Topografia ukraińskiej pamięci historycznej po 1991 r.

Rekonesans badawczy

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.83.12

Keywords:

Ukrainian historical memory after 1991, memory in a post-colonial/ post-totalitarian society, politics of memory in Ukraine

Abstract

UKRAINIAN HISTORICAL MEMORY AFTER 1991: A RESEARCH RECONNAISSANCE

This article attempts to systematise the strategies of constructing Ukrainian historical memory during the 30 years of independent Ukraine. The focus is not only on the official policy of remembrance (or lack thereof ), but also on how the memory of historical events reaches the wider public through the media or culture and literature. The research describes the role of (micro)narratives of witnesses to history and subsequent generations growing up in the shadow of the post-colonial and post-totalitarian legacy in the formation of the national memory in post-1991 Ukraine.

Downloads

Download data is not yet available.

PlumX Metrics of this article

Author Biography

Aniela Radecka, Jagiellonian University, Krakow, Poland

Kulturoznawczyni i literaturoznawczyni, autorka dysertacji Ukraińska proza kobieca w latach 1991-2016. Oksana Zabużko, Tania Malarczuk, Sofija Andruchowycz, obronionej w 2021 r. na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Obszary jej zainteresowań badawczych to: współczesna ukraińska proza kobieca, studia postkolonialne w badaniach nad Ukrainą, literacka (auto)biografia kobiet w kontekście kulturowym, społecznym i politycznym. Pracuje w Zakładzie Studiów Polsko-Ukraińskich na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ.

References

Ageêva V., Za laštunkami ìmperìï. Eseï pro ukraïns’ko-rosìjs’kì kul’turnì vìdnosini, Kyiv [Агеєва В., За лаштунками імперії. Есеї про українсько-російські культурні відносини, Київ] 2021.
Google Scholar

Andruhovič S., Amadoka, Lviv [Андрухович С., Амадока, Львів] 2020.
Google Scholar

Applebaum A., Czerwony głód, przeł. B. Gadomska, W. Gadomska, Warszawa 2018.
Google Scholar

Bakuła B., Pamięć: ciągłość i zerwanie. Ojcowie i dzieci wobec historii we współczesnej powieści i filmie z Europy Środkowo-Wschodniej (na wybranych przykładach), [w:] Posttotalitarny syndrom pokoleniowy w literaturach słowiańskich Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej końca XX-początku XXI wieku w świetle studiów postkolonialnych, red. A. Matusiak, Wrocław–Poznań 2016.
Google Scholar

Bakuła B., Studia postkolonialne w Europie Środkowej oraz Wschodniej. Kwerenda wybranych problemów (1991-2014), [w:] Dyskurs postkolonialny we współczesnej literaturze i kulturze Europy Środkowo-Wschodniej. Polska, Ukraina, Węgry, Słowacja, red. B. Bakuła, Poznań 2015.
Google Scholar

Chruślińska I., Zabużko O., Ukraiński palimpsest. Oksana Zabużko w rozmowie z Izą Chruślińską, Wrocław 2013.
Google Scholar

Demel G., Matka-Ojczyzna wzywa! Muzeum historii Ukrainy podczas drugiej wojny światowej – kompleks memorialny w Kijowie: ukraińska narracja o wojnie, „Kultura i Społeczeństwo” 2019, nr 2. DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2019.63.2.8
Google Scholar

Duda T., Córeczka, przeł. M. Gaczkowski, Wrocław–Wojnowice 2022.
Google Scholar

Fond ÌZOLÂCÌÂ [Фонд ІЗОЛЯЦІЯ], [online] https://izolyatsia.org/ua/.
Google Scholar

Gavriško M., Zg’valtuvannâ u shovkah: seksual’ne nasil’stvo pìd čas golokostu v Ukraïnì, „Golokost ì sučasnìst’. Studìï v Ukraïnì ì svìtì”, [Гавришко М., Зґвалтування у сховках: сексуальне насильство під час голокосту в Україні, „Голокост і сучасність. Студії в Україні і світі”] 2019, nr 1(17).
Google Scholar

Gendernì doslìdžennâ, proekt „Donbas’kì studìï”, Fond ÌZOLÂCÌÂ. Platforma kul’turnih ìnìcìativ; Predstavnictvo Fondu ìmenì Genrìha B’ollâ, Kyiv [Гендерні дослідження, проект „Донбаські студії”, Фонд ІЗОЛЯЦІЯ. Платформа культурних ініціатив; Представництво Фонду імені Генріха Бьолля, Київ] 2015.
Google Scholar

Gosk H., Wychodzenie z „cienia imperium”. Wątki postzależnościowe w literaturze polskiej XX i XXI wieku, Kraków 2015.
Google Scholar

Gromenko S., Ukraïnì potrìbna strategìâ ìstoričnoï polityki, Lokal’na ìstorìâ [Громенко С., Україні потрібна стратегія історичної політики, Локальна історія], [online] https://localhistory.org.ua/texts/statti/ukrayini-potribna-strategiia-istorichnoyi-politiki/.
Google Scholar

Gundorova T., Tranzitna kul’tura. Simptomi postkolonìal’noï travmi, Kyiv [Гундорова Т., Транзитна культура. Симптоми постколоніальної травми, Київ] 2013.
Google Scholar

Hirsch M., Pokolenie postpamięci, przeł. K. Bojarska, [w:] Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. E. Domańska, Poznań 2010.
Google Scholar

Hnatiuk O., Pożegnanie z imperium. Ukraińskie dyskusje o tożsamości, Lublin 2003.
Google Scholar

Hrycak J., Nowa Ukraina. Nowe interpretacje, tłum. zbiorowe, Wrocław 2009.
Google Scholar

International Federation for Research in Women’s History, [online] https://www.ifrwh.com/.
Google Scholar

Jędraszczyk K., Explicit and Implicit Meanings in the Historical Policies of Ukrainian Presidents in 1991-2010, [w:] Jawne i ukryte sensy komunikacji kulturowej, red. K. Jędraszczyk, Gniezno 2015.
Google Scholar

Kas’ânov G., K desâtiletiû Ukrainskogo instituta nacional’noj pamâti (2006-2016) [Касьянов Г., К десятилетию Украинского института национальной памяти (2006-2016)], [online] https://www.historians.in.ua/index.php/en/dyskusiya/1755-georgij-kas-yanov-k-desyatile tiyu-ukrainskogo-instituta-natsional-noj-pamyati-2006-2016.
Google Scholar

Kasianov G., Memory Crash: The Politics of History in and around Ukraine 1980s-2010s, Budapest–Vienna–New York 2022, https://doi.org/10.1515/9789633863817. DOI: https://doi.org/10.7829/9789633863817
Google Scholar

Kis O., National Femininity Used and Contested: Women’s Participation in the Nationalist Underground in Western Ukraine during the 1940s-50s, „East/West: Journal of Ukrainian Studies” 2015, vol. 2, no. 2, https://doi.org/10.21226/T21S3Q. DOI: https://doi.org/10.21226/T21S3Q
Google Scholar

Kìs’ O., Perežiti smert’, rozkazati nevimovne: gendernì osoblivostì žìnočogo dosvìdu Golodomoru, „Ukraïnoznavčij al’manah” [Кісь О., Пережити смерть, розказати невимовне: гендерні особливості жіночого досвіду Голодомору, „Українознавчий альманах”] 2011, nr 6.
Google Scholar

Kìs’ O., Ukraïnki v GULAGu: vižiti značit’ peremogti, Lviv [Кісь О., Українки в ГУЛАГу: вижити значить перемогти, Львів] 2017.
Google Scholar

Kraïna žìnočogo rodu, red. V. Kìpìanì, Harkìv [Країна жіночого роду, red. В. Кіпіані, Харків] 2021.
Google Scholar

Lokal’na ìstorìâ [Локальна історія], [online] https://localhistory.org.ua/.
Google Scholar

Matusiak A., Wyjść z milczenia. Dekolonialne zmagania kultury i literatury ukraińskiej XXI wieku z traumą posttotalitarną, Wojnowice–Wrocław 2020. DOI: https://doi.org/10.52040/7893.3
Google Scholar

Moore D.Ch., Is the Post- in Postcolonial the Post- in Post Soviet? Toward a Global Postcolonial Critique, „PMLA” 2001, vol. 116, no. 1, [za:] M. Riabczuk, Ukraina. Syndrom Postkolonialny, tłum. zbiorowe, Wrocław–Wojnowice 2015, https://doi.org/10.1632/pmla.2001.116.1.111. DOI: https://doi.org/10.1632/pmla.2001.116.1.111
Google Scholar

Olszański T.A., Ukraina opuszcza (i burzy) Związek Sowiecki, [w:] T.A. Olszański, Ukraińskie stulecie 1914-2014. Szkice historyczne, Kraków 2020.
Google Scholar

Onlajn-antologìâ „Voênnij stan” [Онлайн-антологія „Воєнний стан”], [online] https://www.meridiancz.com/blog/category/esei-pro-viynu/.
Google Scholar

Past/Future/Art, [online] https://www.pastfutureart.org/.
Google Scholar

Poliszczuk J., Mapa pamięci w ujęciu pokoleniowym: wymiar ukraiński, [w:] Świadectwa pamięci. W kręgu źródeł i dyskursów (od XIX wieku do dzisiaj), red. E. Dąbrowicz, B. Larenta, M. Domurad, Białystok 2017.
Google Scholar

Pollack M., Topografia pamięci, przeł. K. Niedenthal, Wołowiec 2017.
Google Scholar

Portnow A., Memory Wars in Post-Soviet Ukraine (1991-2010), [w:] Memory and Theory in Eastern Europe, red. U. Blacker, A. Etkind, J. Fedor, New York 2013. DOI: https://doi.org/10.1057/9781137322067_12
Google Scholar

Portnow A., Ukraińskie wojny pamięci, przeł. J. Chrunik, Więź, 24 VIII 2021, [online] https://wiez.pl/2021/08/24/ukrainskie-wojny-pamieci/#_edn1.
Google Scholar

Postkolonìalìzm, generacìï, kul’tura, red. T. Gundorova, A. Matusâk, Kyiv [Постколоніалізм, генерації, культура, red. Т. Гундорова, А. Матусяк, Київ] 2014.
Google Scholar

Râbčuk M., Leksikon nacìonalìsta ta ìnšì eseï, Lviv [Рябчук М., Лексикон націоналіста та інші есеї, Львів] 2021.
Google Scholar

Rafiejenko W., Najdłuższe czasy, przeł. M. Gaczkowski, A. Ursulenko, Wrocław–Wojnowice 2020.
Google Scholar

Riabczuk M., Kultura pamięci i polityka zapomnienia, [w:] M. Riabczuk, Ukraina. Syndrom Postkolonialny, tłum. zbiorowe, Wrocław–Wojnowice 2015.
Google Scholar

Rogoża J., Ukraina: od dekomunizacji do derusyfikacji, „Komentarze OSW” 2022, nr 455, [online] https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2022-06-17/ukraina-od-dekomunizacji-do-derusyfikacji.
Google Scholar

Semenova O., Radâns’ka ìdentičnìst’ u socìo- ta etnokul’turnomu prostorì sučasnoï Ukraïni, „Gumanìtarnì vikliki XXI st.” [Семенова О., Радянська ідентичність у соціо- та етнокультурному просторі сучасної України, „Гуманітарні виклики ХХІ ст.”] 2020, nr 4(77), https://doi.org/10.30840/2413-7065.4(77).2020.217763. DOI: https://doi.org/10.30840/2413-7065.4(77).2020.217763
Google Scholar

Stâžkìna O., Stigma okupacìï: Radâns’kì žìnki u samobačennì 1940-h rokìv, Kyiv [Стяжкіна О., Стигма окупації: Радянські жінки у самобаченні 1940-х років, Київ] 2019.
Google Scholar

Strastì za Banderoû, red. Ì. Balins’kij, Â. Gricak, T.S. Amar, Kyiv [Страсті за Бандерою, red. І. Балинський, Я. Грицак, Т.С. Амар, Київ] 2010.
Google Scholar

Stryjek T., Ukraina przed końcem historii. Szkice o polityce państw wobec pamięci, Warszawa 2014.
Google Scholar

Szaruga L., Groźba niepodległej Ukrainy, [w:] L. Szaruga, Ukraiński kalejdoskop, Warszawa 2022.
Google Scholar

The Politics of Memory in Poland and Ukraine. From Reconciliation to De-Conciliation, red. T. Stryjek, J. Konieczna-Sałamatin, London–New York 2022, https://doi.org/10.4324/9781003017349. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003017349
Google Scholar

Thompson E.M., Trubadurzy imperium. Literatura rosyjska i kolonializm, przeł. A. Sierszulska, Kraków 2000.
Google Scholar

Ukraïns’ka asocìacìâ doslìdnikìv žìnočoï ìstorìï (UADŽÌ) [Українська асоціація дослідників жіночої історії (УАДЖІ)], [online] https://www.womenhistory.org.ua/.
Google Scholar

Ukraïns’kij Ìnstitut Nacìonal’noï Pam’âtì [Український Інститут Національної Пам’яті], [online] http://uinp.gov.ua/.
Google Scholar

Voznâk T., Priroda provìdnih grup, „Nezaležnij kul’turnij časopis «Ï»” [Возняк Т., Природа провідних груп, „Незалежний культурний часопис «Ї»”] 2015, nr 45, [online] http://www.ji.lviv.ua/n45texts/N45-elity.htm.
Google Scholar

War and Memory in Russia, Ukraine and Belarus, red. J. Fedor i in., New York 2017, https://doi.org/10.1007/978-3-319-66523-8. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-66523-8
Google Scholar

White H., Poetyka pisarstwa historycznego, red. E. Domańska, M. Wilczyński, przeł. E. Domańska, Kraków 2000.
Google Scholar

Zabužko O., „Ì znov â vlìzaû v tank…”. Vibranì teksti 2012-2016: stattì, ese, ìnterv’û, spogadi, Kyiv [Забужко О., „І знов я влізаю в танк…”. Вибрані тексти 2012-2016: статті, есе, інтерв’ю, спогади, Київ] 2016.
Google Scholar

Zabużko O., Najdłuższa podróż, przeł. K. Kotyńska, Warszawa 2023.
Google Scholar

Zborovs’ka N., Kod ukraïns’koï lvteraturi. Proekt psihoìstorìï novìtn’oï ukraïns’koï lìteraturi, Kyiv [Зборовська Н., Код української лвтератури. Проект психоісторії новітньої української літератури, Київ] 2006.
Google Scholar

Published

2023-08-23

How to Cite

Radecka, Aniela. 2023. “Topografia ukraińskiej pamięci Historycznej Po 1991 R. : Rekonesans Badawczy”. Politeja 20 (2(83):257-75. https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.83.12.