Stare i nowe w rejonie ulicy Zabłocie
Historia w fotografii zapisana
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.18Słowa kluczowe:
przemysł, fabryki, garbarnia, stacja towarowa, targowisko, rzeźnia, węgiel, cynkownia, wyburzenia, rewitalizacjaAbstrakt
THE OLD AND THE NEW IN THE ZABŁOCIE STREET AREA IN KRAKÓW. HISTORY ENCODED IN PHOTOGRAPHY
Since 1976 the Department of Documentation of Architecture and Urban Development of the Museum of Kraków has been taking photographs of Kraków, particularly of the areas located at some distance from the city centre that undergo rapid transformations in terms of urban planning. Photographs of the Zabłocie neighbourhood (a district located fairly close to the Old Town) have been taken regularly since 1981, and together they form a chronological timeline. Each of them is a document, frozen in time, a carrier of information about places that no longer exist, or have undergone substantial changes; it can also be a reference point in a story about the people who, over a period of almost a hundred years, created the industrial district of Zabłocie which is currently in the process of vanishing. What remains are fragmentary elements – symbols in the material, and in the verbal sphere (e.g. street names) – which will not signify the historical and cultural identity of this part of Kraków to everyone who encounters them. Historical photographs are priceless for the reconstruction of the old physiognomy of Zabłocie Street. Thanks to them and the complementary archival materials, such as maps, prints, descriptions, photographs from the first half of the 20th century, we are able to explore the industrial architecture of the Zabłocie district which no longer exists. In the 1970s a number of major investments in that area were halted by the economic crisis. The expansion of the Miraculum factory was never completed, while the expansion of the Institute of Glass and Ceramics was not even launched, although the land had already been allotted for that purpose. Local demolitions that increased from the end of the 20 century onward, and the trend to push industry out of the city’s boundaries changed the landscape of this part of Kraków immensely. The few surviving production and office facilities built in the era of Polish People’s Republic are currently being renovated and adapted to new functions. They do not possess artistic value, yet they are valuable as historical witnesses to the vanishing, industrial district of Zabłocie. The photographs are knowledge-forming communications, visual messages that regain bygone places and dene their socio-cultural role in the past; as a visible document of this space, they narrate the story of the landscape of the old, lost Zabłocie and the new one – a residential quarter with a focus on offices and services, a cultural phenomenon of development in this part of Kraków.
Bibliografia
Adresarz. Informator oraz przewodnik po Krakowie, 1933. Oprac. Juliusz Brunelik. Kraków 1933
View in Google Scholar
Firlet Elżbieta: Zmiany przestrzenno-urbanistyczne Krakowa w latach 1939–-2006. W: Kraków – nowe studia nad rozwojem miasta. Red. nauk. Jerzy Wyrozumski. Kraków 2007, s. 662–714
View in Google Scholar
Handels-, Gewerbe- und Berufsverzeichnis zum Amtlichen Fernsprechbuch für das Generalgouvernement: Branchen-Telefonbuch = Spis Handlu, Przemysłu i Zawodów do Urzędowej Książki Telefonicznej dla Generalnego Gubernatorstwa: branżowa książka telefoniczna 1942. Kraków–Warszawa 1942
View in Google Scholar
Ingarden Roman: Ochrona Krakowa przed powodzią Wisły. W: Pamiętnik VIgo Zjazdu Techników Polskich od
View in Google Scholar
11go do 15go września 1912 w Krakowie. Kraków 1914–1917, s. 264–322
View in Google Scholar
Kalendarz górniczy »Szczęść Boże« na rok 1912
View in Google Scholar
Kotewicz Ryszard: Z dziejów przemysłu Krakowa w latach 1918–1939. Kraków 1981
View in Google Scholar
Krakowska księga adresowa na rok 1907. Red. Józef Knapik. Kraków 1906
View in Google Scholar
Kraków. Plan miasta. Red. Barbara Krysiak. Warszawa 1980
View in Google Scholar
Kraków. Plan miasta. Red. Barbara Krysiak. Warszawa–Wrocław 1982
View in Google Scholar
Książka adresowa Polski (wraz z W. M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa 1930. Warszawa 1930
View in Google Scholar
Księga adresowa miasta Krakowa i województwa krakowskiego 1932. Kraków 1931
View in Google Scholar
Księga adresowa Miasta Krakowa i województwa krakowskiego z informatorem m. st. Warszawy, wojew. Kieleckiego i Śląskiego. Rocznik 1933/34. Kraków 1933
View in Google Scholar
Księga adresowa Polski: przemysłu, handlu, finansów, szkolnictwa, wolnych zawodów i organizacji społecznych, rok 1937. Warszawa 1937
View in Google Scholar
Kurek Radosław: Początki kariery krakowskiego komunisty na przykładzie losów Menaschego Grünspana (Romana Romkowskiego) w latach 1907–1930. „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 2016, t. 143, z. 1, s. 127–147
View in Google Scholar
Lulewicz Dominik: Stacja kolejowa Kraków Wisła – w stulecie budowy. „Świat kolei” 2010, nr 10, s. 21
View in Google Scholar
Lulewicz Dominik: Żelazne zaułki Zabłocia, czyli spacer kolejowy. W: Zabłocie. Przewodnik. Kraków 2014, s. 61–67
View in Google Scholar
Marszałek Anna, Bednarek Monika: Fabryka Emalia Oskara Schindlera. Kraków 2011
View in Google Scholar
Międzobrodzka Małgorzata: Kazimierski-Podgórski skład solny (XVI–XIX w.). „Studia i Materiały do Dziejów Zup Solnych w Polsce” 2016, t. 31, s. 9–57
View in Google Scholar
Międzobrodzka Małgorzata, Kubisztal Paweł: Skład solny. W: Zabłocie. Przewodnik. Kraków 2014, s.12–14
View in Google Scholar
Nowa książka telefoniczna. Kraków 2002. Warszawa 2002
View in Google Scholar
Nowolecki Aleksander: Wykaz ulic, placów, kościołów i domów miasta Krakowa i Podgórza (…). Kraków 1880
View in Google Scholar
Paciorek Anna: Udział klasy robotniczej w zabezpieczaniu i uruchamianiu przemysłu Krakowa po II wojnie światowej. W: W stulecie polskiego ruchu robotniczego: studia i rozprawy. Red. Jerzy Gołębiowski. Kraków 1982, s. 233–242
View in Google Scholar
Panorama firm. Kraków, 92/93. Warszawa 1992
View in Google Scholar
Partridge Agnieszka: Potega ornamentu. Europejska ceramika artystyczna w budownictwie z lat 1840–1939 i jej przykłady w obiektach architektury Krakowa. Kraków 2017
View in Google Scholar
Przewodnik gospodarczy województw Kieleckiego, Krakowskiego i Śląskiego 1938, Sosnowiec 1938
View in Google Scholar
Salwiński Jacek: Wokół ulicy Lipowej. Kraków 2011
View in Google Scholar
Sasinowski Adam: Podgórska rzezalnia, czyli o tym, czego już nie ma. W: Zabłocie. Przewodnik. Kraków 2014, s. 19–24
View in Google Scholar
Skorowidz przemysłowo-handlowy Królestwa Galicyi. Wyd. 2. Lwów 1912
View in Google Scholar
Sokulska Anna: Spacer przemysłowy. W: Zabłocie. Przewodnik. Kraków 2014, s. 46-60
View in Google Scholar
Spis abonentów Państwowej sieci telefonicznej Okręgu Krakowskiej Dyrekcji Poczt i Telegrafów. Według stanu z dnia 31 grudnia 1924. Cieszyn 1924
View in Google Scholar
Spis abonentów Państwowej sieci telefonicznej Okręgu Krakowskiej Dyrekcji Poczt i Telegrafów (…) według stanu z dnia 1 stycznia 1929. Kraków 1929
View in Google Scholar
Spis abonentów sieci telefonicznej państwowej w Krakowie. Warszawa 1934
View in Google Scholar
Spis telefonów województwa krakowskiego. Rok 1958. Warszawa 1958
View in Google Scholar
Spis telefonów województwa krakowskiego. Rok 1965/66. Warszawa 1964
View in Google Scholar
Stefana Mikulskiego Wielka księga adresowa dla Królewskiego Stołecznego Miasta Wielkiego Krakowa, rok 1914. Kraków 1914
View in Google Scholar
Stefana Mikulskiego Wielka księga adresowa Stoł. Król. Miasta Krakowa 1925. Kraków 1925
View in Google Scholar
Tutak Melania: Młyn „Ziarno” czyli tak zwane lofty. W: Zabłocie. Przewodnik. Kraków 2014, s. 25–31
View in Google Scholar
Wiśniewski Michał: Ludwik Wojtyczko – krakowski architekt i konserwator zabytków pierwszej połowy XX wieku. Kraków 2003
View in Google Scholar
Wiśniewski Michał: Zabłocie – modelowa rewitalizacja?.
View in Google Scholar
„Herito” 2011, nr 4, s. 58–77
View in Google Scholar
Zaraska Wiesław: Niektóre aspekty rozwoju elektroniki w Krakowie. „Maszyny Elektryczne. Zeszyty Problemowe” 2018, nr 4, s. 233–242
View in Google Scholar
Zgórski Alfred: Opieka krajowych organizacyi nad przemysłem w naszym kraju (1877–1910). Lwów 1911
View in Google Scholar
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

