.
View in Google Scholar

7. Artur Grottger, „Dźwiganie krzyża” (Z krzyżem po śniegu), 1866, kredka czarno-biała, 30 × 28,7. Zakopane. Archiwum Pawlikowskich.
View in Google Scholar

8. Artur Grottger, „Skazaniec obkuwający bryłą skalną”, 1867 (?), zaginiony, repr. A. Potocki, „Grottger”, Lwów 1907, s. 177.
View in Google Scholar

9. Artur Grottger, „Sybiracy”, 1867, litografia, 50 × 56, MHPRR, nr inw. Gr. 1328.
View in Google Scholar

10. Artur Grottger, „Sybir”, 1862, kredka czar no-biała, 45,4 × 36,5, Londyn. Victoria and Alber Museum, nr inw. 8409 A–F.
View in Google Scholar

11. Artur Grottger, „Widzenie”, 1866, kredka czarno-biała, 56,3 × 43,2, Kraków. Muzeum Narodowe (dalej używać będę skrótu MNK), nr inw. IH-r.a.
View in Google Scholar

12. 688. 12 Obszerny wykaz pamiętników i wspomnień ze słańców (w:) Z. Librowicz, Polacy na Syberii, Kraków 1894; A [rtur] O[ppman], Sybir. Obrazy i wspomnienia, Warszawa 1916; M. Janik, Dzieje Polaków na Syberii, Kraków 1928; W. Jewsiewicki, Na syberyjskim zesłaniu, Warszawa 1959.
View in Google Scholar

13. Katalog wystawy prac Artura Grottgera w roku 1885 w Krakowie, Kraków 1885.
View in Google Scholar

14. Katalog wystawy dzieł Artura Grottgera urządzony staraniem Koła Literacko-Artystycznego w salonach gmachu Sejmowego we Lwowie w roku 1885, Lwów 1885.
View in Google Scholar

15. Katalogi wystaw – krakowskiej i lwowskiej po dają jedynie tytuł drugiego rysunku (Pochód na Sybir), bez roku powstania, zaznaczając, iż jest własnością hr. Jana Aleksandra Fredry.
View in Google Scholar

16. Recenzje z wystawy krakowskiej (w:) „Prawda”, 1885, nr 26, s. 305; „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne”, 1885, nr 92, s. 269. Recenzje z wystawy lwowskiej (w:) „Kłosy”, 1885, nr 1068, s. 397; „Czas”, 1906, nr 97 (27. IV.), s. 3.
View in Google Scholar

17. [por.] „Prawda”, 1885, nr 26, s. 305.
View in Google Scholar

18. Obszerne dane biograficzne (w:) M. Janik, Dzieje Polaków…, s. 382–383, 449; W. Husarski, Sybir w malarstwie polskim, „Sybirak” 1935, nr 3, s. 28–32; M. Bałaban, Zapomniany malarz polskiej martyrologii. Z powodu odznaczenia Aleksandra Sochaczewskiego. Z pięcioma ilustracjami, „Nowe życie”, 1924, nr 1, s. 60–65; A [rtur] O[ppman], Malarz Syberii, „Tygodnik Ilustrowany”, 1908 (I), s. 117.
View in Google Scholar

19. Wszystkie w/w prace artysty znajdują się w zbiorach Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjne go w Warszawie. Część z nich jest eksponowana w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej.
View in Google Scholar

20. A. Sochaczewski mieszkał wówczas na stałe w Wiedniu, stroniąc od ludzi. Na wezwanie dawnych kolegów, byłych Sybiraków, przywiózł do Lwowa cały niemal dotychczasowy dorobek malarski. Po zamknięciu wystawy podarował kolekcję Radzie Miejskiej m. Lwowa. Rada Miejska w dowód wdzięczności wyznaczyła mu emeryturę honorową w wys. 4 800 koron rocznie. Prace A. Sochaczewskiego do II wojny światowej znajdowały się we lwowskich muzeach. Po wojnie zostały odesłane do Polski i przekazane Muzeum Historycznemu m. st. Warszawy. Obecnie znajdują się w zbiorach MHPRR jako depozyt MH m. st. Warszawy.
View in Google Scholar

21. [Zob.] M. Janik, Polacy…, s. 383.
View in Google Scholar

22. [Zob.] Katalog. Sybir. Wystawa Obrazów Aleksandra Sochaczewskiego, Kraków 1900.
View in Google Scholar

23. [Zob.] Zygmunt, Powodzenie malarza Aleksandra Sochaczewskiego w Londynie, „Kraj”, 1895, nr 27, s. 11–12.
View in Google Scholar

24. [Zob.] Exposition de tableaux d’Alexandre Sochaczewski. Les exilés de Sibérié. Bruxelles, Maison d’Art du 26 juin 1897.
View in Google Scholar

25. [Zob.] Sibérien. Bilder. Ausstellung von Alexander Sochaczewski. (Katalog. Wien 1901).
View in Google Scholar

26. Omówienie wystaw: w Brukseli (1897) – Adam Breza, „Kraj”, 1897, nr 32, s. 6; w Wiedniu (1901) – „Życie i sztuka”, 1901, nr 25, s. 294.
View in Google Scholar

27. Por. Przewodnik po wystawie Roku 1863. We Lwowie 1913. Nakładem Komitetu Wystawy, s. 67.
View in Google Scholar

28. O. c.
View in Google Scholar

29. Por. Przewodnik po wystawie Roku 1863…, s. 69.
View in Google Scholar

30. M. Janik, Dzieje…, s. 315, 327. 31 „Syberia” George’a Kennana została przetłumaczona na język polski dopiero w 1907 roku. W tłumaczeniu niemieckim ukazała się w 1891 roku.
View in Google Scholar

32. Jacek Malczewski, „Śmierć Ellenai”, 1883, ol., pł., 212 × 370, Kraków. Muzeum Narodowe nr inw. 79 (dalej używać będę skr. MNK).
View in Google Scholar

33. Jacek Malczewski, „Śmierć wygnanki”, 1882, wł. Uniwersytetu Notre-Dame, Indiana, USA, repr. w: J. Puciata-Pawłowska. „Jacek Malczewski”, Wrocław–Warszawa–Kraków 1968, s. 49, il. 19.
View in Google Scholar

34. Jacek Malczewski, „Niedziela w kopalni”, 1882, ol., pł., 118 × 180. Muzeum Narodowe w Warszawie, nr inw. 190 055 (dalej używać będę skrótu MNW).
View in Google Scholar

35. Jacek Malczewski, „Na etapie”, 1883, ol., deska, 30,5 × 38,5, MNW nr inw. 21134.
View in Google Scholar

36. Jacek Malczewski, „Zesłanie studentów”, 1884, zaginiony, repr. (w:) J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski…, il. 27. Szkic do obrazu w MNK.
View in Google Scholar

37. Jacek Malczewski, „Nocleg na etapie”, 1885, zaginiony, repr. (w:) J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski…, s. 56, il. 25.
View in Google Scholar

38. Jacek Malczewski, „Umywanie nóg”, 1887, ol., pł., 196 × 140, MNP, nr inw. Mp 458.
View in Google Scholar

39. Jacek Malczewski, „Sybirak”, 1887, ol., pł., 17 × 32,5, wł. pryw. Gliwice, repr. (w:) J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski..., s. 57, il. 26.
View in Google Scholar

40. Jacek Malczewski, „Na etapie” (Sybiracy), 1890, ol., pł., 65 × 48, MNW nr inw. 127 593.
View in Google Scholar

41. Jacek Malczewski, „Sybiracy”, 1891, ol., pł., 18 × 31, MNK, nr inw. 310 031.
View in Google Scholar

42. Jacek Malczewski, „Śmierć na etapie”, 1891, ol., pł., 53 × 101, MNP nr inw. Mp 1301.
View in Google Scholar

43. Jacek Malczewski, „Na etapie”, 1892, ol., pł., 58 × 102,5. Szczecin, Muzeum Pomorza Zachodniego.
View in Google Scholar

44. Jacek Malczewski, „Śmierć na etapie”, 1895, ol., pł., Szczecin. Muzeum Pomorza Zachodniego, nr inw. Sp 4.
View in Google Scholar

45. Jacek Malczewski, „Pochód”, 1896, ol., tektura, 17 × 30, MNK nr inw. 136 085.
View in Google Scholar

46. Jacek Malczewski, „Chrystus w Emaus”, 1897, ol., pł., 22,5 × 29, MNW, nr inw. 182 082.
View in Google Scholar

47. Jacek Malczewski, „Śmierć Ellenai”, 1906–7, ol., pł., 145 × 116 MNW, nr inw. 182 563; „Śmierć Ellenai”, 1907, ol., tekt., 45 × 37,5, MNK nr inw. 301 158; „Śmierć Ellenai”, 1907, ol., pł., 208 × 114, Wrocław. Muzeum Narodowe nr inw. 231 369 (dalej będę używać skrótu MNWr).
View in Google Scholar

48. Jacek Malczewski, „Eloe unosząca ciało Ellenai”, 1908–9, ol., pł., 218 × 129, wł. Halina Darowska, Warszawa; „Eloe unosząca ciało Ellenai” 36 (Eloe), 1909, ol., pł., 205,5 × 129, wł. Lwów. Galeria Obrazów, Ż-2164; „Eloe unosząca ciało Ellenai”, 1909–1910, ol., pł., 240 × 131, MNP, nr inw. Mp 1846.
View in Google Scholar

49. Jacek Malczewski, „W moim ogródku’’, por. J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski…, s. 62.
View in Google Scholar

50. Jacek Malczewski, „Wygnaniec”, por. J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski”, s. 62.
View in Google Scholar

51. [Por.] Henryk Struve, Przegląd Artystyczny, „Kłosy”, I półr. s. 125; Wojciech Gerson, Na łożu śmierci, „Tygodnik Ilustrowany”, 1883, II półr., s. 343.
View in Google Scholar

52. J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski…, s. 50, por. także K. Bartoszewicz, Malarze krakowscy. Jacek Malczewski, „Świat”, Kraków 1894.
View in Google Scholar

53. J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski…, s. 62–63.
View in Google Scholar

54. Witold Pruszkowski, „Pochód na Sybir”, 1890, pastel, 39 × 72, MNP nr inw. Mp 2300.
View in Google Scholar

55. Witold Pruszkowski, „Anhelli” (Śmierć Anhellego), 1890, zaginiony, repr. „Tygodnik Ilustrowany” 1915 (2) 629.
View in Google Scholar

56. Witold Pruszkowski, „Umierająca Ellenai” (Śmierć Ellenai), 1892, pastel, 56,5 × 104, MNWr, nr inw. VIII-118.
View in Google Scholar

57. Witold Pruszkowski, „Eloe”, pastel, 56,8 × 104, MNWr, nr inw. VIII-117.
View in Google Scholar

58. „Anhelli” Słowackiego w odtworzeniu artystów malarzy polskich, „Lechita”, 1908, nr 1.
View in Google Scholar

59. Repr. (w:) „Tygodnik Ilustrowany”, 1909 (2) 731.
View in Google Scholar

60. Repr. (w:) „Tygodnik Ilustrowany”, 1896 (1) 371.
View in Google Scholar

61. Piotr Stachiewicz, „Zakuwanie zesłańców w kajdany”, ol., pł., 62 × 131, MHPRR, nr inw. M-113.
View in Google Scholar

62. Tadeusz Sulima-Popiel, „Zesłańcy”, kon. XIX w. (?), ol., pł., 85 × 161, MHmK, nr inw. 2702/III.
View in Google Scholar

63. Tadeusz Sulima-Popiel, „Sybir”, kon. XIX w., ol. pł., 90 × 120, wł. pryw. Kraków.
View in Google Scholar

64. Henryk Rauchinger, „W katordze”, 1886, ol., pł., 114 × 176, MNK nr inw. IIa-861.
View in Google Scholar

65. Jan Kober, „Na zesłanie”, 1890, rys. czarna kredka, 44 × 32, MHPRR.
View in Google Scholar

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

22.12.2025

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Wątek sybirski w malarstwie polskim 2 połowy XIX w. Zarys. (2025). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 14, 30-37. https://doi.org/10.32030/KRZY.1987.03

Inne teksty tego samego autora