Okręgowa Delegatura Rządu RP w Krakowie (kryptonim „Kopiec”, „Sól”, „Wisła”)
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.1990.04Abstrakt
Brak abstraktu dla tego artykułu.
Bibliografia
1. wymieńmy dla przykładu: Stanisław Dąbrowa-Kostka, W okupowanym Krakowie 6.IX.1939-18.I.1945, W-wa 1972; Tadeusz Wroński, Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974
View in Google Scholar
2. Alina Fitowa. Bataliony Chłopskie w Małopolsce 1939— 1945, W-wa 1984; A. Fitowa, Józef Marcinkowski, Ruch ludowy w Małopolsce i na Śląsku 1939-1945, W-wa 1987.
View in Google Scholar
3. Liczne artykuły w Roczniku Komisji Nauk Pedagogicznych, 20 części „Materiały do dziejów oświaty w okresie okupacji hitlerowskiej (1939-1945) na terenie podziemnego Okręgu Szkolnego Krakowskiego.
View in Google Scholar
4. artykuły Tadeusza Seweryna w „Wieściach” (1965— 66) oraz w „Przeglądzie Lekarskim”
View in Google Scholar
5. do administracji niezespolonej należały okręgowe komórki podległe Departamentom: Sprawiedliwości, Oświaty i Kultury, Komunikacji, Poczt i Telegrafu.
View in Google Scholar
6. K. Pluta-Czachowski, Organizacja Orła Białego, W-wa 1987, s. 82: Główne Szefostwo Walki Cywilnej i Spraw Społeczno-Politycznych: Szef — Ludwik Muzyczka („Ludwik”), I Zastępca — Marian Głut („Roch”), II Zastępca i Szef Sztabu — Stefan Bock („Kozioł”), ref. organizacji i dyscypliny — S. Gąsiorowski („N”), ref. informacji politycznej — Władysław Kabaciński („Poraj”), ref. propaagandy — Janina Oszast („Janka”), ref. finansowo-gospodarczy — Ludwik Rubel („Garda”), ref. opieki społ. — J. Oszast, ref. spraw narodowościowych — Stanisław Ratomski („Stanisław”)
View in Google Scholar
7. tamże, s. 105
View in Google Scholar
8. A. Fitowa, Bataliony Chłopskie..., s. 26
View in Google Scholar
9. K. Pluta- Czachowski, Organizacja..., s. 140
View in Google Scholar
10. CKON — Centralny Komitet Organizacji Niepodległościowych, utworzony przez Ryszarda Świętochowskiego, stojący w opozycji do SZP i PKP.
View in Google Scholar
11. W listopadzie 1939 r. premier powołał Komitet Ministrów dla spraw Kraju, w tym też czasie zapadły decyzje o utworzeniu organizacji czysto wojskowej — Związek Walki Zbrojnej; na odcinku cywilnym planowano powołanie sieci mężów zaufania rządu — plan ten został częściowo zrealizowany.
View in Google Scholar
12. Armia Krajowa w dokumentach, t. I, Londyn 1970, s. 219-222.
View in Google Scholar
13. J. Marcinkowski, A. Fitowa, Ruch ludowy..., s. 20.
View in Google Scholar
14. S. Brzeziński, Przyczynki do dziejów konspiracji polskiej na terenie Wielkopolski w latach 1939-1945 — Instytut Zachodni, syg. III-60.
View in Google Scholar
15. CA KC PZPR (Autor korzystał z materiałów Delegatury przechowywanych w CA KC PZPR. Obecnie dokumenty te znajdują się w Archiwum Akt Nowych.), syg. 202/I-52, k. 138.
View in Google Scholar
16. Sutium Polski Podziemnej w Londynie, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, teka 15, poz. 75-d, decyzja ta została przekazana do kraju depeszą z 30 sierpnia 1941 r. — SPP, MSW, teka 10, poz. 41.
View in Google Scholar
17. SPP, MSW, teka 74, poz. 59.
View in Google Scholar
18. SPP, MSW, teka 74, poz. 157.
View in Google Scholar
19. patrz przypis 15.
View in Google Scholar
20. czytamy w nich ,,... organa Tymczasowej Administracji Rządowej powinny w szczególności:
View in Google Scholar
a) oddziaływać na społeczeństwo celem utrzymania właściwej postawy w okresie okupacji
View in Google Scholar
b) obserwować przejawy życia społecznego pod okupacją oraz działalność władz okupacyjnych i informować o tych przejawach i działalności władze przełożone
View in Google Scholar
c) współdziałać z władzami wojskowymi w przygotowaniach mających na celu usunięcie okupantów
View in Google Scholar
d) czynić przygotowania do objęcia władzy cywilnej z chwilą ustania okupacji
View in Google Scholar
e) wykonać już w okresie działalności konspiracyjnej czynności administracyjne stosowane do zarządzeń władz przełożonych.”
View in Google Scholar
21. Zgodnie z przepisami z dnia 31 III 1944 r. części powiatów chrzanowskiego i wadowickiego miały wejść w skład powiatu krakowskiego, a część powiatu olkuskiego do powiatu miechowskiego. Stan taki podaję za dotychczasową literaturą, jest on prawdziwy dla okresu 1943-1944. Jeżeli chodzi o lata 1942-43 to, według ostatnio odnalezionych dokumentów (trwa ich opracowanie), zasięg terytorialny ODR Kraków rozciągał się na 44 powiaty!
View in Google Scholar
22. w czasie okupacji mieszkał przy ul. Wielopole 3, następnie przy ul. Floriańskiej 43.
View in Google Scholar
23. w czasie okupacji mieszkał przy ul. Matejki 10.
View in Google Scholar
24. przeszła do Delegatury z Wydziału Wojskowego („Teczka”).
View in Google Scholar
25. informacje E. Kalety.
View in Google Scholar
26. były naczelnik wydziału ogólnego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie.
View in Google Scholar
27. były starosta we Frysztacie. W czasie okupacji był jednocześnie członkiem Komisji Administracyjno-Samorządowej Wydziału Planowania OKRL. Pracował w RGO przy ul. Kanoniczej.
View in Google Scholar
28. J. Jakóbiec, Na drodze stromej i śliskiej, BJ syg. 123/64; CA KC PZPR, syg. 202/XXII-5, k. 15.
View in Google Scholar
29. były wiceprokurator Sądu Okręgowego w Krakowie, zamieszkały przed wojną przy ul. Wybickiego 3 m. 6, tel. 1 53 75.
View in Google Scholar
30. patrz przypis 21. Według informacji tam zawartych 12 kwietnia 1942 r. mianowany został Naczelnik Wydz. Bezpieczeństwa — NN („Krwisław”, „Probłowic”).
View in Google Scholar
31. CA KC PZPR, syg. 202/II-13, k. 165-166.
View in Google Scholar
32. CA KC PZPR, syg. 202/II-15, k. 50-5la
View in Google Scholar
33. przyznawano miesięcznie 4.600,— zł, gdy potrzeby wynosiły 20.000,— zł.
View in Google Scholar
34. Kierownikiem Oddziału Bezpieczeństwa Wydziału Wojskowego w Krakowie był mjr rez. Marian Głut („Roch”, „Buk”). Ur. 25 I 1895 r. w Krakowie. Ukończył gimnazjum w Tarnowie i studia prawnicze na UJ. Od 1912 r. należał do Związku Strzeleckiego. Od 1914 r. w Legionach, internowany w Szatdobos, następnie w wojsku austr. na froncie włoskim. Brał udział w odsieczy Lwowa w 1918 r. Następnie służył w WP do 1932 r., m.in. w 75 pp oraz w KOP. Mianowany do stopnia kapitana ze starszeństwem od 1 VII 1923 r. Po przejściu do rezerwy był urzędnikiem państwowym w Wilnie i Warszawie. W latach 1935-1939 był starostą w Nowym Targu. W konspiracji od września 1939 r. m.in. jako I zastępca Głównego Szefa Walki Cywilnej OOB, następnie przeszedł do Administracji Zmilitaryzowanej ZWZ („Teczka”) i objął funkcję kierownika Oddz. Bezpieczeństwa WW w Krakowie. W listopadzie 1943 r. w czasie rozmów scaleniowych z Delegaturą nie został przyjęty do Administracji Zastępczej (Delegatura).
View in Google Scholar
35. w protokole z 13 VIII 1943 r. jest mowa o informacji w Lesku zajmującym się głównie zdobywaniem informacji nt. Łemków.
View in Google Scholar
36. mowa w nim jest o Niezapominajce” (Okręgowa Komisja do Badania i Rejestrowania Zbrodni Okupanta w Polsce). Instrukcję w sprawie tworzenia „Niezapominajki” wydał Dep. Spraw Wewnętrznych 29 lutego 1944 r.
View in Google Scholar
37. w sprawozdaniu jest mowa o aresztowaniu referenta d/s komuny.
View in Google Scholar
38. zgodnie z instrukcją Dep. Spraw Wewnętrznych w skład Niezapominajki” mieli wejść „Naczelnik Wydziału Bezpieczeństwa —jako przewodniczący oraz przedstawiciele Sprawiedliwości, Informacji i Walki Podziemnej”.
View in Google Scholar
39. Leon Stanisław Gallas. Ur. 22 III 1899. Ukończył gimnazjum w Tarnowie i Politechnikę we Lwowie. W latach 1913-14 był komendantem Związku Strzeleckiego w Tarnowie. Następnie w WP. W latach 1930-39 pełnił funkcję starosty we Lwowie, Wrześni i Żydaczowie. W latach 1939- -1943 przebywał na Węgrzech, skąd został wezwany do kraju. Przydzielony do ODR Kraków pełnił funkcję kierownika oddz. społeczno-politycznego. Aresztowany 6 I 1945 r. w mieszkaniu dr Bopreau (ul. Sobieskiego 3), zwolniony 16 I — pełnił nadal swoje obowiązki. Aresztowany przez NKWD w marcu 1945 r. W trakcie rozprawy we wrześniu tr. skazany na 5 lat, w wyniku amnestii zwolniony. Zmarł 13 III 1946 r. w Krakowie.
View in Google Scholar
40. w czasie okupacji prowadził sklep perfumeryjny przy ul. Starowiślnej 17, tel. 1 86 51.
View in Google Scholar
41. inspektor bezpieczeństwa w Dep. Spraw Wewnętrznych, po Powstaniu Warszawskim w Krakowie. W początkach 1945 r. aresztowany przez NKWD.
View in Google Scholar
42. Ossolineum, syg. 107/68 — materiały nieuporządkowane.
View in Google Scholar
43. „służba śledcza stanowi specjalny dział pracy w ramach organizacyjnych korpusu bezpieczeństwa, przeznaczony do dochodzenia i zwalczania przestępstw”. „W komendach wojewódzkich ten dział pracy jest zorganizowany w urzędach śledczych”.
View in Google Scholar
44. podaję za dotychczasową literaturą. Jednakże wiadomości te nie są chyba dość ścisłe. Trudno jest ustalić kto początkowo stał na czele PKB. We wspomnieniach Jana Jakóbca czytamy, iż kontaktował się on z mjr Franciszkiem Erhardtem i ppłk Romanem Sztabą. Według najnowszej publikacji Adama Hempla komendantem PKB w Krakowie był ppłk Stanisław Ruciński — A. Hempel, Pogrobowcy klęski. Rzecz o policji granatowej” w Generalnym Gubernatorstwie 1939-1945, W-wa 1990, s. 222.
View in Google Scholar
45. CA KC PZPR, syg. 202/II-33, k. 108a.
View in Google Scholar
46. „Przez zorganizowanie kadrowe rozumieć należy: wyznaczenie i zwerbowanie kierowników jednostek organizacyjnych, zaznajomienie ich z organizacją, zadaniami i terenem przyszłej pracy. W organizacji kadrowej każda projektowana jednostka organizacyjna winna mieć swój zawiązek niezbędny do prowadzenia prac przygotowawczych oraz do zorganizowania szybkiej rozbudowy.”
View in Google Scholar
47. CA KC PZPR, syg. 202/II-1, k. 1-2.
View in Google Scholar
48. jednostki organizacyjne SS istniały „tylko w Nowym Targu, Zakopanem i najbliższej okolicy”.
View in Google Scholar
49. Od grudnia 1929 r. naczelnik Wydziału Samorządu w Krakowie. Przed wojną mieszkał przy ul. Łobzowskiej 15, tel. 1 85 52.
View in Google Scholar
50. patrz przypis 27.
View in Google Scholar
51. według E. Kalety Schubert był pracownikiem wywiadu.
View in Google Scholar
52. podaję za dotychczasową literaturą. W opracowaniu Władysława Ważnego, Struktura organizacyjna, kompetencje i zadania DR RP na Kraj, W-wa 1960 (WIH, syg. III/102/1) podane są następujące pseudonimy kierownictwa Wydz. Informacji i Prasy w Krakowie: „Socha” (T. Seweryn), „Roza”, „Walicki”.
View in Google Scholar
53. Jerzy Jarowiecki, Konspiracyjna prasa w Krakowie w latach okupacji hitlerowskiej, Kraków 1980, s. 106-112.
View in Google Scholar
54. J. Marcinkowski, A. Fitowa, Ruch ludowy... s. 40; według E. Kalety naczelnikiem wydz. przemysłu i handlu był Tokarski, dyr. „Oryzy” („Oryza” — Zakłady Przemysłu Ryżowego, al. Grottgera 12, tel. 1 47 37).
View in Google Scholar
55. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 1 W-wa 1985, s. 275-258.
View in Google Scholar
56. CA KC PZPR, syg. 202/V-l, k. 1-2.
View in Google Scholar
57. „skompletowane Prezydjum Izby Przem.-Handl. w składzie prezesa i 4-rech vice-prezesów”. Nazwisk nie znamy, w grę wchodzą następujące osoby: Eugeniusz Jakubowski, Jan Stefan Kuhn, Tadeusz Filippi, Twardowski, Henryk Mianowski, Władysław Geartner.
View in Google Scholar
58. CA KC PZPR, syg. 202/XXII-5, k. 13.
View in Google Scholar
59. CA KC PZPR, syg. 202/XXII-5, k. 10-12.
View in Google Scholar
60. W sprawozdaniu Departamentu (CA KC PZPR, syg. 202/I-36, k. 140) stwierdzono tylko „Powoływanie kierownictwa poszczególnych wydziałów odbywa się w porozumieniu z właściwymi kierownikami województw”.
View in Google Scholar
61. jednocześnie był Naczelnikiem Wydziału Pomocy Ludności Biura Centrali RGO w Krakowie.
View in Google Scholar
62. Ossolineum, syg. 187/71 — materiały nieuporządkowane.
View in Google Scholar
63. CA KC PZPR, syg. 202/1-36, k. 122.
View in Google Scholar
64. Komórkę tę na szczeblu okręgu nazywano: „Ośrodek Walki Cywilnej” a od marca 1944 r. „Wydziałem Oporu Społecznego”.
View in Google Scholar
65. CA KC PZPR, syg. 202/XXII-5, k. 72, 176.
View in Google Scholar
66. Zdzisław Kurzawiński, Wspomnienia, „Zeszyty Historyczne” z. 4, Komisji Historycznej ZW ZBoWiD w Krakowie, Kraków 1989, s. 9-28.
View in Google Scholar
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.
