Proces uzgadniania pamięci w kontekście „wojny pomników” na Ukrainie w latach 2014-2022

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.84.04

Keywords:

Ukraine, war of monuments, collective memory, decommunization, multidirectional memory

Abstract

THE PROCESS OF MEMORIAL RECONCILIATION IN THE CONTEXT OF THE “WAR OF MONUMENTS” IN UKRAINE IN 2014-2022

The years 2014-2022 witnessed dynamic changes in Ukraine’s social, political and symbolic landscape. In its conflict against Ukraine, the Russian Federation employed methods of hybrid warfare that extended into the realms of communication, ideology, and historical discourse. In response, Ukraine sought to emphasize the distinctiveness and divergence of its symbolic sphere. Decommunization efforts included renaming streets and systematic removal of monuments associated with the communist era. The full-scale war that commenced after February 24, 2022, added deeper meaning to this process. The removal of monuments now extends beyond those commemorating figures and events from the communist period (decommunization), and extends to the tsarist and post-1991 Russian periods (deimperalization and derussification). The current article examines the dynamics of the monument removal process and the government’s endeavors to organize and institutionalize spontaneous public action. Prior to February 2022, decommunization in Ukraine focused on the Ukrainian collective memory, but now the “war of monuments” is directed against Russia. The analysis draws upon Michael Rothberg’s concept of multidirectional memory.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Katarzyna Jędraszczyk, Adam Mickiewicz University in Poznań, Poznań, Polska

Adiunkt w Instytucie Kultury Europejskiej Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, p.o. kierownika Zakładu Badań nad Tożsamością Kulturową. Absolwentka Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu – kierunku międzynarodowe stosunki gospodarcze i polityczne (spec. wschodoznawstwo) oraz politologii (spec. dziennikarstwo). Doktor nauk humanistycznych w dziedzinie historii. Autorka monografii poświęconej współczesnym stosunkom ukraińsko-polskim (Strategiczne partnerstwo ukraińsko-polskie. Polska w polityce niepodległej Ukrainy, 2010) oraz konfliktowi dotyczącemu Cmentarza Orląt Lwowskich (Cmentarz czy panteon? Spór wokół Cmentarza Orląt Lwowskich, 2004). W swoich publikacjach opisywała współczesną recepcję wydarzeń na Wołyniu w 1943 roku, Cerkiew prawosławną (Cerkiew prawosławna na Ukrainie wobec wyzwań politycznych, konfliktu rosyjsko-ukraińskiego oraz pytań o granice suwerenności, „Przegląd Zachodni” 2018, 1), politykę historyczną Ukrainy, pamięć o Holocauście na Ukrainie (Modele pamięci o Holocauście w kontekście marginalności i marginalizacji dyskursów pamięci, „Politeja” 2021, nr 70). Członkini Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Memory Studies Association. Odbywała staże naukowe na uniwersytetach w Toronto, Tel Awiwie, Kijowie, Charkowie, Odessie i we Lwowie.

References

Assmann A., Między historią a pamięcią. Antologia, red. M. Saryusz-Wolska, Warszawa 2013.

Connerton P., Jak społeczeństwa pamiętają, przeł. M. Napiórkowski, Warszawa 2012.

Derusifìkacìâ, dekomunìzacìâ ta dekolonìzacìâ u publìčnomu prostorì [Дерусифікація, декомунізація та деколонізація у публічному просторі], [online] https://www.youtube.com/watch?v=Mhj71wYXVxY&t=24s.

Forest B., Johson J., Monumental Politics: Regime Type and Public Memory in Post-Communist States, „Post-Soviet Affairs” 2011, vol. 27, no. 3.

Gajdaj O., Kamânnij gìst’, Kiïv 2018 [Гайдай О., Камянний гість, Київ 2018].

Gricenko O., Dekomunìzacìâv Ukraïnì âk deržavna polìtika ì âk socìokul’turne âviŝe, Kiïv 2019 [Гриценко О., Декомунізація в Україні як державна політика і як соціокультурне явище, Київ 2019].

Jędraszczyk K., Trzydzieści lat dekomunizacji na Ukrainie, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 2021, R. 19, z. 2, s. 125-145, https://doi.org/10.36874/RIESW.2021.2.7.

Kabìnet Mìnìstrìv Ukraïni, Postanova vìd 12 serpnâ 1992 r. N 466, Pro zatverdžennâ Položennâ pro Deržavnij reêstr nacìonal’nogo kul’turnogo nadbannâ [Кабінет Міністрів України, Постанова від 12 серпня 1992 р. N 466, Про затвердження Положення про Державний реєстр національного культурного надбання], [online] http://zakon.rada.gov.ua/laws/show/466-92-%D0%BFб.

Kas’ânov G., Past Continuous: Ìstorična polìtika 1980-h-2000-h: Ukarïna ta susidi, Kiïv 2018, [Касьянов Г., Past Continuous: Історична політика 1980-х-2000-х: Укарїна та сусиди, Київ 2018].

Krivošeâ V., Modelì pam’âtì ì deržavna polìtika pam’âtì, [w:] Nacìonal’na ta ìstorična pam’ât’, 2011, t. 1 [Кривошея В., Моделі пам’яті і державна політика пам’яті, [w:] Національна та історична пам’ять, 2011, t. 1].

Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, współ. J. Kalicka, Warszawa 2014.

Nacìonal’nata ìstorična pamâ’t’: Slovnik klûčovih termìnìv, Kiïv 2013 [Національна та істо-рична памя’ть: Словник ключових термінів, Київ 2013].

Nora P. Vsemirnoe toržestvo pamâti, perevod s fr. M. Sokol’skoj, „Neprikosnovennyj zapas” 2005, 2-3 (40-41) [Нора П., Всемирное торжество памяти, перевод с фр. М. Сокольской, „Неприкосновенный запас” 2005, 2-3 (40-41)].

Published

2023-09-28

How to Cite

Jędraszczyk, Katarzyna. 2023. “Proces Uzgadniania pamięci W kontekście „wojny pomników” Na Ukrainie W Latach 2014-2022”. Politeja 20 (3(84):45-55. https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.84.04.