Lwów i jego mieszkańcy w latach 1847-1850 w świetle „Pamiętników” Ksawery z Brzozowskich Grocholskiej
DOI:
https://doi.org/10.12797/KPK.13.2021.13.03Ключові слова:
Ксавера Ґрохольська, шляхта, Західний край, Львів, Галичина, галицькa різанинаАнотація
ЛЬВІВ ТА ЙОГО МЕШКАНЦІ 1847-1850 РР. У СВІТЛІ ТАК ЗВАНИХ «МЕМУАРІВ» КСАВЕРИ ҐРОХОЛЬСЬКОЇ, УРОДЖЕНОЇ БЖОЗОВСЬКОЇ
Метою цієї статті було поміркувати над тим, у якому світлі так звані «Мемуари» Ксавери Ґрохольської, уродженої Бжозовської (1807-1872), подільської поміщиці, укла- дені під такою назвою архієпископом Зигмунтом Щенсним Фелінським, відтворюють життя польської аристократії та шляхти у Львові в перші роки після подій, названих в історіографії Галицьким повстанням (Галицькою різаниною). Це особливий погляд на її біографію з багатьох причин. По-перше, згадане джерело є компіляцією спога- дів графині та незбережених фрагментів її листування з її найближчим оточенням. По-друге, це погляд людини, яка пізнає львівське дворянсько-шляхетське середовище особливим чином через заангажованість у благодійну діяльність. По-третє, згаданий документ показує внутрішній світ графині, її допомога дітям-жертвам Галицького пов- стання 1846 р., які перебували у Львові, а також показує атмосферу в місті в перші роки після цієї події. У статті накреслено портрет графині та обговорюється специфіка джерела, яке стало орієнтиром для міркувань. Окрім того, описано найважливіші починання у її благодійній діяльності під час перебування у Львові. Йдеться про купівлю житлового будинку для потреб сирітського притулку, що будувався при монастирі се- стер Сакре-Кер у Львові (Згромадження Сестер Найсвятішого Серця Ісуса), просвіт- ницьку діяльність та кошти утримання незаможних дівчат, що проживали у інтерна- ті при цьому ж монастирі та доброчинна діяльність на користь патріотичних діячів, ув’язнених у львівській тюрмі т. зв. Маґдалєнці та їх родин.
Завантажити
Посилання
Źródła drukowane:
View in Google Scholar
Antoniewicz K., Wspomnienia misyjne z lat 1846, Poznań 1849.
View in Google Scholar
Brzozowski K., O nowoczesnym zarządzaniu majątkiem – rady dla potomnych Karola Belina Brzozowskiego. Źródła do dziejów gospodarstwa ziemiańskiego na Kresach w XIX wieku, red. i przyg. do dr. P. Franaszek, Kraków 2005.
View in Google Scholar
Dębicki L., Z dawnych wspomnień 1846-1848, Kraków 1903.
View in Google Scholar
Feliński Z.S., Listy świętego do matki Ewy z Wendorffów Felińskiej z lat 1838-1860, [oprac. listów i wprow. T.A. Frącek], Warszawa–Teresin 2012.
View in Google Scholar
Henryka Schmitta listy do żony (1845-1880), oprac. S. Kieniewicz, Wrocław 1961.
View in Google Scholar
Listy z ziemi naszej. Korespondencja Wincentego Pola z lat 1826-1872, oprac. Z. Sudolski, Warszawa 2004.
View in Google Scholar
Pamiętniki Xawery z Brzozowskich Grocholskiej uporządkowane i dopełnione na podstawie własnych jej listów i współczesnych korespondencyj, oprac. Z.S. Feliński, Kraków 1894.
View in Google Scholar
Reyowie. Wspomnienia XIX-XX w., oprac. i wstęp J. Skrzypczak, Mielec 2009.
View in Google Scholar
Wiesiołowski F., Pamiętnik z r. 1845-1847, Lwów 1868.
View in Google Scholar
Prasa:
View in Google Scholar
„Czas” 1891.
View in Google Scholar
Opracowania:
View in Google Scholar
Bruchnalska M., Brzozowska Eliza (zm. 1857), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 3, Kraków 1937, s. 58.
View in Google Scholar
Brzezina K., Klasztor i zakład naukowo-wychowawczy ss. Najświętszego Serca Jezusa z kaplicą p.w. Najświętszych Serc Jezusa i Marii, [w:] Kościoły i klasztory Lwowa z wieków XIX i XX,
View in Google Scholar
Kraków 2004, s. 21-46, Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, cz. 1: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, red. nauk. J.K. Ostrowski, t. 12.
View in Google Scholar
Chotkowski W., Historia polityczna dawnych klasztorów panieńskich w Galicyi 1773-1848, Kraków 1905.
View in Google Scholar
Dunin-Borkowski J.S., Rocznik szlachty polskiej, t. 1, Lwów 1881.
View in Google Scholar
Kudela-Świątek W., Spuścizna korespondencyjna hrabiny Ksawery z Brzozowskich Grocholskiej (1807-1872), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 2022, t. 57, z. 1, s. 35-56 (w druku). DOI: https://doi.org/10.12775/SDR.2022.1.02
View in Google Scholar
Litwornia A., Rzym Mickiewicza. Poeta nad Tybrem 1829-1831, Warszawa 2005.
View in Google Scholar
Marut A., Zabytki dworskie w Weryni, „Rocznik Kolbuszowski” 2002, nr 6, s. 57-65.
View in Google Scholar
Piórek M., Właściciele ziemscy Weryni i Kolbuszowej, „Rocznik Kolbuszowski” 1986, nr 1, s. 23-38.
View in Google Scholar
Popek J., Ród Tyszkiewiczów z Weryni, Warszawa 2018.
View in Google Scholar
Sieradzki J., Relacja wikarego o 1846 r., „Kwartalnik Historyczny” R. 57, 1949, z. 1-4, s. 127-138.
View in Google Scholar
Sierżęga P., Kazimierz Tyszkowski (1894-1940). Z dziejów nauki polskiej w międzywojennym Lwowie, Rzeszów 2011.
View in Google Scholar
Szczepański J., Weterani powstań narodowych w Zakładzie św. Kazimierza w Paryżu, Warszawa 2011.
View in Google Scholar
Śliwowska W., Sobańska Róża (1798-1880), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 39, Kraków 1999-2000, s. 414.
View in Google Scholar
Załęski S., Szkic dziejów Towarzystwa Sióstr Serca Jezusowego na ziemi polskiej, Kraków 1885.
View in Google Scholar
Załęski S., Żywot czcigodnej matki Magdaleny Zofii Barat założycielki Towarzystwa Sióstr Najśw. Serca Jezusowego oraz szkic dziejów tegoż Towarzystwa osobliwie na ziemi polskiej, Kraków 1885.
View in Google Scholar
Колесник В., Відомі поляки в історії Вінниччини. Бібліографічний словник, Вінниця 2007, [Kolesnik V., Vіdomі polâki v іstorії Vіnniččini. Bіblіografіčnij slovnik, Vіnnicâ 2007].
View in Google Scholar
Завантаження
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія

Ця робота ліцензується відповідно до ліцензії Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
