Dziwna etniczność: Kształty tożsamości Ormian galicyjskich

Franciszek Wasyl

doi:10.12797/KPK.04.2012.04.03

Автор(и)

Franciszek Wasyl Polish Academy of Learning

DOI:

https://doi.org/10.12797/KPK.04.2012.04.03

Ключові слова:

вірмени, ідентичність, Галичина

Анотація

Дивна етнічність. Форми вірменської ідентичності в Галичині

Стаття присвячена питанню про ідентичність польських вірменів в Галичині. Центральною постаттю аналізу у тексті є польсько- та русинськомовний австрійський барон та палкий польський патріот і господар вірменський в одній особі – Григорій Ромашкан. Метою цієї статті є на згаданому прикладі довести існування окрім традиційних етнічних маркерів як мова та віросповідання інших важливих для польських вірменів чинників збереження ідентичності. Автору вдалося довести, що складовими етнічної ідентичності цієї групи є пам’ять про минуле родини, обрядовість та переконання про етнічну самобутність. Автор переконаний у тому, що через їх емоційний характер вони западали у пам’ять частіше ніж інші швидкоплинні життєві події. Тим більше, що участь в них гуртувала представників багатьох соціальних верств, поколінь тобто переважної більшості невеликого числа місцевої вірменської громади. Таким чином урочистості на цвинтарі чи у костелі ставали простором у якому гартувалась вірменська ідентичність. Разом із тим автор дійшов висновку, що тип ідентичності польських вірменів в Галичині можна окреслити як сентиментальний. Адже пам’ять про родинні місця та емоційно важливі події впливає на особистість сильніше ніж сповідуванні ідеології та акультурація. У статті використано мемуаристику та метричні книги і списки віруючих.

Завантажити

Дані для завантаження поки недоступні.

Біографія автора

автор Franciszek Wasyl, афіліація Polish Academy of Learning

Doktor historii, sekretarz czasopisma „Lehahayer”. Współpracuje z Ormiańskim Towarzystwem Kulturalnym w Krakowie, Związkiem Ormian Polskich w Gliwicach i Fundacją Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich w Warszawie. Przewodniczący Zarządu Stowarzyszenia na rzecz Kultury Archiwalnej. Specjalizuje się w demografii historycznej i dziejach Ormian polskich w wiekach XVIII-XX. Autor pracy Ormianie w przedautonomicznej Galicji. Studium demograficzno-historyczne (w druku).

Посилання

Ariès Philippe, Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, tłum. Maryna Ochab, Gdańsk 1995.
View in Google Scholar

Barącz Sadok, Pamiątki miasta Stanisławowa, Lwów 1858.
View in Google Scholar

Barącz Sadok, Rys dziejów ormiańskich, Tarnopol 1869.
View in Google Scholar

Barącz Sadok, Żywoty sławnych Ormian w Polsce, Lwów 1856.
View in Google Scholar

Budzyński Zdzisław, Kresy południowo-wschodnie w drugiej połowie XVIII wieku, t. 3: Studia z dziejów społecznych, Przemyśl–Rzeszów 2008.
View in Google Scholar

Danilewicz Anna, Ormianie z prawego brzegu Czeremoszu. W okresie międzywojennym i nieco wcześniej, Kraków 1994.
View in Google Scholar

Dashkevych Yaroslav, Armenia and Ukraine, Lviv–New York 2001.
View in Google Scholar

Fras Zbigniew, Romaszkan Grzegorz Józef (1809-1881), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 31, Wrocław 1988.
View in Google Scholar

Górzyński Sławomir, Nobilitacje w Galicji w latach 1772-1918, Warszawa 1997, Res Humanae. Studia, 4.
View in Google Scholar

Halbwachs Maurice, Społeczne ramy pamięci, tłum. i wstęp Marcin Król, Warszawa 2008, Biblioteka Socjologiczna.
View in Google Scholar

Isakowicz Issak, Odprawa Autorowi Broszury „Głos do ziomków Obrządku Ormiańsko-katolickiego”, Wiedeń 1861.
View in Google Scholar

Kołodziejczyk Dariusz, Polish-Ottoman trade routes in the times of Martin Grüneweg, [w:] Martin Grüneweg (1562 – after 1615). A European Way of Life, ed. Almut Bues, Wiesbaden 2009.
View in Google Scholar

Krętosz Józef, Organizacja parafialna archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego a sieć parafii greckokatolickich i ormiańskich działających w obrębie jej terytorium (w XIX wieku do 1918 roku), „Studia Lubaczowiensia” t. 2, 1984.
View in Google Scholar

Krzeczunowicz Kornel, Historia jednego rodu i dwu emigracji, t. 1, Londyn 1973.
View in Google Scholar

Kumor Bolesław, Obsada arcybiskupstwa ormiańskokatolickiego we Lwowie w latach niewoli narodowej (1772-1918), [Kraków] 1994.
View in Google Scholar

Pawłowski Bronisław, Zajęcie Lwowa przez Austrię 1772. Z 17 rycinami w tekście, Lwów 1911, Biblioteka Lwowska, 14.
View in Google Scholar

Piński Piotr, Dziedzic Sobieskich. Bohater ostatniej wojny o niepodległość Szkocji, tłum. K. Michałwicz, Poznań 2013.
View in Google Scholar

Piński Piotr, Ostatni sekret Stuartów. Dzieci Karoliny księżnej Albany, tłum. Klaudyna Hildebrandt, Warszawa 2001.
View in Google Scholar

Pustelak Danuta, Ród Jędrzejowiczów w okresie autonomii Galicji, Rzeszów 2011.
View in Google Scholar

Röskau-Rydel Isabel, Niemiecko-austriackie rodziny urzędnicze w Galicji 1772-1918. Kariery zawodowe, środowisko, akulturacja i asymilacja, Kraków 2011, Prace Monograficzne / Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, nr 588.
View in Google Scholar

Schnür-Pepłowski Stanisław, Obrazy z przeszłości Galicyi i Krakowa, Kraków 1896.
View in Google Scholar

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 3, red. Bronisław Chlebowski, Filip Sulimierski, Władysław Walewski, Warszawa 1882.
View in Google Scholar

Stopka Krzysztof, Interakcje etniczne w mieście staropolskim. Kamieniec Podolski w ujęciu źródeł ormiańskich od XV do połowy XVII wieku, „Prace Komisji Wschodnioeuropejskiej PAU” 2010, t. 11.
View in Google Scholar

Stopka Krzysztof, Kościół ormiański na Rusi w wiekach średnich, „Nasza Przeszłość” 1984, nr 62.
View in Google Scholar

Stopka Krzysztof, Kultura religijna Ormian polskich (struktury i stosunki kościelno-publiczne), [w:] Animarum cultura. Studia nad kulturą religijną na ziemiach polskich w średniowieczu, t. 1: Struktury kościelno-publiczne, red. Halina Manikowska, Wojciech Brojer, Warszawa 2008, Colloquia Mediaevalia Varsoviensia, 4.
View in Google Scholar

Stopka Krzysztof, „Nasza polska nacja”. Kształtowanie się patriotyzmu polskiego wśród Ormian w okresie staropolskim, [w:] Formuły patriotyzmu w Europie Wschodniej i Środkowej od nowożytności do współczesności, red. Andrzej Nowak, Andrzej A. Zięba, Kraków 2009.
View in Google Scholar

Stopka Krzysztof, Ormianie w Galicji austriackiej, [w druku].
View in Google Scholar

Stopka Krzysztof, Symonowicz Jan Jakub (1740-1816), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 46, Warszawa–Kraków 2009.
View in Google Scholar

[Torosiewicz Michał], Głos do ziomków obrządku ormiańsko-katolickiego, Lwów 1861.
View in Google Scholar

Wasyl Franciszek, Ormianie w Horodence na przełomie XVIII i XIX wieku w świetle ormiańskokatolickich konskrypcji wiernych i rzymskokatolickich ksiąg metrykalnych (chrztów i ślubów), „Lehahayer” 2009, t. 1.
View in Google Scholar

Wasyl Franciszek, Ormianie w przedautonomicznej Galicji. Na tropie dokumentów genealogicznych, cz. 1: Rodzina abp. Grzegorza Józefa Romaszkana, „Biuletyn Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego” 2012, nr 68/69.
View in Google Scholar

Wasyl Franciszek, Ormianie w przedautonomicznej Galicji. Studium demograficzno-historyczne, praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Krzysztofa Stopki w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012 (na prawach rękopisu).
View in Google Scholar

Wasyl Franciszek, Parochialne wykazy ludności ormiańskokatolickiej archidiecezji lwowskiej w przedautonomicznej Galicji. Studium źródłoznawcze, praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Zdzisława Budzyńskiego w Zakładzie Statystyki i Demografii Historycznej Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2005 (na prawach rękopisu).
View in Google Scholar

Wereszycki Henryk, Pod berłem Habsburgów. Zagadnienia narodowościowe, Kraków 1975.
View in Google Scholar

Zaleski Tadeusz, Biskup ormiański Izaak Isakowicz „Złotousty”. Duszpasterz, społecznik i patriota, 1824-1901, Kraków 2001.
View in Google Scholar

Zaleski Tadeusz, Słownik biograficzny duchownych ormiańskokatolickich oraz duchownych rzymskokatolickich pochodzenia ormiańskiego w Polsce w latach 1750-2000, Kraków 2001.
View in Google Scholar

Zamorski Krzysztof, Dziwna rzeczywistość. Wprowadzenie do ontologii historii, Kraków 2008.
View in Google Scholar

Zięba Andrzej A., Kultura Galicji, [w:] Społeczeństwo, kultura, inteligencja. Studia historyczne ofiarowane profesor Irenie Homoli-Skąpskiej, red. Elżbieta Orman, Grzegorz Nieć, Kraków 2009, s. 641-671, Regiony, Historia, Kultura.
View in Google Scholar

Grigorân Vartan, Istoriâ armânskih kolonij Ukrainy i Polʹši (Armâne v Podolii), Erevan 2005 [Григорян Вартан, История армянских колоний Украины и Польши (Армяне в Подолии), Ереван 2005].
View in Google Scholar