„Niewiasty kresowe”
Kobiety w piśmiennictwie Józefa Antoniego Rollego – od historii przez literaturę do mitu
DOI:
https://doi.org/10.12797/KPK.09.2017.09.01Ключові слова:
Юзеф Роллє, жінка пограниччя, Креси, Україна, Кам’янець-ПодільскийАнотація
“Мадонни пограниччя”. Ж інки у творчості Юзефа Роллє: історія – літерітурні образи-легенди
У статті аналізуються образи жінок, зображених у робота Юзефа Роллє на підставі чисельних оповідань Роллє, що друкувались у декількох збірках протягом 1872-1894 рр. б зокрема у збірці Niewiasty Kresowe [“Мадонни пограниччя”]. Роллє створив у своїх роботах міф про сміливу жінку, відважну амазонку змальовуючи портрети історичних осіб, мешканок пограниччя упродовж XVI-XVII століть. В інших роботах Роллє представив образи жінок, які займаються політикою та формують суспільну позицію власної сім’ї. Ця форма діяльності стала домінуючою у вісімнадцятому столітті, коли жінки більше не були безпосередньо задіяні в збройній боротьбі. Героїні, описані Роллє, характеризуються відносно великою свободою. Жінки пограниччя начебто мають набагато більше можливостей щодо вибору майбутнього чоловіка чи розлучення ніж їх співвітчизниці у Західній Польщі. Жінки, що жили в дев’ятнадцятому столітті, під час розподілів Польщі, Роллє показав, як хранительок домашнього вогнища, що передають сімейні традиції, повязуючи цей орраз із уявленням про жінку-матір у польській традиційній культурі. У більш широкому сенсі портрет прикордонної жінки, створений Роллє, є частиною міфу про Східні прикордонні землі, так звані Креси. Цей образ було прийнято і довершено на початку XX ст. Між іншим сино автора – істориком і публіцистом – Міхалом Роллє.
Завантажити
Посилання
Clar., Historyk kresów podolskich, „Świat” R. 3, 1908, nr 13 z 28 III, s. 9-10.
View in Google Scholar
Czajkowska A., Historia i „przedmiot tragiczny”. W kręgu pisarstwa Maurycego Mochnackiego, Zbigniewa Herberta i Pawła Jasienicy, Częstochowa 2006.
View in Google Scholar
Herczyńska G., Józef Rolle (1829-1894), „Postępy Psychiatrii i Neurologii” R. 8, 1999, nr 3, s. [3-5].
View in Google Scholar
Iwaszkiewicz J., Niewiasty kresowe, „Wiadomości Literackie” 1926, nr 5 z 31 I, s. 5.
View in Google Scholar
Kieniewicz S., Rolle Józef Apolinary, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 31, Wrocław 1988-1989, s. 564-567.
View in Google Scholar
Konopczyński W., Kiedy nami rządziły kobiety, Londyn 1946.
View in Google Scholar
Kuchowicz Z., Wizerunki niepospolitych niewiast staropolskich XVI-XVIII wieku, Łódź 1972.
View in Google Scholar
Łojek J., Dzieje pięknej Bitynki. Opowieść o życiu Zofii Wittowej-Potockiej (1760-1822), Warszawa 1970.
View in Google Scholar
Magowska A. et al., Józef Apolinary Rolle (1830-1894) – między psychiatrią a humanistyką, „Acta Medicorum Polonorum” 2014, t. 4, s. 127-138.
View in Google Scholar
Michalski J., Warunki rozwoju nauki polskiej w latach 1795-1862, [w:] Historia nauki polskiej, red. B. Suchodolski, t. 3: 1795-1862, red. J. Michalski, Wrocław 1977, s. 3-351.
View in Google Scholar
Rolle Antoni Józef (1830-1894), [w:] Literatura pozytywizmu i Młodej Polski. Hasła osobowe M-Ś, oprac. zesp. pod kier. Z. Szweykowskiego i J. Maciejewskiego, Warszawa 1977, Bibliografia Literatury Polskiej „Nowy Korbut”, t. 15, s. 453-459.
View in Google Scholar
Rolle M., Przedmowa, [w:] J. Łada Walicka, Wierna straż (z walk listopadowych), Lwów 1919.
View in Google Scholar
Szczepkowska E., O kobiecej inności na Kresach, „Media – Kultura – Komunikacja Społeczna” 2012, t. 8, s. 45-57.
View in Google Scholar
Święcicki H., Ś.p. dr. Antoni Rolle, „Roczniki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” 1895, t. 21, s. 512.
View in Google Scholar
Tarnowski S., O „Niepoprawnych” Juliusza Słowackiego, „Przegląd Polski” 1875, z. 7, s. 38-87.
View in Google Scholar
Tierling E., Niewiasta kresowa – ewolucja jednego motywu. Rekonesans, [w:] Topika pogranicza w literaturze polskiej i niemieckiej. Zbiór studiów, red. Z. Światłowski, S. Uliasz, Rzeszów 1998, s. 103-125.
View in Google Scholar
Wawrzykowska-Wierciochowa D., Rycerki i samarytanki, Warszawa 1988.
View in Google Scholar
Zawadzki W., Wstęp, [w:] [J. A. Rolle] Dr Antoni J., Gawędy historyczne, oprac. W. Zawadzki, t. 1, Kraków 1966.
View in Google Scholar
Завантаження
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2017 Krakowskie Pismo Kresowe

Ця робота ліцензується відповідно до ліцензії Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
