On the Relatinization of the Latin Term 'magister'

  • Katarzyna Jasińska Institute of Polish Language, Polish Academy of Sciences, Kraków
  • Dariusz R. Piwowarczyk Jagiellonian University, Kraków
Keywords: Latin borrowings in Polish, relatinization, Latin language, Polish language

Abstract

The expansion of the linguistic lexicon by means of loanwords is a common phenomenon. During this process the word is taken from the donor language and assimilated in the system of the recipient language. Loanword adaptation is carried out on the semantic and formal level which concerns the pronunciation, spelling and grammatical characteristics of a word in question. In this article we present the case of the Latin word magister concentrating on its phonetic accommodation and process of its relatinization after the original borrowing in the Old Polish language. The word was relatinized in Polish, that is reborrowed from the Latin orthographic form and as such it functions in the Polish lexicon to this very day. Additionally, we investigate the semantic adaptation of the word, describing the relations between the Latin and the Polish meanings of the word magister at different stages of development of both languages.

References

Alkire T., Rosen C., 2010, Romance Languages. A Historical Introduction, Cambridge, [on-line:] https://doi.org/10.1017/CBO9780511845192.

Bańko M. et al., 2016, Nie całkiem obce. Zapożyczenia wyrazowe w języku polskim i czeskim, Warszawa.

Brodziński K., 1830, ‘O łagodzeniu języka polskiego’, [in:] Rozprawy i wnioski o ortografii polskiej przez Deputacją od Królewskiego Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk wyznaczoną, Warszawa.

du Cange = du Cange Ch. et al., 1883–1887, Glossarium mediae et infimae latinitatis, Niort, [on-line:] http://ducange.enc.sorbonne.fr/.

Długosz-Kurczabowa K., Dubisz S., 2006, Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa.

Elexicon = Elektroniczny Słownik Łaciny Średniowiecznej w Polsce, [on-line:] http://scriptores.pl/elexicon/.

EncOrg = Orgelbrand S., 1901, S. Orgelbranda Encyklopedja powszechna z ilustracjami i mapami, Vol. IX, Warszawa.

Feliński A., 1816, Pisma własne i przekładania wierszem, Warszawa.

Geremek B. (ed.), 1997, Kultura Polski średniowiecznej XIV-XV w., Warszawa.

Grandgent C.H., 1934, An Introduction to Vulgar Latin, New York.

Herman J., Wright R., 2000, Vulgar Latin, University Park PA.

Hock H.H., 1986, Principles of Historical Linguistics, Berlin – New York.

Jodłowski S., 1979, Losy polskiej ortografii, Warszawa.

Karbowiak A., 1898, Dzieje wychowania i szkół w Polsce w wiekach średnich, Vol. I, Od 966 do 1363 roku, Petersburg.

Kopczyński O., 1778–1785, Grammatyka dla szkół narodowych, Warszawa.

Leumann M., 1977, Lateinische Grammatik, München.

Łoś J., 1922, Gramatyka polska, Vol. I, Kraków.

OLD = Oxford Latin Dictionary, 1968, Oxford.

Reczek J., 1974, ‘Zjawisko relatynizacji niektórych zapożyczeń polskich’, Język Polski 54, pp. 363–367.

Safarewicz J., 1969, ‘Łacińskie imiona osobowe na -ius w polszczyźnie’, Język Polski 49, pp. 71–76.

SDor = Słownik języka polskiego = Doroszewski W. (ed.), 1958–1969, Słownik języka polskiego, Vol. I–X, Warszawa.

SJP PWN = Słownik Języka Polskiego PWN, [on-line:], https://sjp.pwn.pl/.

SL = Linde S., 1807–1814, Słownik języka polskiego, Vol. I–VI, Warszawa.

Sstp = Słownik staropolski = Urbańczyk S. (ed.), 1954–2002, Słownik staropolski, Vol. I–XI, Kraków.

Stieber Z., 1966, Historyczna i współczesna fonologia języka polskiego, Warszawa.

SWar = Słownik warszawski = Karłowicz J., Kryński A., Niedźwiedzki W. (eds.), 1900–1927, Słownik języka polskiego, Vol. I–VIII, Warszawa.

SWil = Słownik wileński = Zdanowicz A. et al., 1861, Słownik języka polskiego, Vol. 1–2, Wilno, [on-line:] https://eswil.ijp.pan.pl/.

SXVI = Słownik polszczyzny XVI wieku = Mayenowa R. (ed.), 1966–2012, Słownik polszczyzny XVI wieku, Vol. I–XXVI, Wrocław.

Urbańczyk S., 1952, ‘Z zagadnień staropolskich’, Język Polski 32, pp. 119–129.

de Vaan M., 2008, Etymological dictionary of Laitn and the other Italic languages, Leiden.

Published
2018-12-28
Section
Articles