Gotycko-renesansowa Bima w Starej Synagodze na Kazimierzu w Krakowie — zapomniane dzieło kowalstwa artystycznego
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.1981.06Abstract
No abstract is avaliable for this article.
References
1. M. Bałaban, Zabytki historyczne Żydów w Polsce, w: Pisma Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie, Warszawa 1929, s. 77–78; R. Krüger, Die Kunst der Synagoge, Praga 1966, s. 87–88; U. Kaplan, The Synagoge, Jeruzalem 1973, s. 110.
View in Google Scholar
2. R. Krüger, o.c., s. 85, fig. 22 na s. 87.
View in Google Scholar
3. W. Łuszczkiewicz, Zabytki dawnego budownictwa w krakowskim, Kraków 1864–66, s. Wydawnictwo to zawiera litografie w rozmiarach 75×55, wykonane w Zakładzie Litograficznym „Czasu”.
View in Google Scholar
4. A. Essenwein, Die mittelalterlichen Kunstdenkmäle der Stadt Krakau, Leipzig 1869, s.
View in Google Scholar
5. Malowany na płótnie, posiada rozmiary 72,5×57,5 cm. Nr inw. 380/VII
View in Google Scholar
6. Wymiary 42×23, nr inw. 107/VII.
View in Google Scholar
7. L. Lepszy, Rzemiosło artystyczne i handel, Rocznik Krakowski, t. VI, 1904, s. 32. Fotografia wnętrza Starej Bożnicy z przed 1939 znajdowała się w archiwum fotograficznym Instytutu Historii Sztuki UJ.
View in Google Scholar
8. O. Mahler, Przewodnik po żydowskich zabytkach Krakowa, Kraków 1933; M. Bałaban, Historia Żydów w Krakowie i na Kazimierzu 1304–1868, Kraków 1931–36; tenże, przewodnik po żydowskich zabytkach Krakowa, Kraków 1935, s. 52.;
View in Google Scholar
9. J. Dobrzycki, Stara Bóżnica Kazimierska, Dzieje i kultura Żydów, Kraków 1965, s. 5; L. Ludwikowski: Stara Bożnica na Kazimierzu w Krakowie, Kraków 1981, s. 17 i 42.;
View in Google Scholar
10. I. Rejduch-Samkowa, Stara Bożnica na Kazimierzu w Krakowie, „Biuletyn Historii Sztuki”, XXXI (1978) nr 2; por. także: I. Samkowa, Judaika w polskim rzemiośle artystycznym czasów nowożytnych, maszynopis pracy doktorskiej w IS PAN w Warszawie.;
View in Google Scholar
11. Datę tą wraz z sygnaturą architekta odnalazł na jednym ze zworników sklepienia Sali Mężczyzn Wł. Łuszczkiewicz.;
View in Google Scholar
12. Ppor. M. Bałaban, Przewodnik po zabytkach żydowskich…, s. 52; Ludwikowski, o.c., s. 17.;
View in Google Scholar
13. Bałaban, Przewodnik…, 1.c.;
View in Google Scholar
14. Ttamże.
View in Google Scholar
15. Ludwikowski, o.c., s. 36, przypis 56.;
View in Google Scholar
16. Informacja ustna inż. Józefa Płaka, któremu składamy w tym miejscu serdeczne podziękowanie.
View in Google Scholar
17. Nie podejmujemy w tym miejscu symboliki bimy. Jej dwunastoboczny kształt – przy ogromnym dowskiej – trudno wiązać z Dekalogiem czy dwunastoma pokoleniami Judy, których symbole w postaci szlachetnych kamieni zdobiły srebrną tabliczkę kapłana z świątyni Jerozolimskiej; doszedł tu także do głosu spotykany w judaikach kształt namiotu. W tym ostatnim nawiązywano do pierwotnej formy Przybytku.
View in Google Scholar
18. W r. 1961 przygotowała Barbara Grudzińska pracę magisterską pt., Krakowskie kowalstwo artystyczne w okresie gotyku i renesansu, pod kierunkiem prof. Adama Bochnaka. Praca ta nie została jednak opublikowana; dziełami krakowskiego kowalstwa zajął się w krótkim omówieniu F. Kiryk, Cechowe rzemiosło metalowe. Zarys dziejów do 1939, Warszawa–Kraków 1972, s. 179–199; por. także J. Samek, Polskie rzemiosło artystyczne wieków średnich, mps złożony do druku WAF; tenże, Polskie rzemiosło artystyczne czasów nowożytnych (w druku). W niniejszej rozprawie, w krótkim zarysie kowalstwa artystycznego w Krakowie do w. XVI włącznie, oparto się na wymienionych pracach.
View in Google Scholar
19. A. Bochnak, K. Buczkowski, Rzemiosło artystyczne w Polsce, Warszawa 1971; B. Kopydłowski, Polskie kowalstwo architektoniczne, Warszawa 1958.
View in Google Scholar
20. „Klatka” z ratusza nie jest dostatecznie opracowana.
View in Google Scholar
21. Przykładowo por. kraty domów z r. 1591 w Bratysławie przy ul. Radnicnej (J.E. Koula, Metamorfozy kovu. Stare bratislavské kovane mreze, Bratyslava 1976, s. 23, fot. górna.
View in Google Scholar
22. Najwcześniejszy przykład takiej ozdoby w Krakowie występuje w kracie nadświetla w wejściu do kaplicy Zygmuntowskiej (1575–96).
View in Google Scholar
23. Ppor. Pamatki prazskeho ghetta, Praha 1969 fig. 12 i 13.
View in Google Scholar
24. Por. M. i K. Piechotkowie, Bożnice drewniane, Warszawa 1957, il. na s. 26.
View in Google Scholar
25. Bożnicy Wysokiej, Popera i Kupa.
View in Google Scholar
26. Wymienić tu można bożnice w miejscowościach: Grodno, Gwoździec, Jabłonów, Janów Sokolski, Janów Trebowelski, Kamionka Strumiłowa, Końskie, Kożan-gródek, Lipsko, Lutomiersk, Nowe Miasto, Peczyniżyn, Pohrebyszcze, Przedbuż, Sopoćkinie, ŚSniadowo, Warka, Zabłudów.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
See more at Copyright & Licensing tab.
