Kędzierzyn-Koźle – dziedzictwo przeszłości w kulturze miasta przemysłowego na pograniczu etniczno-kulturowym

Authors

  • Edward Nycz University of Opole

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.18.2021.74.07

Keywords:

Kędzierzyn-Koźle, formation of the city, culture of the city, the symbolic system of the city, ethnic and cultural frontier

Abstract

Kędzierzyn-Koźle – The Heritage of the Past in the Culture of the Industrial City Functioning in the Ethnic and Cultural Frontier

The article draws attention to the issues of symbolic functioning of the city which was formed of two different entities as a result of political and economic decisions. In the 20th century, the history of a traditional city got entwined with a modernistic industrial city which was taking shape. As a result, ideologies and politics impacted on the newly-established conurbation. The city denotes not only the material sphere, but also its urban community, which, in the case of the places under study, was basically historically complicated. The method of description is the ‘culturalistic’ orientation in the study of the city and also the (emotional) sociology of Silesia of the Rev. Emil Szramek. The author’s reflections touch upon ideas, facts as well as the real city’s organism shaped in its longterm and short-term perspective.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Edward Nycz, University of Opole

Dyrektor Instytutu Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego, kierownik Katedry Metodologii Badań Społecznych i Myśli Pedagogicznej, prezes Towarzystwa Ziemi Kozielskiej w Kędzierzynie-Koźlu; organizator 26. (municypalnych) Kędzierzyńsko-Kozielskich Seminariów Naukowych, redaktor naukowy cyklicznych (22) „Szkiców Kędzierzyńsko-Kozielskich”.

References

Chlebowczyk J., O prawie do bytu małych narodów i młodych narodów. Kwestia narodowa i procesy narodotwórcze we wschodniej Europie Środkowej w dobie kapitalizmu (od schyłku XVIII wieku do początków XX wieku), Warszawa 1983.

Choroś M., Nazwy miejscowe tworzące dzisiejsze miasto Kędzierzyn-Koźle, [w:] Kędzierzyn-Koźle. Wymiary życia miejskiego na przełomie XX i XXI wieku, red. E. Nycz, Opole 2010.

Dolistowska M., Miasta wielokrotnego zapisu – ikonosfera nowych przestrzeni tożsamości, „Czasopismo Techniczne. Architektura” 2010, R. 107, z. 15, 7-A2, s. 57-60.

Drabina J., Życie w miastach śląskich XIV i XVIII wieku, [w:] Historyczne i współczesne problemy miasta i jego mieszkańców, red. E. Nycz, Opole 1996.

Dyczewski L., OFM, Symboliczność podstawą więzi mieszkańców z miastem, [w:] Historyczne i współczesne problemy miasta i jego mieszkańców, red. E. Nycz, Opole 1996. Jałowiecki B., Społeczne wytwarzanie przestrzeni, Warszawa 1988.

Jałowiecki B., Szczepański M.S., Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Warszawa 2002.

Jonca K., Zarys dziejów społecznych i gospodarczych Koźla i okolicy do 1939 r., [w:] Ziemia kozielska, red. S. Popiołek, Koźle 1963.

Kisielewicz D., Hitlerowskie obozy pracy przy Zakładach Chemicznych w Kędzierzynie i Blachowni Śląskiej podczas II wojny światowej, „Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie” 1985, t. 1, s. 91-105.

Koziarski S., Kędzierzyn-Koźle jako multimodalny węzeł transportowy, „Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie” 2020, t. 21, s. 28-67.

Kwaśniewski K., Adaptacja i integracja kulturowa ludności Śląska po drugiej wojnie światowej, Wrocław 1969.

Madejczyk P., Studium przypadku: Powiat Kozielski 1945-1948, [w:] P. Madejczyk, D. Berlińska, Polska jako państwo narodowe. Historia i pamięć, Warszawa–Opole 2008.

Majer A., Socjologia i przestrzeń miejska, Warszawa 2010.

Militarne tradycje Kędzierzyna-Koźla, Śląska i Rzeczypospolitej, t. 1, red. T. Ciesielski, J. Dorobisz i in., Kędzierzyn-Koźle 2012.

Nikitorowicz J., Edukacja regionalna i międzykulturowa, Warszawa 2009. Nowakowski S., Narodziny miasta, Warszawa 1967.

Nycz E., Miasto w świadomości swoich obywateli (multiprezentacja na CD), [w:] Problemy mieszkańców. Dylematy władzy. W poszukiwaniu lokalnego partnerstwa, red. nauk. E. Nycz, Opole 2006.

Nycz E., „Narodziny miasta” – fotografia socjokulturowa dawnego Kędzierzyna z fabryką w tle, [w:] Zakład – miasto – ludzie. Fakty i wspomnienia. 60 lat ZAK S.A., red. E. Nycz, S. Senft, Opole–Kędzierzyn-Koźle 2009, s. 41-87.

Nycz E., Odra i lokalne kanały w życiu społeczno-gospodarczym regionu na przestrzeni dziejów, [w:] Lokalne dziedzictwo (wielo)kulturowe i walory przyrodnicze jako wartość promocyjno-turystyczna, red. E. Nycz, Opole 2012.

Nycz E., Społeczne konsekwencje „krótkiego trwania” miasta i zbiorowości miejskiej, [w:] Dziedzictwo i perspektywy miasta oraz jego mieszkańców, red. E. Nycz, Z. Wiertelorz, Opole 2002.

Nycz E., Wizje rozwoju miasta Kędzierzyn-Koźle (1975-2015), [w:] Kędzierzyn-Koźle – 40 lat. Priorytety miasta i mieszkańców na początku XXI wieku, red. E. Nycz, Opole 2016.

Nycz E., Zbiorowość miejska współczesnego miasta (analiza demograficzno-społeczna), [w:] Kędzierzyn-Koźle. Monografia miasta, red. E. Nycz, S. Senft, Opole 2001.

Olszewski B., Lokalizacja zakładów I.G. Farben w Kędzierzynie na tle hitlerowskich koncepcji geopolitycznych w odniesieniu do Śląska Opolskiego, Opole 1959.

Podstawowe informacje ze spisów powszechnych. Gmina miejska Kędzierzyn-Koźle 2002, Opole 2003.

Polacy, Ślązacy, Niemcy. Studia nad stosunkami społeczno-kulturowymi na Śląsku Opolskim, red. K. Frysztacki, Kraków 1998.

Probe H., Zarys dziejów zamku w Koźlu w świetle literatury niemieckojęzycznej, „Szkice Kędzierzyńsko-Kozielskie” 2000, t. 7, s. 7-17.

Przemiany miasta. Wokół socjologii Aleksandra Wallisa, red. B. Jałowiecki, A. Majer, M.S. Szczepański, Warszawa 2005.

Rajman J., Koźle w średniowieczu, „Studia Śląskie” 2000, t. 59, s. 27-54.

Romanow J., Zespół zamkowy w Koźlu w świetle ostatnich badań, [w:] Kędzierzyn-Koźle. Kultura miasta – kultura w mieście, red. E. Nycz, Opole 2009.

Sadowski A., Socjologia pogranicza, [w:] Ludzie i instytucje. Stawanie się ładu społecznego. Pamiętnik IX Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego, t. 2, oprac. A. Sułek, J. Styk, współ. I. Machaj, Lublin 1995, s. 133-139.

Samberger G., Kandrzin, Heydebreck/Oberschlesien. Ein geschichtliches und topographisch-wirtschaftliches Porträt meines Geburts – und Heimatortes, Leverkusen 1982.

Sołdra-Gwiżdż T., Socjologia wobec Śląska – jedność czy wielość?, Opole 2010.

Szczepański M.S., Regionalizm górnośląski: między plemiennością a systemem globalnym, [w:] Śląsk – Polska – Europa. Zmieniające się społeczeństwo w perspektywie lokalnej i globalnej, red. A. Sułek, M.S. Szczepański, Katowice 1998.

Szmeja M., Niemcy? Polacy? Ślązacy! (Rodzimi mieszkańcy Opolszczyzny w świetle analiz socjologicznych), Kraków 2000.

Szmytkie R., Miasta-zlepieńce na Śląsku Dolnym i Opolskim, Wrocław 2009.

Szramek E., Śląsk jako problem socjologiczny. Próba analizy, „Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku” 1934, vol. 4.

Świątkiewicz W., Miasto przemysłowe – przełamywanie stereotypu (na przykładzie Rudy Śląskiej), [w:] Miasta przemysłowe we współczesnych badaniach socjologicznych, red. W. Świątkiewicz, K. Wódz, Katowice 1997.

Świątkiewicz W., Śląsk jako problem socjologiczny – w pół wieku później, [w:] Społeczne problemy Górnego Śląska we współczesnych badaniach socjologicznych, red. W. Świątkiewicz, Katowice 1993.

Tomczyk D., Herby miast Śląska Opolskiego, Opole 1996.

Tomczyk D., Ziemia kozielska w schyłkowym okresie drugiej wojny światowej, [w:] Wojna i pokój w dziejach twierdzy i miasta Koźle, red. E. Nycz, S. Senft, Opole 2007.

Wallis A., Socjologia wielkiego miasta, Warszawa 1967.

Wojna i pokój w dziejach twierdzy i miasta Koźle, red. E. Nycz, S. Senft, Opole 2007.

Woźniacki J., Determinanty narodzin aglomeracji kędzierzyńsko-kozielskiej, [w:] Kędzierzyn-Koźle. Wymiary życia miejskiego na przełomie XX i XXI wieku, red. E. Nycz, Opole 2010.

Woźniacki J., Miasto w świadomości swoich mieszkańców. Raport z badań w Kędzierzynie-Koźlu, Opole 1980.

Downloads

Published

2021-12-15 — Updated on 2022-02-25

Versions

How to Cite

Nycz, Edward. (2021) 2022. “Kędzierzyn-Koźle – Dziedzictwo przeszłości W Kulturze Miasta przemysłowego Na Pograniczu Etniczno-Kulturowym”. Politeja 18 (5(74):109-24. https://doi.org/10.12797/Politeja.18.2021.74.07.