Od taśmy szpulowej do technologii HD. Praktyka Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w pracy metodą historii mówionej, 1957–2011

Autor

  • Maria Wąchała-Skindzier

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2013.14

Abstrakt

FROM A REEL OF TAPE TO HD TECHNOLOGY – EXPERIENCES OF THE HISTORICAL MUSEUM OF THE CITY OF KRAKOW IN USING THE ORAL HISTORY METHOD, 1957–2011

 

The aim of the article is to put in chronological order and inventory such instances of the immaterial heritage of Krakow as the accounts of its residents recorded in the form of audio or audiovisual footage and held at the Historical Museum of the City of Krakow. This is the first such attempt in the history of the Museum. The article discusses the purpose behind recording the accounts of witnesses to history, outlining how that activity has evolved over time. Also, the article presents the methodology of recording oral history at the Museum and describes its changes and development. The practice of using the oral history method at the Museum goes back to the 1950s, when the first accounts were tape-recorded; these early accounts were concerned with the memories of Krakow mayors from the period following the end of World War II. The then director of the Museum, Jerzy Dobrzycki, aspired to have them added to the collection. Held there for years, the accounts are now an interesting historical source not only in terms of studying the language, customs and mentality of the time, but also as a relic of bygone technology and a proof of the work of Museum professionals. The succeeding decades saw a gradual withdrawal from the tradition of recording Krakow natives’ accounts, which continued until the dawning of the Digital Age, when that tradition was resumed on a large scale. The article highlights the differences between the early recorded accounts and those collected during the past several years. These differences are mostly discernible in the sphere of popularization and the quality of footage, as well as in the actual purpose behind recording and gathering accounts. The article discusses major exhibitions held at the Historical Museum of the City of Krakow that were prepared using the oral history method and involved oral accounts as exhibits, such as the temporary exhibition My Nowa Huta 1945–2009. Jubilee Exhibition (2009), the permanent exhibition Krakow under Nazi Occupation 1939–1945 (2010), the temporary exhibition Homeland. Education. Virtue. Jubilee Scouting Exhibition 1910–2010 (2010), the permanent exhibition People of Krakow in Times of Terror 1939–1945–1956 (2011), the temporary exhibition This Was the Hebrew School of Krakow (2010–2011), the temporary exhibition Let’s Play It Again… Music in Nowa Huta 1950–2000 (2011), the temporary exhibition Krakow Traditions. Emaus Fair in the Zwierzyniec District (2011–2012), and the subsidized project The Righteous from Krakow. Motives, Attitudes, Message (2011).

Bibliografia

1. Historia mówiona. Elementarz. Red. prowadzący R. Dąbrowski. Warszawa 2008, s. 8. Tekst i oprac. M. Kurkowska-Budzan et al.
View in Google Scholar

2. Kurkowska-Budzan M.: Historia „samorosła”. Narracje o powojennym podziemiu zbrojnym w Łomżyńskiem. „Konteksty. Polska sztuka ludowa. Antropologia kultury, etnografia, sztuka” (dalej cyt. „Konteksty”) 2011, nr 1, s. 45.
View in Google Scholar

3. Owsiński M.: „Opowiadam wam swoją historię…”. Odchodzące pokolenie świadków, a przyszłość pracy edukacyjnej polskich muzeów martyrologicznych na przykładzie Muzeum Stuthoff w Sztutowie. W: Konferencja polskich muzeów historycznych, Poznań–Gniezno, 20–22 czerwca 2011. Red. A. Kubisiak. Poznań 2011, s. 200.
View in Google Scholar

4. Cyt. za: Filipkowski P.: Historia mówiona i wojna. Doświadczenie obozu koncentracyjnego w perspektywie narracji biograficznych. Wrocław 2010, s. 21, 22.
View in Google Scholar

5. Kurkowska-Budzan M.: Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie. Analiza współczesnej symbolizacji przeszłości. Kraków 2009, s. 32.
View in Google Scholar

6. Ibidem, s. 32.
View in Google Scholar

7. Kałwa D., Klich-Kluczewska B.: Codzienność peryferyjna. Pamięć o PRL mieszkańców Ustronia – studium przypadku. „Konteksty” 2011, nr 1, s. 57.
View in Google Scholar

8. Kurkowska-Budzan M.: Antykomunistyczne podziemie…, s. 32.
View in Google Scholar

9. Kałwa D., Klich-Kluczewska B.: Codzienność peryferyjna…, s. 63.
View in Google Scholar

10. Filipkowski P.: Historia mówiona i wojna…, s. 20.
View in Google Scholar

11. Kurkowska-Budzan M.: Antykomunistyczne podziemie…, s. 92.
View in Google Scholar

12. Ibidem, s. 91.
View in Google Scholar

13. Filipkowski P.: Historia mówiona i wojna…, s. 22; Wąchała M.: „Historia mówiona” jako element narracji o dziejach najnowszych w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa. W: Konferencja polskich muzeów historycznych…, s. 79, 80.
View in Google Scholar

14. Kurkowska-Budzan M.: Historia „samorosła”…, s. 46.
View in Google Scholar

15. Eadem: Antykomunistyczne podziemie…, s. 91.
View in Google Scholar

16. Kałwa D.: Historia mówiona w krajach postkomunistycznych. Rekonesans [online]. „Kultura i Historia” 2010, nr 18 [dostęp: 27 listopada 2012 r.]. Dostępny w internecie: http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/1887.
View in Google Scholar

17. Zob. Draaisma D.: Fabryka nostalgii. O fenomenie pamięci wieku dojrzałego. Przeł. E. Jusewicz-Kalter. Wołowiec 2010, s. 30.
View in Google Scholar

18. Owsiński M.: „Opowiadam wam swoją historię…”, s. 206.
View in Google Scholar

19. Tomasik W., Piątkowski K.: Estetyka PRL. Ludowość i groteska. „ Konteksty” 2011, nr 1, s. 73, 74.
View in Google Scholar

20. Bareizm – termin stworzony w latach 60. XX w. przez Kazimierza Kutza. Oznaczał pejoratywne określenie twórczości filmowej Stanisława Barei jako kiczowatej i pozbawionej głębszej refleksji. Krytyka zarzucała filmom Barei „antysocjalistyczną wymowę, kłamstwa, brudną propagandę i nienawiść do klasy robotniczej”. Z czasem termin został nacechowany pozytywnie. Współcześnie funkcjonuje jako metafora prelowskiego kiczu przemieszanego z nostalgią za tamtym okresem; definicja za: Magierowa B., Kroh A.: Żyć trzeba, czyli jak mieszkańcy miast radzili sobie w realiach PRL. „Konteksty” 2010, nr 4, s. 17.
View in Google Scholar

21. Robotycki C.: Opis PRL- u jako problem epistemologiczny. „Zeszyty Naukowe UJ. Prace Etnograficzne” 2011, t. 36, s. 7–11.
View in Google Scholar

22. Gra to parodia rzeczywistości zastanej, lub rzeczywistości historycznej, ironiczne do tej rzeczywistości podejście, za: Markowski M.P.: Krótka encyklopedia postmodernizmu. W: Postmodernizm. Teksty polskich autorów. Red. M.A. Potocka. Kraków 2003, s. 85.
View in Google Scholar

23. Owsiński M.: „Opowiadam wam swoją historię…”, s. 193–208; Wąchała M.: „Historia mówiona”…, s. 71–90.
View in Google Scholar

24. Moja Nowa Huta 1949–2009. Wystawa jubileuszowa, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, oddział Dzieje Nowej Huty, 25 lutego – 6 września 2009 r. Kurator Leszek J. Sibila; kurator wystawy plenerowej pod tym samym tytułem – Paweł Jagło. Wywiady do filmu towarzyszącego wystawie przeprowadziły związane z Ośrodkiem Karta Joanna Komperda i Karolina Żłobecka. Za realizację i montaż filmu odpowiedzialny był Marcin Kaproń.
View in Google Scholar

25. Jednymi z pierwszych polskich prac naukowych, które powstały w ujęciu metodologicznym historii mówionej były wzmiankowane już wielokrotnie książki Piotra Filipkowskiego (Historia mówiona i wojna…) oraz Marty Kurkowskiej-Budzan (Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie…).
View in Google Scholar

26. Lipowa 4. Życie i praca w Fabryce Oskara Schindlera, scenariusz i reżyseria Marcin Kaproń, konsultacje merytoryczne Anna Marszałek, współpraca reżyserska i projekty wizualizacji Anna Pankiewicz, przekład na język angielski Michał Szymonik, opracowanie graficzne okładki Wojciech Jodłowski, produkcja Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.
View in Google Scholar

27. Ojczyzna, nauka, cnota. Jubileuszowa wystawa harcerska 1910–2010, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Pałac Krzysztofory, 19 sierpnia – 7 listopada 2010 r. Kurator Leszek J. Sibila, asystent Maria Wąchała, konsultacje merytoryczne przy realizacji rozmowy ze świadkami historii Katarzyna Ryblewska-Mareiwcz, realizacja i montaż Marcin Kaproń.
View in Google Scholar

28. „To była hebrajska szkoła w Krakowie”. Gimnazjum Hebrajskie 1918–1939. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, oddział Stara Synagoga, 29 czerwca 2011 r. – 15 kwietnia 2012 r. Kurator Piotr Figiela. Realizacja filmu towarzyszącego wystawie Nasza buda Piotr Figiela i Lili Haber – koordynatorzy projektu.
View in Google Scholar

29. Zagrajmy to jeszcze raz…Muzyka w Nowej Hucie 1950–2000, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Oddział Dzieje Nowej Huty, 11 maja – 2 października 2011 r. Kurator, kierownik projektu Paweł Jagło, rozmowy ze świadkami historii, transkrypcje Joanna Komperda i Karolina Żłobecka (Ośrodek Karta), konsultacje merytoryczne Paweł Jagło, realizacja i montaż Marcin Kaproń.
View in Google Scholar

30. Krakowianie wobec terroru 1939–1945–1956, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Oddział Ulica Pomorska, kurator Grzegorz Jeżowski, asystenci Maria Wąchała, Tomasz Stachów, rozmowy ze świadkami historii: Maria Wąchała, Tomasz Stachów, Grzegorz Jeżowski, realizacja i montaż Grzegorz Łojowski.
View in Google Scholar

31. Krakowscy Sprawiedliwi. Motywy. Postawy. Przesłanie. Rozmowy ze świadkami historii, koordynacja projektu: Tomasz Owoc, realizacja i montaż Grzegorz Łojowski.
View in Google Scholar

32. Dostępny w internecie: http://sprawiedliwi.mhk.pl/.
View in Google Scholar

33. Tak było np. w przypadku pracy nad wystawą stałą Krakowianie wobec terroru 1939–1945–1956. Przypomniała ona tematy spychane na margines dyskursu społecznego. Dzięki temu zaczęli zgłaszać się kolejni świadkowie, pragnący podzielić się swoją historią związaną z II wojną światową i czasami stalinowskimi w Krakowie. Dotychczas udało się zarejestrować wspomnienia dwóch kolejnych kobiet.
View in Google Scholar

34. Bal M.: Dyskurs muzeum. W: Muzeum sztuki. Antologia. Wstęp i red. M. Popczyk. Kraków 2005, s. 347.
View in Google Scholar

35. Kurkowska-Budzan M.: Antykomunistyczne podziemie…, s. 92.
View in Google Scholar

36. Ibidem, s. 90.
View in Google Scholar

37. Ibidem, s. 89, 90.
View in Google Scholar

38. Ibidem, s. 92.
View in Google Scholar

39. Historia mówiona. Elementarz…, s. 10, 26–31.
View in Google Scholar

40. Turdza W.: „Początki pracy metodą historii mówionej w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa”. Rozmowę przeprowadziła M. Wąchała. Kraków 2011 r., nagranie audio w zbiorach autorki artykułu.
View in Google Scholar

41. „Spotkanie z dr. Drobnerem”. Rozmowę przeprowadził J. Dobrzycki. Kraków 1965. Nagrał A. Pollo na taśmie ORWO nr 2, w zbiorach Działu Historii i Sztuki Krakowa Nowoczesnego MHK.
View in Google Scholar

42. Ibidem, 00:36.
View in Google Scholar

43. Passowicz W.: „Nagrania relacji świadków historii i ważnych postaci dla Krakowa w MHK z lat 60. XX w.”. Rozmowę przeprowadziła M. Wąchała. Kraków, 2 grudnia 2011 r., rkps w zbiorach autorki artykułu.
View in Google Scholar

44. Stanisław Czerpak (ur. 1928), historyk. Radny dzielnicy Kraków-Podgórze. W latach 1961–1969 członek Komisji Kultury Miejskiej Rady Narodowej w Krakowie. Pracował w Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich, Towarzystwie Miłośników historii i Zabytków Krakowa oraz Towarzystwie Wiedzy Powszechnej. W latach 1964–1973 dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. W okresie kierowania tą placówką Muzeum pozyskało pałac Pod Krzysztofory przy Rynku Głównym 35 na swoją siedzibę główną. Wtedy też Muzeum pozyskało od rodziny Miodyńskich (w formie zakupu i darowizny) cenną kolekcję zegarów. W latach 1973–1988 pełnił służbę dyplomatyczną w ambasadzie polskiej w Czechosłowacji. Uhonorowany m.in. złotą odznaką za pracę społeczną dla miasta Krakowa (1965), srebrnym Krzyżem Zasługi (1961), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1976), odznaką Zasłużony dla kultury (1967), medalem Komisji Edukacji Narodowej (1987), złotym medalem za umacnianie przyjaźni i współpracy z Czechosłowacją (1987). Oprac. na podstawie: Zientara M.: Krakowianie w portretach Karoliny Śwideckiej. Kraków 2005, s. 5. Taśma ORWO, nr 15, w zbiorach Działu Historii i Sztuki Krakowa Nowoczesnego MHK.
View in Google Scholar

45. Turdza W.: „Początki pracy metodą…”.
View in Google Scholar

46. Andrzej Kurz (ur. 1931), polityk, wydawca, działacz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1961–1965 I sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR w Krakowie. W latach 1971–1981 i 1983–1990 dyrektor Wydawnictwa Literackiego, które pod jego kierownictwem awansowało do rangi najważniejszych wydawnictw w kraju. Od 1975 r. działacz Stowarzyszenia Kuźnica, kojarzonego z liberalnym skrzydłem PZPR. Za tę działalność został odznaczony przez prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. W latach 1999–2005 był doradcą prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Członek Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (1978–1989).
View in Google Scholar

47. Fiederkiewicz A.: „Rozmowa z prezydentem Krakowa Alfredem Fiederkiewiczem”. Rozmowę przeprowadził W. Passowicz. Warszawa 1969, taśma ORWO, nr 15, w zbiorach Działu Historii i Sztuki Krakowa Nowoczesnego MHK.
View in Google Scholar

48. Pierwsza fala wspomnień to opowiadane na gorąco w krótkim odstępie czasowym od przywoływanych w rozmowie wydarzeń.
View in Google Scholar

49. Owsiński M.: „Opowiadam wam swoją historię…”, s. 194–197.
View in Google Scholar

50. O koncepcji nierzeczywistości: Pi ą tkowski K.: Estetyka PRL…, s. 70.
View in Google Scholar

51. Marks S.: Dlaczego poszli za Hitlerem? Psychologia narodowego socjalizmu w Niemczech. Przeł. A. Gadzała. Warszawa 2009.
View in Google Scholar

52. Żłobecka K., Komperda J.: Historia mówiona sposobem odkrywana przeszłości. W: Moja Nowa Huta 1949–2009. Wystawa jubileuszowa. Kraków 2009, s. 41.
View in Google Scholar

53. Ibidem, s. 42.
View in Google Scholar

54. Jagło P.: Muzyka rozrywkowa Nowej Huty. W: Zagrajmy to jeszcze raz… Muzyka Nowej Huty 1950–2000. Red. M. Fryźlewicz. Kraków 2011, s. 7–14.
View in Google Scholar

55. Downar K.: Historia muzyki w Nowej Hucie 1950–1975. W: Zagrajmy to jeszcze raz…, s. 16.
View in Google Scholar

56. Lipowa 4. Życie i praca w Fabryce Oskara Schindlera, scenariusz i reżyseria Marcin Kaproń, konsultacje merytoryczne Anna Marszałek, współpraca reżyserska, projekty wizualizacji Anna Pankiewicz, muzyka Bartłomiej Krcha, przekład na język angielski Michał Szymonik, opracowanie graficzne okładki Wojciech Jodłowski, produkcja Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.
View in Google Scholar

57. Kurkowska-Budzan M.: Antykomunistyczne podziemie…, s. 95.
View in Google Scholar

58. Ibidem, s. 95.
View in Google Scholar

59. Prezentacje multimedialne do wystawy Krakowianie wobec terroru 1939–1945–1956: Wąchała M: Urząd bezpieczeństwa w działaniu 1945–1956 oraz Stachów T.: Gestapo w Krakowie.
View in Google Scholar

60. „Owa kula nie toczy się jednak bezwolnie – osoba lub osoby, z którymi się spotkaliśmy, kontaktuje nas z następnymi rozmówcami wybranymi przez siebie – to »osoba-klucz« podejmuje decyzję, kto jest ważny, czyja opowieść jest istotna, interesująca, kto dopełni jej wypowiedź, albo odwrotnie – kto nie stanowi zagrożenia dla jej integralności, a tym samym dla jej kreacji”, cyt. za: Kurkowska-Budzan M.: Antykomunistyczne podziemie…, s. 28, zob. też s. 101.
View in Google Scholar

61. Do wystawy stałej przy ul. Pomorskiej 2 zespół w składzie, Grzegorz Jeżowski, Tomasz Stachów, Maria Wąchała-Skindzier zrealizował samodzielnie nagrania z sześcioma świadkami historii, których losy były związane z Krakowem czasu terroru. Swoje doświadczenia przekazali nam: Zbigniew Filusz, Barbara Babirecka, Władysław Zawiślak, Stefania Rospond, Włodzimierz Wolny, Janusz Tomaszewski. Relacje kilku świadków dotyczyły terroru okupanta niemieckiego oraz represji komunistycznych w latach 1945–1956. Zostały one podzielone na dwa odrębne filmy. Z opowieści Stefanii Rospond powstały trzy filmy – dwa kilkuminutowe znalazły się w prezentacji o Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie (opowieść o przebiegu procesu kurii krakowskiej), a jedna, dłuższa, około 10-minutowa opowieść na temat okoliczności aresztowania, procesu oraz losów więzionych, weszła w skład prezentacji multimedialnej zawierającej wyłącznie relacje świadków historii.
View in Google Scholar

62. Malraux A.: Muzeum wyobraźni. W: Muzeum sztuki…, s. 192.
View in Google Scholar

63. Markowski M.P.: Krótka encyklopedia postmodernizmu…, s. 89.
View in Google Scholar

64. Markowski M.P.: Krótka encyklopedia postmodernizmu…, s. 81–99.
View in Google Scholar

65. Dziamski G.: Co po nowoczesności? W: Postmodernizm…, s. 34.
View in Google Scholar

66. Ibidem, s. 35.
View in Google Scholar

67. Bal M.: Dyskurs muzeum…, s. 367.
View in Google Scholar

68. Oprócz wiodących ekspozycji stałych w oddziałach Fabryka Emalia Oskara Schindlera, Rynek Podziemny, Ulicy Pomorska ekrany z filmami na temat ekspozycji spotkać można na wystawach czasowych w pałacu Pod Krzysztofory, Kamienicy Hipolitów, oddziale Dzieje Nowej Huty. Są to jednak filmy, które podobnie, jak w przypadku Rynku Podziemnego, nie stanowią historii mówionej, lecz zrealizowane w konwencji symulacji, przenoszą nas w historyczną rzeczywistość, o której opowiada wystawa.
View in Google Scholar

69. Bal M.: Dyskurs muzeum…, s. 345–367; Piotrowski P.: Muzeum krytyczne. Poznań 2011, s. 47.
View in Google Scholar

70. Kisiel J.: Smutek muzeum. W: Muzeum sztuki…, s. 507.
View in Google Scholar

71. Markowski M.P.: Krótka encyklopedia postmodernizmu…, s. 89.
View in Google Scholar

72. „Raport z badania wizerunku, oferty i kanałów promocji Muzeum Historycznego Miasta Krakowa”. Red. T. Kwiatkowski. Kraków 2010, s. 37, 38. W badaniu 23 procent respondentów opowiedziało się za powiększeniem ilości multimediów na ekspozycjach MHK, co ma stanowić o ich innowacyjności i atrakcyjności.
View in Google Scholar

73. Saryusz-Wolska M.: Spotkania czasu z miejscem. Studia o pamięci i miastach. Warszawa 2011, s. 52.
View in Google Scholar

74. Markowski M.P.: Krótka encyklopedia postmodernizmu…, s. 90.
View in Google Scholar

75. Ibidem, s. 89.
View in Google Scholar

76. Sibila L.J.: Moja Nowa Huta. O wystawie. W: Moja Nowa Huta 1949–2009…, s. 29.
View in Google Scholar

77. Idem: Muzeum rozproszone Nowej Huty. W: Moja Nowa Huta 1949–2009…, s. 20.
View in Google Scholar

78. Newhouse V.: W stronę nowego muzeum. W: Muzeum sztuki…, s. 593.
View in Google Scholar

79. Zbroja B.: Kraków między wojnami. W: Bednarek M., Gawron E., Jeżowski G., Zbroja B., Zimmerer K.: Kraków – czas okupacji 1939–1945. Red J. Trześniowska, A. Biedrzycka. Kraków 2010, s. 60–85, Bednarek M.: Kraków – czas okupacji 1939–1945. Zarys koncepcji wystawy. W: Bednarek M., Gawron E., Jeżowski G., Zbroja B., Zimmerer K.: Kraków – czas okupacji…, s. 43.
View in Google Scholar

80. Zimmerer K.: Życie codzienne krakowian w okupowanym mieście. W: Bednarek M.:, Gawron E., Jeżowski G.,
View in Google Scholar

Zbroja B., Zimmerer K.: Kraków – czas okupacji…, s. 209.
View in Google Scholar

81. Sewilski J., Toeplitz J.: Owoc zakazany. Kraków 1987, s. 48, cyt. za: Zimmerer K.: Życie codzienne krakowian…, s. 209.
View in Google Scholar

82. Fotoplastykon zawiera zdjęcia z anszlusu Austrii w 1938 r. Ta kolorowa, bezpieczna maszyna ma w swoim środku zapowiedź zbrodni.
View in Google Scholar

83. Norberg-Schulz C.: Bycie, przestrzeń i architektura. Przeł. B. Gadomska. Warszawa 2000, s. 14.
View in Google Scholar

84. Bednarek M.: Kraków – czas okupacji 1939–1945. Zarys koncepcji…, s. 43–45.
View in Google Scholar

85. Ibidem, s. 43.
View in Google Scholar

86. Loc. cit.
View in Google Scholar

87. „Rola i miejsca historii mówionej na ekspozycji »To była hebrajska szkoła w Krakowie«. Gimnazjum hebrajskie 1918–1939”. Rozmowę przeprowadziła M. Wąchała. Kraków, 9 marca 2012 r., nagranie w zbiorach autorki artykułu.
View in Google Scholar

88. Malraux A.: Muzeum wyobraźni…, s. 187.
View in Google Scholar

89. Dietz S.: Kuratorstwo (w) sieci. W: Muzeum sztuki…, s. 656.
View in Google Scholar

90. Ibidem, s. 660.
View in Google Scholar

91. Krakowscy Sprawiedliwi. Motywy. Postawy. Przesłanie. Dostępny w internecie: http://sprawiedliwi.mhk.pl/.
View in Google Scholar

92. Dietz S.: Kuratorstwo…, s. 661.
View in Google Scholar

93. Zawojski P.: „Muzea bez ścian” w dobie rewolucji cyfrowej. W: Muzeum sztuki…, s. 686.
View in Google Scholar

94. Ibidem, s. 688.
View in Google Scholar

95. Loc. cit.
View in Google Scholar

96. Jeżowski G.: Ulica Pomorska. Przewodnik. Kraków 2011, s. 13.
View in Google Scholar

97. Newhouse V.: W stronę nowego muzeum…, s. 593.
View in Google Scholar

98. Jeżowski G.: Ulica Pomorska…, s. 14.
View in Google Scholar

99. Ibidem, s. 14.
View in Google Scholar

100. Rama – konwencja pozwalająca wyróżnić treści związane z rzeczywistością; ramę można traktować także jako swojego rodzaju margines dyskursu, zob. Piątkowski K.: Estetyka PRL…, s. 70, 74; architektura może stanowić aktywną lub pasywną ramę (oprawę) ekspozycji, zob. Bal M.: Dyskurs muzeum…, s. 352–354; Newhouse V.: W stronę nowego muzeum…, s. 593.
View in Google Scholar

101. Kodrys J.: Kategorie antropologiczne i tożsamość narracyjna. Szkice z pogranicza neurosemiotyki i historii kultury. Kraków 2006, s. 143, 144.
View in Google Scholar

102. History from below (historia oddolna), nurt badań historycznych odznaczający się wprowadzeniem do dyskursu naukowego tematów, związanych z życiem codziennym, z przeżywaniem doniosłych wydarzeń dziejowych, rzeczywistości historycznej przez tzw. zwykłego człowieka. Historia oddolna jest perspektywą pisania o dziejach przez źródła odnoszące się do aktywności zwykłych ludzi i ich codzienności w danym okresie historycznym. Wpisują się w nią m.in. osiągnięcia szkoły Annales, powstałej we Francji. Jej rozwój przypadł na lata 50. XX w. Głównym postulatem annalistów było odejście od tradycyjnej, politycznej historiografii na rzecz studiów nad perspektywą długiego trwania, życiem codziennym, historią życia prywatnego; jedną z ważniejszych metod badawczych jest historia mówiona. Zob. http://www.history.ac.uk/makinghistory/themes/history_from_below.htm.
View in Google Scholar

103. W skład Trasy Pamięci wchodzą trzy oddziały MHK: Fabryka Emalia Oskara Schindlera, Ulica Pomorska oraz Apteka pod Orłem.
View in Google Scholar

104. Cyt. za: Myśliwski W.: Traktat o łuskaniu fasoli. Kraków 2010, s. 180.
View in Google Scholar

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

16.11.2026

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Wąchała-Skindzier, M. (2026). Od taśmy szpulowej do technologii HD. Praktyka Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w pracy metodą historii mówionej, 1957–2011. Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 31, 251-276. https://doi.org/10.32030/KRZY.2013.14