„Kapiści”

Authors

  • Sławomir Wojak

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.1978.04

Abstract

LES CAPISTES

Dans l’histoire de la peinture polonaise sous le nom de Capistes (Kapiści) on reconnaît un groupe de création fondé en 1924 et agissant avant la deuxième guerre mondiale.
Son nom provient du Comité de Paris, association d’amis créée par les étudiants de l’Académie des Beaux-Arts de Cracovie, qui avaient pour but recueillir des fonds pour un voyage à Paris. Les artistes suivants appartenaient au groupe:
Seweryn Boraczek, Józef Czapski, Jan Cybis, Józef Jarema, Artur Nacht (Samborski), Tadeusz (Pitr) Potworowski, Hanna Rudzka (Cybisowa), Janusz Strzałec- ki, Marian Szczyrbuła, Zygmunt Waliszewski et dájà à Paris s’y sont joints. Dorota Seydenman, Stanisław Szczepański et le seul sculpteur Jacek Puget.
Ils arrivèrent á Paris le Ier septembre 1924. Ils y travaillèrent à développer leur propre peinture; chacun représentait une différente et forte individualité. Le trait caractéristique commun fut la couleur. Les premiers succès des Capistes survinrent très vite, encore à Paris. En 1929 l’Ambassade Polonaise organisa un concours de pei’l ture, dans lequel tous les prix obtinrent les Capistes.
La première exposition officielle de ce groupe fut organisée à Paris, à la galerie Zak, en 1930. L’intérêt qu’elle suscita fut la cause de son déplacement à la Galerie Moos, à Génève, en 1931. L’année 1931 clot la première période de création du grupe.
Cette année-là la plupart des Capistes revinrent en Pologne et, organisèrent dans les salles du Club Artistique „Polonia” une exposition à laquelle participèrent tous les membres du groupe. La deuxième période des Capistes furent les annés 1931—1939. Pendant cette période le groupe commence une lutte non seulement pour la qualité de la peinture, mais aussi pour trouver son propre style, et pour amener le colorisme à la perfection. Ils essaient de propager leurs propres idées parmi les artistes et toute la sociéte cultivée.
La deuxième guerre mondiale stoppa le développement de l’activité du groupe et leurs succès, mais non pas définitivement. Après la guerre, le groupe, moins nombreux, commença le travail créateur et d’organisation intensifs, influant sur la jeune peinture polonaise d’après guerre.
Les membres du groupe occupèrent les postes d’enseignants dans des écoles artistiques supérieures, et malgré l’époque du réalisme socialiste, après 1949 ils restèrent coloristes et enseignèrent aux jeunes leur programme. Avec le temps ils arrivèrent à une perfection dans la peinture, ils ne changèrent pas leur programme ni leurs principes. Dans l’histoire de la peinture polonaise les Capistes créèrent un grand chapitre sous le nom du colorisme, qui avant n’avait ni même signification ni importance aussi grande. Ils acquirent une perfection, le niveau le plus élevé de connaissances artistiques dans ce domaine, le plus adéquat pour l’essentiel de la pe inture. Et c’est leur grand mérite.

References

Seweryn Boraczek — ur. 1897 r. Studiował w krakowskiej ASP pod kierunkiem W. Weissa.
View in Google Scholar

Józef Czapski — ur. 1896 r., w Pryłukach na Białorusi. W 1. 1920—1924 studiował w krakowskiej ASP pod kierunkiem W. Jarockiego, W. Weissa. Od 1944 r. mieszka w Paryżu., na emigracji, gdzie rozwija działalność niezgodną z ideologią ustroju PRL. Jan Cybis — ur. 1897 r. we Wróblinie na Śląsku Opolskim, zm. w 1972 r. w Warszawie. W 1. 1919— 1921 studiował w Akademii Sztuki i Przemysłu Artystycznego we Wrocławiu pod kierunkiem Otto Mullera, a w 1. 1921—1924 w krakowskiej ASP w pracowniach J. Mehoffera, I. Pieńkowskiego i J. Pankiewicza. Od 1946 r. był profesorem warszawskiej ASP.
View in Google Scholar

Józef Jarema — ur. 1900 r. w Starym Samborze, zm. w 1972 r. w Monachium. W 1. 1920—1924 studiował w krakowskiej ASP pod kierunkiem J. Malczewskiego, St. Dębickiego, W. Jarockiego- i I. Pieńkowskiego. Był przed wojną założycielem Teatru Cricot w Krakowie.
View in Google Scholar

Artur Nacht - Samborski — ur. 1898 r. w Krakowie, zm. w 1974 r. w Warszawie. W 1. 1918— 1924 studiował w krakowskiej ASP pod kierunkiem W. Weissa, F. Kowarskiego, następnie w Wiedniu. W 1. 1947—1949 był profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych w Sopocie, a od 1949 r. ASP w Warszawie.
View in Google Scholar

Ta d e u s z Piotr Potworowski — ur. 1898 r. w Warszawie, zm. 1962 r., tamże. Początkowo był uczniem warszawskiej szkoły malarskiej K. Krzyżanowskiego, w 1. 1922—1924 studiował w krakowskiej ASP pod kierunkiem J. Pankiewicza, a w 1926 r. w paryskiej Acad. de l’Esthétique Moderne u F. Lè- gera. W 1. 1949—1958 był profesorem Acad. of Art Corsham Court k. Bath w Anglii, w 1. 1958—1962 Państwowej Wyszej Szkoły Sztuk Pięknych w Poznaniu i w Gdańsku.
View in Google Scholar

Hanna Rudzka-Cybisowa — ur. 1897 r. w Mławie. W 1. 1917—1920 studiowała w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych w pracowni M. Kotarbińskiego-, w 1. 1922 — 1924 w krakowskiej ASP pod kierunkiem I. Pieńkowskiego i J. Pankiewicza. W 1945 r. objęła katedrę malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
View in Google Scholar

Dorota Seydenman z domu Berlinenblau (w okresie okupacji używała nazwiska Trzaskowska) — ur. 1897 r. (?) w Częstochowie (?), zm. w 1943 r. w Nowym Sączu. Początkowo- studiowała w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych u M. Kotarbińskiego, następnie w krakowskiej ASP.
View in Google Scholar

Janusz S t r z a ł e c k i — ur. 1902 r. w Warszawie. W 1. 1'919—1922 studiował w Szkole K. Krzy-
View in Google Scholar

żanowskiego i T. Pruszkowskiego, w 1. 1922—1924 w krakowskiej ASP u W. Jarockiego i w Paryżu u E. Vuillarda. W 1. 1945—1952 był profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych w Gdańsku, następnie Akademii w Warszawie.
View in Google Scholar

Stanisław Szczepański — ur. 1895 r. w Ropczycy, zm. 1973 r. w Warszawie. W 1. 1919— 1925 studiował w krakowskiej ASP w pracowni W. Weissa. W 1949 r. został profesorem Państwowej Wyż szej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu, a w 1956 r. Akademii w Warszawie.
View in Google Scholar

Marian Szczyrbuła — ur. 1899 r. w Krakowie, zm. w 1942 r. w Tobolsku. W 1. 1916—1920 studiował w krakowskiej ASP pod kierunkiem J. Mehoffera i W. Weissa.
View in Google Scholar

Zygmunt Waliszewsiki — ur. 1897 r. w Petersburgu, zm. 1936 r. w Krakowie. Naukę rysunku i malarstwa rozpoczął w Tyflisie pod kierunkiem H. Sklifasowskiego i B. Vogla. W 1. 1921—1924 studiował w krakowskiej ASP u W. Weissa i J. Pankiewicza.
View in Google Scholar

2. J. Czapski: Józef Pankiewicz Warszawa 1937. 3 H. Blum: Koloryzm i koloryści w nowszym malarstwie polskim. „Sztuka Współczesna, studia i szkice”, Kraków 1959, s. 96.
View in Google Scholar

4. T. Dobrowolski: Sztuka Polska, Kraków 1974, s. 617.
View in Google Scholar

5. H. Blum: H. Rudzka-Cybisowa, Warszawa 19-75.
View in Google Scholar

6. Tadeusz Dobrowolski: Nowoczesne Malarstwo Polskie, t. III, Wrocław—Warszawa—Kraków 1964 s. 298.
View in Google Scholar

7. Za M. Kosińską: Katalog wystawy monograficznej Artura Nacht-Samborskiego; wstęp napisali: Jacek Sienicki, Stefan Gierowski i Maria Kosińska, Muzeum Narodowe w Warszawie 1977.
View in Google Scholar

8. J. Cybis: „Tygodnik Artystyczny” 1934, nr 2, z dn. 24 XI, s. 3.
View in Google Scholar

9. Katalog wystawy malarskiej grupy K. P. w Klubie Artystycznym „Polonia”, Warszawa grudzień 1931.
View in Google Scholar

10. T. Dobrowolski: Nowoczesne Malarstwo Polskie, t. III, o. c., s. 299.
View in Google Scholar

11. Katalog wystawowy malarstwa grupy K. P. o. c.
View in Google Scholar

12. Tamże.
View in Google Scholar

13. H. B1um: Hanna Rudzka-Cybisowa, o. c. s. 5.
View in Google Scholar

14. Album dzieł Jana Cybisa; wstęp napisał Stefan Gierowski, Warszawa 1962.
View in Google Scholar

15. T. Dobrowolski: Nowoczesne Malarstwo Polskie, t. III, o.c. s. 300.
View in Google Scholar

16. M. Sterling: recenzja z wystawy kapistów w I. P. S. „Wiadomości Literackie” 1934, nr 15 (542) z dn. 15 IV.
View in Google Scholar

17. H. Blum: Koloryzm i koloryści w nowszym malarstwie polskim. „Sztuka Współczesna”, studia i szkice”, o. c. s. 115
View in Google Scholar

18. Tamże, s. 96/97
View in Google Scholar

19. T. Dobrowolski: Nowoczesne Malarstwo Polskie, t. III, o. c. s. 310.
View in Google Scholar

20. J. Czapski: O Zygmunie Waliszewskim. „Głos Plastyków” I—VIII, rocz. V. maj 1937.
View in Google Scholar

21. J. W i n i a r z. „Czas” 1928, z dn. 23. IV.
View in Google Scholar

22. J. Cybis: „Głos Plastyków” 1928, nr II, s. 21.
View in Google Scholar

23. Z. S. Klingsland: O najmłodszym Paryżu polskim. „Wiadomości Literackie” 1929, nr 3, s. 2.
View in Google Scholar

24. „Robotnik” 19 31, nr 453 (4793) z dn. 29. XII.
View in Google Scholar

25. Za H. Blum: Hanna Rudzka-Cybisowa, o. c. s. 30 z recenzji M. Sterlinga: „Wiadomości Literackie” 26 B. Kowalska: Polska Awangarda Malarska 1945 —1970, Warszawa 1975, s. 14.
View in Google Scholar

27. H. Blum: Wystawa młodych plastyków. „Twórczość” 1946, R. 2, z. 12, s. 153.
View in Google Scholar

28. Katalog wystawowy A. Nacht-Samborskie- go: z wstępu Marii Kosińskiej, o. c.
View in Google Scholar

29. T. Dobrowolski: Sztuka Polska, o. c. s. 679.
View in Google Scholar

30. J. Przyboś: O twórcze idee w plastyce. „Odrodzenie” 1946, R. 3, nr 51—52.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2025-11-20

Issue

Section

Articles

How to Cite

„Kapiści”. (2025). Krzysztofory: Scientific Bulletin of the Historical Museum of the City of Kraków, 5, 22-34. https://doi.org/10.32030/KRZY.1978.04

Most read articles by the same author(s)