Hitlerowskie obozy i więzienia Krakowskiego Dystryktu Generalnego Gubernatorstwa w świetle polskiej historiografii
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.1990.06Abstrakt
Brak abstraktu dla tego artykułu.
Bibliografia
1. Zob. dla przykładu tom Bibliografii historii polskiej za rok 1986, oprac. W. Bukowski, S. Głuszek, Z. Solak, pod red. nauk W. Bieńkowskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1989 oraz J. Frieske, Materiały do bibliografii okupacji hitlerowskiej w Polsce. Piśmiennictwo polskie za lata 1944-1968, Warszawa 1978.
View in Google Scholar
2. Zwykle postępują tak Autorzy kolejnych monografii, ale czasami przybiera to też formę samoistnych wypowiedzi. Na przykład T. Bieda, T. Kowalski, Stan badań nad okresem okupacji hitlerowskiej w Polsce Południowo-Wschodniej, „Rocznik Województwa Rzeszowskiego” (dalej cyt. „RWR”), R. IX., Rzeszów 1978, s. 229-243.
View in Google Scholar
3. Cz. Madajczyk, Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, T. I., Warszawa 1970, mapa pomiędzy s. 64-65. Cz. Madajczyk, Faszyzm i okupacje 1938-1945, T. I., Poznań 1983, s. 131-132.
View in Google Scholar
4. T. Wroński, Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974, s. 34-37, mapa na s. 38. W sprawie kurektur granicznych po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej zob. Akten zur deutschen auswärtigen Politik 1918-1945, Serie D 1937-1945, Bd. VIII, bearb. von H. Rothfels, Baden Baden, Frank- furt/Main 1961, dok. nr 157, s. 127-128, na końcu tomu niepaginowana mapa (Anhang VI). S. Zabierowski, Rzeszowskie pod okupacją hitlerowską. Warszawa 1975, mapa na s. 8-9. T. Kowalski, Eksterminacja ludności na Rzeszowszczyźnie w okresie II wojny światowej (1939-1945), Rzeszów 1987, s. 26-28. Amtliches Gemeinde-und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement, Krakau 1943, s. IX.
View in Google Scholar
5. Z. Czyńska, B . Kupść, Obozy zagłady, obozy koncentracyjne i obozy pracy na ziemiach polskich w latach 1939- 1945, „Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce”, T. I., 1946, s. 11-62.
View in Google Scholar
6. Zob. przykładowo recenzję pracy T. Kowalskiego, Obozy hitlerowskie w Polsce południowo-wschodniej 1939-1945, Warszawa 1973 pióra S. Senfta, „Wojskowy Przegląd Historyczny”, R. XVIII, 1973, Nr 4 (67), s. 268.
View in Google Scholar
7. Z. Czyńska, B. Kupść, ... op. cit., s. 39-42, 51-53. Warto dodać, iż praca ta charakteryzuje się oryginalnym zakresem terytorialnym, bowiem z jednej strony nie omawia (słusznie) obozów położonych na ziemiach, które Polska uzyskała na mocy uchwał Konferencji Poczdamskiej, ale z drugiej pomija także milczeniem obiekty zlokalizowane na terenach zajętych przez ZSRR.
View in Google Scholar
8. Sz. Datner, Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych armii regularnych w II wojnie Światowej, Warszawa 1964, s. 398-401. Owa ogólnikowość wynika z generalnych założeń przyświecających pracy. M. Barciszewski, Włosi w hitlerowskich obozach jenieckich pod Przemyślem, „Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce” (dalej cyt. „BGKBZHwP”), T. XV., 1965, s. 100-125.
View in Google Scholar
9. J. Wilczur, Niewola i eksterminacja jeńców wojennych Włochów w niemieckich obozach jenieckich. Wrzesień 1943-maj 1945, Warszawa 1969, s. 89-102. Bazę źródłową tej książki stanowią też karty chorobowe więźniów. Liczbę jeńców oszacowano jedynie na podstawie relacji. Mieści się ona w przedziale od 7000 do 10000 osób. op. cit., s. 163.
View in Google Scholar
10. T. Kowalski,... op. cit., Omawia ona jedynie obiekty położone na terenie dawnego województwa rzeszowskiego.
View in Google Scholar
11. A. Jelenta, J. Tobiasz, Problem jeńców radzieckich na terenie Generalnej Gubernii w świetle niektórych dokumentów niemieckich z 1941 roku, „Najnowsze Dzieje Polski” — II wojna światowa, T. X., 1966, S. Zabierowski Hitlerowski obóz w Szebniach, (w:) Jasło oskarża pod red. nauk. S. Cynarskiego i J. Garbacika, Warszawa 1973. S. Zabierowski, Rzeszowskie, ... [op. cit], s. 91-122. S. Zabierowski, Pustków. Hitlerowskie obozy wyniszczenia w służbie poligonu SS, Rzeszów 1981, M. Wieliczko, Obóz wyniszczenia w Szebniach w latach 1941-1944, „Rocznik Przemyski”, T. XIII i XIV, Przemyśl 1970, s. 237-264. M. Wieliczko, Jasielskie w latach drugiej wojny światowej. Warszawa 1974, s. 169-174, 180-181. Nadto zob. folder L. Harla, Pustków przypomina, Rzeszów 1967.
View in Google Scholar
12. Ostatnie z nich to obozy zagłady, włączone do tej kategorii przez T. Kowalskiego, Obozy ... [op. cit.], s. 151 chyba ze względu na Pustków.
View in Google Scholar
13. Na temat tego obozu, a także obozów jeńców wojennych pisali też później Cz. Cyran, A. Rachwał, Eksterminacja ludności na Sanocczyźnie w latach 1939-1944, „Rocznik Sanocki”, T. IV., Kraków 1979, s. 66-69.
View in Google Scholar
14. W ramach okupacyjnego podziału administracyjnego Pławno leżało w gminie Nisko w powiecie jarosławskim, Amtliches ... [op. cit.], s. 21.
View in Google Scholar
15. E. Podhorizer-Sandel, O zagładzie Żydów w dystrykcie krakowskim, „Biuletyn Żydowskieogo Instytutu Historycznego” (dalej cyt. „BŻIH”), kwiecień-czerwiec 1959, Nr 30, s. 102-103. S. Zylbersztajn, Pamiętnik więźnia dziesięciu obozów koncentracyjnych. Z Warszawy do Treblinki3 „BŻIH”, Nr 68, 1968, s. 74-80. T. Berenstein, Żydzi warszawscy w hitlerowskich obozach pracy, „BŻIH”, Nr 67, 1968, s. 44.
View in Google Scholar
16. Niewielkie jedynie wzmianki znaleźć można w wydawnictwie Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945. Informator encyklopedyczny, pod red. Cz. Pilichowskiego. Warszawa 1979.
View in Google Scholar
17. S. Senft, ... op. cit., s. 267-268.
View in Google Scholar
18. S. Senft, ... op cit., s. 268. W. Marczyk, Jeńcy radzieccy w niewoli Wehrmachtu na ziemiach polskich w latach 1941-19453 Opole 1987, s. 30-31.
View in Google Scholar
19. Obozy ... [op. cit.], s. 444, 490. I. Paczyńska, Obozy jeńców radzieckich w województwie krakowskim3 (w:) Nekropolia radzieckie w Polsce Południowej, pod red. A. Pilcha, Kraków 1976, s. 35.
View in Google Scholar
20. S. Senft, ... op. cit., s. 269-270. Podważa w ogóle seans wydawania tej pracy.
View in Google Scholar
21. T. Bieda, T. Kowalski, ... op. cit., s. 230-236. Cz. Cyran, A. Rachwał, ... op. cit., s. 72-74. Cz. Leosz, Zarys badań nad zagładą Żydów na Podkarpaciu (1939-1944), Studia nad okupacją hitlerowską w południowo- -wschodniej części Polski, T. IV, (dalej cyt. Studia), Rzeszów 1985, s. 85-95. T. Kowalski, Eksterminacja mniejszości narodowych i jeńców koalicji antyhitlerowskiej we wschodniej części dystryktu krakowskiego (1939-1945)3 Studia, T. IV, Rzeszów 1985, s. 19-27, 32-37. T. Kowalski, Eksterminacja ludności... [op. cit.], s. 38-40. D. Garbacz, Okupacja i konspiracja w Stalowej Woli 1939-1944, Przemyśl 1988, s. 48-55. Nieco inne dane (drobne różnice) Obozy,... [op. cit.], s. 466-467.
View in Google Scholar
22. J . Kucia, Obozy pracy na terenie byłego powiatu Nowy Sącz w okresie okupacji hitlerowskiej, „Rocznik Sądecki” (dalej cyt. „RS”), T. XV-XVI, 1974-1977. I. Paczyńska, ... op. cit., s. 37, 43.
View in Google Scholar
23. W. Marczyk, ... op. cit., s. 73 podaje, iż mieścił się tam jedynie oddział roboczy jeńców sowieckich nie będący de iure odrębnym obozem. Pozostałe tego rodzaju jednostki kwaterowały w Starym Sączu i Limanowej, s. 83, 92., a także w Krakowie. Kommando Stalag 369., s. 82.
View in Google Scholar
24. Nie ma pewności w sprawie ich istnienia. J. Kucia, ... op. cit., s. 253, wydawnictwo Obozy... [op. cit.], wymienia jedynie Florynkę na s. 169, milczy natomiast o Kąclowej.
View in Google Scholar
25. T. Kowalski, Polityka eksterminacyjna okupanta hitlerowskiego wobec ludności powiatu gorlickiego (1939-1945), „RWR”, R. VIII, 1970-1972, Rzeszów 1975, s. 131-140.
View in Google Scholar
26. A. Pietrzykowa, Region tarnowski w okresie okupacji hitlerowskiej — polityka okupanta i ruch oporu, Warszawa–Kraków 1984, s. 147-155. Wykaz obozów na s. 150.
View in Google Scholar
27. Obozy... op. cit., Wydawnictwo to podaje informacje w porządku alfabetycznym. Obiekty wymienione w tekście niniejszej pracy wymienione są jedynie dla przykładu. E. Podhorizer-Sandel, ... op. cit., s. 101-102.
View in Google Scholar
28. R. Kiełkowski, Zlikwidować na miejscu. Z dziejów okupacji hitlerowskiej w Krakowie, Kraków 1981, s. 98-190. Pozytywną recenzję tej pozycji napisał K. Dunin-Wąsowicz, „Dzieje Najnowsze”, R. XVI, 1984, Nr 1, s. 236- 237.
View in Google Scholar
29. Obozy, ... op. cit., s. 390-391.
View in Google Scholar
30. A. Bieberstein, Zagłada Żydów w Krakowie, Kraków 1985, s. 100-146., T. Wroński, Obóz w Płaszowie — miejsce masowej eksterminacji ludności żydowskiej3 polskiej i innych narodowości w latach 1942-1945, Warszawa 1981., T. Wroński, Kronika... op. cit., s. 242-245.
View in Google Scholar
31. M. Kunicka-Wyrzykowska, Kalendarium obozu płaszowskiego 1942-1945, „BGKBZHwP”, T. XXXI, 1982, s. 52-86.
View in Google Scholar
32. A. Nirensztein, Ruch oporu Żydów w Krakowie pod okupacją hitlerowską, „BŻIH”, 1952, Nr 1 (3), s. 168-175.
View in Google Scholar
33. M. Graf, The Kraków Ghetto and the Płaszów Camp. Rememberd, Tallahassee, 1989, s. 86-140 oraz H. Nelken, Pamiętnik z getta w Krakowie, Toronto 1987.
View in Google Scholar
34. D. Agatstein-Dormontowa, Żydzi w Krakowie w okresie okupacji hitlerowskiej, „Rocznik Krakowski”, T. 31, s. 200-206. E. Drwata. Jeńcy radzieccy w okupowanym Krakowie, Kraków 1975. T. Kowalski, Eksterminacja mniejszości... [op. cit.], s. 24-25.
View in Google Scholar
35. R. Kiełkowski, ... op. cit., s. 191-233.
View in Google Scholar
36. J. Mruk, Obóz karny „Liban”. Uwagi lekarza, „Przegląd Lekarski” (dalej cyt. „PL”), R. XXVI, Seria II, 1970, Nr 1., s. 144-147. T. Wroński, „Liban” — karny obóz Służby budowlanej w Krakowie w latach 1942-1944, Warszawa 1981. H. Gawęcki, „Liban” — obóz karny Służby budowlanej, „BGKBZHwP”, T. VI., 1951.
View in Google Scholar
37. F. Ambiere, Długie wakacje 1939-1945, Poznań 1971, s. 250-279. S . Pater, Nad ujściem Dłubni do Wisły. Walka i męczeństwo podczas okupacji niemieckiej na terenie obecnej Nowej Huty w latach 1939-1945, Kraków 1989, s. 32-35. I. Paczyńska, ... op. cit., s. 35-36.
View in Google Scholar
38. T. Wroński, Obozy przejściowe dla robotników przymusowych w Krakowie w latach 1939-1945, Warszawa 1981, Obozy... [op. cit.], s. 249, 253-355.
View in Google Scholar
39. J. Kucia, Obóz pracy w Wiśniczu Nowym (23.XII 1939-30.VI.1940), „Studia Historyczne” (dalej cyt. „SH”), R. XXVI, 1983, Zesz. 4 (103), s. 649-662.
View in Google Scholar
40. A. Bolewski, H. Pierzchała, Martyrologia profesorów Akademii Górniczej w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentracyjnych, Kraków 1985, s. 97-98.
View in Google Scholar
41. T. Sztumberk-Rychter, Artylerzysta piechurem3 Warszawa 1967, s. 77-84.
View in Google Scholar
42. W. Hein, Cz. Jakubiec, Montelupich, Kraków- –Wrocław 1985.
View in Google Scholar
43. W. Hein, Cz. Jakubiec, ... op. cit., s. 127.
View in Google Scholar
44. S. Kłodziński, Z historii więzienia Montelupich 1941-1942, „PL”, R. XXX, 1974, Nr 1. T. Kudliński, Montelupa, Kraków 1966, K. Pieradzka, Kraków w latach okupacji 1939-1945, Studia i materiały, Kraków 1949-1957. J. Witkowski, Małoletni więźniowie Montelupich, „PL”, R. XXX, 1974, Nr 1. Nadto interesujące wspomnienia W. Kurkiewiczowej, Za murami Montelupich, Kraków 1972 oraz M. Zając, Powrót niepożądany, Kraków 1986, s. 56- 133 i J. Ciosińska, Po prostu miałam szczęście, Kraków 1989, s. 19-31. Także dwa przyczynki: F. Rudol, Wybrane fragmenty z życiorysu z okresu drugiej wojny światowej, (w:) Wojna i okupacja we wspomnieniach pracowników Politechniki Krakowskiej, red. Z. Skąpski, J. Bogusz, Kraków 1986, s. 63-64, Z. Pałasiński, „Bijcie mnie!!!” (w:) Wojna... [op. cit.], s. 97-99.
View in Google Scholar
45. S. Czerpak, T. Wroński, Ulica Pomorska 2 (O krakowskim Gestapo i jego siedzibie w latach 1939-1945), Kraków 1972, T. Wroński, Ulica Pomorska 2, Kraków 1974, T. Wroński, Każń Polaków przy ulicy Pomorskiej 2 w Krakowie w latach 1939-1945, Warszawa 1981. W kwestii pozostałych więzień i aresztów w Krakowie zob. Obozy... [op. cit.], s. 253-253.
View in Google Scholar
46. S. Kłodziński, Krakowski Patronat Więzienny, „PL”, R. XXVIII, 1972, Nr 1. J. Kuś, Społeczeństwo krakowskie wobec uwięzionych na Montelupich (1939-1941), „SH”, R. XVIII, 1975, Zesz. 3.
View in Google Scholar
47. A. Pietrzyk, Tarnowskie więzienie etapowe w procesie wyniszczania ludności polskiej w okresie okupacji niemieckiej (1939-1945), „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie, Zesz. 35, Prace Historyczne, T. V., Kraków 1970. A. Pietrzyków a, Tarnów — ostatni etap przed Oświęcimiem. W czterdziestą rocznicę wywozu z tarnowskiego więzienia pierwszego transportu więźniów politycznych do powstającego obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, Tarnów 1980.
View in Google Scholar
48. A. Piętrzykowa. Region... [op. cit.], s. 156-182.
View in Google Scholar
49. A. Filar, M. Leyko, „Palace” katownia Podhala. Tajemnice lochów gestapowskiej placówki w Zakopanem, Warszawa 1970, Z. Frydrych, Garść wspomnień z kresu okupacji hitlerowskiej, (w:) Wojna... [op. cit.], s. 95-96. W. Wnuk, Walka podziemna na szczytach, Warszawa 1980, s. 80-83. J. Kasperek, Podhale w latach wojny i okupacji niemieckiej 1939-1945, Warszawa 1990, s. 151-153.
View in Google Scholar
50. F. Grodkowski, Okupacja hitlerowska w Nowym Sączu i Sądecczyźnie w latach 1939-1945, „RS”, T. VI, 1965, s. 79-90. A. Drozd, Wspomnienia więźnia nowosądeckiego w roku 1941, „RS”, T. VII, 1966, s. 413-420. W. Bielawski, Zbrodnie hitlerowskie na Sądecczyźnie, „RS”, T. XIII, 1972, s. 183-184, 186-202. Obozy... [op. cit.], s. 341-342.
View in Google Scholar
51. J. Kaczmarek, Akcja Wiśnicz, (w:) Z dziejów ruchu oporu w Polsce Południowej, Kraków 1967, s. 15-19, Obozy... [op. cit.], s. 342-343.
View in Google Scholar
52. T. Kowalski, Eksterminacja ludności... [op. cit.].
View in Google Scholar
53. T. Kowalski, Eksterminacja ludności... [op. cit.], na s. 48-52 Tab. 1 zawierająca wykaz więzień i aresztów we wschodniych powiatach dystryko krakowskiego.
View in Google Scholar
54. T. Kowalski, Eksterminacja ludności... [op. cit.], s. 36-40.
View in Google Scholar
55. Cz. Cyran, Ludzie i dokumenty. O więźniach politycznych więzienia w Sanoku w latach 1939-1945, Studia, T. L, Rzeszów 1976, T. Kowalski, Eksterminacja ludności... [op. cit.], s. 40-43.
View in Google Scholar
56. St. Dąbrowa-Kostka, St. M. Jankowski, Rozkaz zdobyć więzienie, Kraków 1988, s. 178.
View in Google Scholar
57. T. Kowalski, Eksterminacja ludności... [op. cit.], s. 43-46. E. Salamon, Wspomnienia z hitlerowskich obozów koncentracyjnych, Studia i. Materiały Muzeum Okręgowego w Krośnie, Nr 3, Krosno 1985, s. 123-125.
View in Google Scholar
58. T. Kowalski, Eksterminacja ludności... [op. cit.], s. 46-47. Obozy... [op. cit], s. 205. Na zakończenie warto nadmienić, iż sporo materiałów (głównie wspomnień) na temat więzień i obozów zawiera prasa codzienna, a także niektóre nieprofesjonalne periodyki. Zob. w tej sprawie J. Frieske... op. cit., s. 228, 326, 335, 337, 340.
View in Google Scholar
59. Istnieją natomiast mapy począwszy od opracowania M. Suboczowej, Mapa hitlerowskich obozów podczas okupacji niemieckiej (podziałka 1:1000 000), Katowice 1946, poprzez na przykład Kraków w latach wojny i okupacji (1939-1945), Kraków 1975, a skończywszy na czterech mapach pokazujących dyslokację hitlerowskich obozów, więzień i aresztów na ziemiach polskich (w granicach ukształtowanych w wyniku II wojny światowej). Mapy owe stanowią załączniki do cytowanego wyżej wielekroć wydawnictwa encyklopedycznego Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945.
View in Google Scholar
60. Pewną pomocą może natomiast służyć w tym wypadku wydawnictwo pod red. G. Tessina, Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945, Bd. I-XIV, Osnabrück 1973-1980.
View in Google Scholar
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.
