Obóz Warowny Kraków 1849—1939

Autor

  • Wiktor Kucharski

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.1989.07

Abstrakt

Brak abstraktu dla tego artykułu.

Bibliografia

1. R. Bochenek, 1000 słów o inżynierii i fortyfikacjach, Warszawa 1980, s. 30—31; Wielka historia powszechna, Warszawa 1934—1939, t. 1, 2, 3; J. Sikorski, Zarys historii wojskowości powszechnej do konca XIX w., Warszawa 1975; P. Simański, Podręcznik historii wojskowości powszechnej, Warszawa 1931; Encyklopedia wojskowa pod redakcją Ottona Laskowskiego, Warszawa 1936, t. V, s. 797—798; Ilustrowana encyklopedia Trzaski, Ewerta i Michalskiego, Warszawa 1927, t. 3, s. 882.
View in Google Scholar

2. J. Sikorski, Zarys historii..., s. 235—239; A. Thierry, Historia Atylli i jego następców, Warszawa 1873; Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna, Wydawnictwo „Gutenberga”, Warszawa 1931, t. XI, s. 238.
View in Google Scholar

3. W. Aleksandrowicz, Rozwój historyczny fortyfikacji w zarysie, Toruń 1924, s. 47—49.
View in Google Scholar

4. S. Vauban, Manière de fortifier selon la méthode, Paris 1693, s. 66, De Ville, de Pagan, de Vauban, Nouvelle manière de fortifier les places tiree des méthodes, Paris 1869, s. 5—6.
View in Google Scholar

5. M. R. Montalembert, La fortification perpendiculaire, Paris, t. 1, s. 4, t. 2, s. 186, 1787; M. R. Montalembert, L’art défensif supérieur à l’offensif, Paris 1793—1795, s. 10.
View in Google Scholar

6. Gen. Per le Baron Rogniat, Considérations sur l’art de la guerre, Paris 1817, s. 508—510; B o s t, Fortyfikacja stała, Warszawa 1925—1926, s. 56—59.
View in Google Scholar

7. J. Bogdanowski, Warownie i zieleń twierdzy Kraków, Kraków 1979, s. 82; J. Ciałowicz, Fortyfikacje na ziemiach polskich w czasie pierwszej wojny światowej. Studia i materiały do historii wojskowości, Warszawa 1966, t. XII, cz. 1, s. 228.
View in Google Scholar

8. Wielka historia powszechna..., t. VI, cz. 2, s. 67.
View in Google Scholar

9. J. Bogdanowski, Fortyfikacja austriacka na ziemiach polskich w latach 1850—1914. Studia i materiały do historii wojskowości, Warszawa 1966, t. XII, cz. 1, s. 76; J. Bogdanowski, Warownie..., s. 82—87.
View in Google Scholar

10. J. Piwowoński, Mury które broniły Krakowa, Kraków 1986, s. 32—33; A. Franaszek, Wawel. Zamek i Katedra, Warszawa 1982, s. 14; Encyklopedia wojskowa, pod redakcją mjr. Ottona Laskowskiego, t. IV, s. 579.
View in Google Scholar

11. Plan miasta Krakowa tzw. Senacki Ignacego En- derle z lat (1802—1805) 1807—1808, wyd. H. Miinch, Kraków 1959; J. Piwowoński, Mury..., s. 27—29; J. Bogdanowski, Warownie..., s. 70 i 78.
View in Google Scholar

12. A. W. Aleksandrowicz, Rozwój historyczny fortyfikacji w zarysie, Toruń 1924, s. 58—63; В i e- siekierski, Historia fortyfikacji na ziemiach polskich w dobie porozbiorowej. Saper i inżynier wojskowy, Warszawa 1926, t. VII, z. 7, s. 931.
View in Google Scholar

13. J. Sikorski, Zarys historii..., s. 528—529.
View in Google Scholar

14. M. Żywczyński, Historia powszechna 1789— —1870, Warszawa 1975, s. 521—523.
View in Google Scholar

15. Encyklopedia wojskowa, t. IV, s. 579; J. Bogdanowski, Warownie..., s. 116—120.
View in Google Scholar

16. Вost, Fortyfikacja stała, Warszawa 1925—1926, s. 58—59; Benoit, Fortyfikacja stała podczas wojny, Warszawa 1924, s. 4; T. Zieleniewski, Współczesne myśli w fortyfikacji stałej, Warszawa 1928, s. 8—10; Moccetti, Revue Militaire Suisse (Zasady fortyfikacji stałej. Streszczenie), Przegląd Saperski, Warszawa 1939, z. 1, s. 297—-299; Lukas, Kilka słów o fortyfikacji stałej, Saper i inżynier wojskowy, 1926, t. VI, z. 1, s. 546—548.
View in Google Scholar

17. J. Bogdanowski, Z. Ho leer, M. Kornecki, A. Swaryczewski, Mały słownik terminologiczny dawnej architektury obronnej w Polsce, Ossolineum 1974, s. 19; M. Rogalski, M. Zaborowski, Fortyfikacje wczoraj i dziś, Warszawa 1978, s. 55—57.
View in Google Scholar

18. W. Aleksandrowicz, Rozwój historyczny..., s. 54—57; R. Bochenek, Od Muru Chińskiego do linii Maginota. 50 wieków historii fortyfikacji, Warszawä 1964, s. 100—107.
View in Google Scholar

19. J. Bogdanowski, Warownie..., s. 170; Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie (CAW), DOK V, t. 371.5.267, Szefostwo Inżynierii i Saperów Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie. Fort BatowiceA fort Marszowiec.
View in Google Scholar

20. Encyklopedia wojskowa..., t. IV, s. 579.
View in Google Scholar

21. A. Kiersnowski, Historia rozwoju artylerii, Toruń 1925, s. 270 i 278; S. P a t a j, Artyleria lądowa 1871—1970, Warszawa 1975, s. 15 i 110—114.
View in Google Scholar

22. Bost, Fortyfikacje..., s. 99; T. Zieleniewski, Współczesne myśli..., s. 4; R. Bochenek, Od Muru Chińskiego..., s. 114.
View in Google Scholar

23. CA W, DOK V, t. 371.5.267, Obóz Warowny Kraków, Fort „Węgrzce”, „Mistrzejowice”, „Bibice”; „Sidzina”, „Winnica”, „Bodzów”, „Podchróście”; K. Wielgus, Fort pancerny „Grębałów”, II Sesja Koła Naukowego „Architektura Militaris”, Kraków 1989 r.
View in Google Scholar

24. M. Rogalski, M. Zaborowski, Fortyfikacje..., s. 64—67; J. Bogdanowski, Warownie..., s. 209—212; Encyklopedia wojskowa..., t. IV, s. 580.
View in Google Scholar

25. CA W, DOK V, t. 371.5.270, B. twierdza Kraków. Sieć komunikacyjna.
View in Google Scholar

26. CAW, DOK V, t. 371.5.271, Wykaz obiektów fortyfikacyjnych i składów położonych na terytorium Obozu Warownego Kraków.
View in Google Scholar

27. M. Zgórniak, 1914—1918, Kraków 1987, s. 44.
View in Google Scholar

28. J. Dąbrowski, Wielka wojna 1914—1918, WHP, t. 7, cz. I; A. Szelągowski, XX wiek, Warszawa 1938, s. 746 i 761; J. Ciałowicz, Fortyfikacje..., s. 265—266; Encyklopedia wojskowa..., t. IV, s. 580— —582; Relacja plutonowego (Zugführer) Henryka Kucharskiego, Relacja majora sztabu (Stabsmajor) Romana Kucharskiego, Relacja por. Józefa Kucharskiego, w posiadaniu autora.
View in Google Scholar

29. CAW, DOK V, t. 371.5.270, B. twierdza Kraków. Ewidencja, cz. IV; J. Rebold, La guerre de forte- resse 1914—1918, Paris 19-36.
View in Google Scholar

30. T. Zieleniewski, Współczesne myśli..., s. 4— —6; Benoit, Fortyfikacje..., s. 36; Lukas, Kilka słów..., s. 546—548.
View in Google Scholar

31. Twierdza w przyszłej wojnie, Przegląd Wojskowo- -Techniczny, Warszawa 1937, t. XXI, s. 226; J a- strzębski, Twierdza w układzie pierścieniowym, Przegląd Wojskowo-Techniczny, Warszawa 1927, t. II, s. 121—155.
View in Google Scholar

32. CAW, GISZ, t. 302.4.30-1, L. 461/tjn/1930/ Inspektor Armii Gen. Dy w. Berbecki, Projekt obrony odcinka górnośląskiego; GISZ, t. 3 02.4.2093, Stan pancerzy fortyfikacyjnych; A. Wiercioch, Pociąg pancerny Nr 51 „Marszałek” w wojnie obronnej w 1939 roku, maszynopis w zbiorach Komisji Historycznej Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w Krakowie.
View in Google Scholar

33. CAW, DOK V, t. 371.5.269, Zeszyty ewidencyjne; CAW, DOK V, t. 371.5.267, Obóz Warowny Kraków; Budownictwo wojskowe 1918—1935, Warszawa 1936, t. 1, s. 144—147.
View in Google Scholar

34. CAW, DOK V, t. 371.5.271, Wykaz obiektów fortyfikacyjnych i składów położonych na terytorium Obozu Warownego Kraków; CAW, GISZ, t. 302.8.2.
View in Google Scholar

35. CAW, GISZ, t. 302.4.212, Instrukcja służbowa dla dowództw obszarów warownych, MSWojsk., Biuro Ogólno-Organizacyjne L. 23/Tjn. Org.
View in Google Scholar

36. CAW, DOK V, t. 371.5.270, Była Twierdza Kraków, Ewidencja cz. 5. Rejony ograniczeń budowlanych.
View in Google Scholar

37. CAW, DOK V, t. 303.13.20, L. dz. 1502/30, Bezprawna budowa w rejonie fortecznym Olszanica: CAW, DOK V, t. 303.13.20, L. 1401. Inż., Zwierzchność gminna Mydlniki — budowle w rejonie fortecznym.
View in Google Scholar

38. CAW, GISZ, t. 302.4.294, L. dz. 885/Tjn. Gen. D y w. J. R ó m m e 1, Studium Górnego Śląska z punktu widzenia osłony, Warszawa 1928; CAW, GISZ, t. 302.4.300, L. dz. 543/Tjn. 1930, Podział frontu zachodniego na odcinki dla działań pierwszych dni wojny; W. Kucharski, Kawaleria i broń pancerna w doktrynach wojennych 1918—1939, Warszawa—Kraków 1984, s. 115; CAW, GISZ t. 3 0 2.4.20 91. cz. II, A. Lukas, Sprawozdanie ze stage’u fort odbytego we Francji; Studium, obrony granic, Przegląd Wojskowo-Techniczny, t. XVI, Warszawa 1934, s. 915.
View in Google Scholar

39. CAW, GISZ,. Biuro Inspekcji, L. dz. 8/28.Tjn., Elaborat generała do prac przy GISZ; CAW, MSWojsk. Biuro Ogólno-Administr., L. dz. 707/Tjn., Ochrona górnośląskich zakładów przemysłowych.
View in Google Scholar

40. T. Zieleniewski, Współczesne..., s. 300; R. Bochenek, Od Muru Chińskiego..., s. 125—127.
View in Google Scholar

41. J. Sadowski, Przygotowanie centralnego rejonu przemysłowego Śląska do obrony w okresie międzywojennym, Wojskowy Przegląd Historyczny 4/1959, s. 239; M.Rogalski, M. Zaborowski, Fortyfikacje..., s. 182—193.
View in Google Scholar

42. CAW, GISZ, t. 3 02.4.20 95, Inż. Gen. J. Bur- hard, Przeszkoda jako główny element fortyfikacji stałej, 1930; CAW, GISZ, t. 302.4.308, Analiza terenu, Tajne, CAW, II-3/14, Relacja; CAW, MSWojsk., Ogólna instrukcja walki, cz. 1, Warszawa 1931, s. 15—98.
View in Google Scholar

43. CAW, GISZ, t. 302.4.2093, Stan pancerzy fortyfikacyjnych; M. Matusia k, Pogotowie konserwacyjno-remontowe, Przegląd kwatermistrzowski, Warszawa 1987, z. 2 (212); J. Chęciński, Służba budownictwa wojskowego w latach 1918—1939, Przegląd Kwatermistrzowski 1964, z. 4 (78).
View in Google Scholar

44. CAW, DOK V, t. 371.5.242, Forteczna. sieć telefoniczna.
View in Google Scholar

45. CAW, GISZ V, t. 302.4.311, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych do Inspektora Armii gen. dyw. Ber- beckiego, Wytyczne do prac na odcinku; W. Kucharski, Kawaleria..., s. 193—194.
View in Google Scholar

46. CAW, GISZ, t. 302.4.50, Inspektor Armii Gen. Broni Sosnkowski, Projekt tymczasowej instrukcji wyszkolenia dla jednostek fortecznych, L. dz. 36/mob./38; CAW, GISZ, t. 302.4.726, MSWojsk. Departament Dowodzenia Ogólnego Tymczasowe ogólne instrukcje wyszkolenia jednostek fortecznych, L. 2105/Org.Tjn.38.
View in Google Scholar

47. CAW, GISZ, t. 302.4.654, Pogotowie oddziałów asystencyjnych, L. dz. 490/śc.tjn.; CAW, GISZ, t. 302.4. 659, Studium działań asystencyjnych wojska, L. dz. 1/Tjn.
View in Google Scholar

48. CAW, GISZ, t. 302.4.1471, Organizacja i regulamin jednostek PW; CAW, GISZ, t. 302.4.1473, Protokół z odprawy grudniowej 1929 r., MSWojsk. L. dz. 166; CAW, GISZ, t. 302.4.1473, Gen. Dowyno-Sołło- hub, Referat o przysposobieniu wojskowym.
View in Google Scholar

49. CAW, t. H/4/53, Szef Komisji Historycznej Gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba. Relacja Rotmistrza Romana Medwicza w posiadaniu autora.
View in Google Scholar

50. Polskie siły zbrojne w II wojnie światowej, t. I, cz. 1, Kampania wrześniowa 1939, Londyn 1939; W. S t e b 1 i k, Armia „Kraków” w przededniu wojny 1939 r., WPH 1/1959, s. 154—155.
View in Google Scholar

51. J. Rzepecki, Wspomnienia i przyczynki historyczne, Warszawa 1956, s. 67 i 76.
View in Google Scholar

52. CAW, 11/15/20, Rozkaz organizacyjny OPL na terenie Armii Kraków wydany przez gen. bryg. Szyl- linga, L. dz. 1022 — 11, 2 IX 1939:, CAW, H/4/45; CAW, II/4/45, Skład Armii Kraków; CAW, H/15/20, Rozkaz organizacyjny OPL na terenie Armii Kraków, wydany przez gen. bryg. Szyllinga L. dz. 1022 — 11, 2 IX 1939 r.; J. Rzepecki, Wspomnienia..., s. 79;
View in Google Scholar

Relacja Kapitana Stanisława Ciepieli, w posiadaniu autora; Relacja kaprala Michała Kluzy w zbiorach Komisji Historycznej ZW ZBoWiD w Krakowie.
View in Google Scholar

53. CA W, II/4/53, Bitwa o Kraków; J. Rzepecki, Wspomnienia..., s. 86; Relacja pułkownika Ludwika Bałosa, ostatniego dowódcy 20 pp, w posiadaniu autora.
View in Google Scholar

54. W. Iwanowski, Kampania wrześniowa 1939 r., Warszawa 1961, s. 93—94; J. Kirchmayer, Kampania wrześniowa, Warszawa 1946, s. 61—62.
View in Google Scholar

55. S. Maczek, Od podwody do czołgu. Wspomnienia wojenne 1918—1945, Edynburg 1961, s. 54—55; F. Skibiński, Pierwsza pancerna, Warszawa 1966, s. 12—13; S. Rowecki, Wspomnienia i notatki (czerwiec—wrzesień 1939), Warszawa 1957, s. 20—25.
View in Google Scholar

56. A. Wiercioch, Pociąg pancerny Nr 51 „Marszałek” w wojnie obronnej 1939 roku. Zbiory Komisji Historycznej Zarządu Woj. ZBoWiD w Krakowie.
View in Google Scholar

57. W. Steblik, Bitwa..., s. 224; Relacja generała brygady Jana Sadowskiego, w posiadaniu autora.
View in Google Scholar

58. W. Steblik, Bitwa..., s. 233; Relacja płk Ludwika Bałosa.
View in Google Scholar

59. J. Sadowski, Działania GO „Śląsk” 4—7 września 1939 r., WPH 1/1989, s. 107—108; CAW, H/15/12, Sztab płk. Klaczyńskiego 1. dz. 0409/3/Op., Rozkaz operacyjny Nr 1 do obrony Krakowa.
View in Google Scholar

60. CAW, II/3/15, Dane historyczne działań 6 DP w kampanii 1939 r.; CAW, II/3/15, Relacja gen. Sadowskiego.
View in Google Scholar

61. W. Żaczkiewicz, Lotnictwo polskie w kampanii wrześniowej 1939, s. 196 i 200—201; Wł. Król, Krakowskie skrzydła, Warszawa 1974.
View in Google Scholar

62. Relacja kapitana Czesława Czapli, Jacka Albrechta i Władysława Kałonia, w posiadaniu autora.
View in Google Scholar

63. CAW, II/3/15, Dane historyczne działań 6 DP w kampanii 1939 r.; CAW, II/3/15, Relacja gen. Sadowskiego; CAW, II/3/15, Relacja gen. Monda; Polskie Siły Zbrojne..., t. I, cz. 2, s. 264.
View in Google Scholar

64. J. Sadowski, Działania..., s. 114—115; Relacja płk. Ludwika Bałosa, w posiadaniu autora;, Relacja Stanisława Branickiego, w posiadaniu autora.
View in Google Scholar

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

30.12.2025

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Obóz Warowny Kraków 1849—1939. (2025). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 16, 66-81. https://doi.org/10.32030/KRZY.1989.07

Inne teksty tego samego autora