Vicent Andrés Estellés i Ovidi Montllor

Twórczy dialog poezji i muzyki

Autores/as

  • Aleksandra Luberda Badacz niezależny

DOI:

https://doi.org/10.12797/SI.20.2021.20.07

Palabras clave:

Vicent Andrés Estellés, Ovidi Montllor, Walencja, Nova Cançó, poezja XX wieku, poezja śpiewana

Resumen

Niniejszy artykuł ma na celu przybliżyć polskiemu czytelnikowi postaci walenckiego poety Vicenta Andrésa Estellésa oraz pieśniarza Ovidiego Montllora. Obaj artyści wnieśli nową jakość do poezji katalońskiej i sztuki piosenki tworzonej w tym języku w XX wieku. Twórczość Estellésa i Montllora można z powodzeniem analizować z osobna i takie właśnie podejście dominuje w dyskursie historycznoliterackim. Autorka chce pokazać jednak, że w interpretacjach Montllora wiersze Estellésa i muzyka tworzą całość, którą można interpretować jako odrębne dzieło sztuki, niejako wyemancypowane z indywidualnej twórczości obu artystów. Skrótowo przedstawione biografie obu artystów służą umiejscowieniu ich dzieł w szerszym kontekście kulturowym i społecznym regionu Walencji w drugiej połowie XX wieku. Podobieństwa i różnice w życiorysach artystów okazują się interesującym punktem wyjścia do porównywania ich twórczości zarówno pod względem podejmowanej tematyki, jak i reakcji na otaczające twórców realia. Autorka podejmuje próbę opisania miejsca, które Estellés zajmuje w panoramie intelektualnej Walencji połowy ubiegłego wieku, obok takich postaci jak na przykład Joan Fuster. Wskazuje także najważniejsze wątki jego poezji: śmierć, miłość, opresja polityczna i społeczna. Poezja Estellésa była protestem przeciw kulturowej dyskryminacji społeczności walenckiej. Poeta nie godził się na usunięcie z dyskursu publicznego kultury i języka swojego regionu. Duch oporu przeciw reżimowi politycznemu sprawił, że najważniejszych pieśniarzy, którzy wykonywali wiersze poety, był Ovidi Montllor. Jako przedstawiciel katalońskiego ruchu muzycznego Nova Cançó współpracował on blisko z walenckim poetą. Jego niezrównane aktorsko i muzycznie interpretacje wierszy Estellésa sprawiły, że dorobek poety trafił do szerokiej publiczności i stał się synonimem walenckiej tożsamości. Owocem współpracy poety i muzyka są utwory gorzkie, ironiczne, a czasem też liryczne, które trwale zapisały się w kulturze Walencji, a także w świadomości mieszkańców regionu. Dzieła te pozostają inspiracją dla młodych twórców realizujących się w różnych dziedzinach sztuki.

PlumX Metrics of this article

Citas

CARBÓ, F. (2009), Com un vers mai no escrit. La poesia de Vicent Andrés Estellés en els anys cinquanta, Biblioteca Sanchis Guarner. Institut Interuniversitari de Filologia Valenciana, València, Publicacions de l’Abadia de Montserrat.

FRECHINA, J. V. (2013), „Res no val tant com vers d’una cancó. Estellés dit i cantat, una profunda interacció” w: Salvador, V. (red.), L’obra literaria de Vicent Andrés Estellés. Gèneres, tradicions poètiques i estil, AVL, València, s. 527-557.

MASCARELL, P. (2011), „Vicent Andrés Estellés: la construcció poètica de la identitat valenciana”, Revista Impossibilia, 2, s. 139-153.

MIRA NAVARRO, I. (2018), „Entre la llunyania i la intimitat. L’enunciació de l’espai urbà en Vicent Andrés Estellés”, Caplletra, 65, s. 131-149, https://doi.org/10.7203/caplletra.65.12616.

MONFERRER, A. (2013), „Llibre de meravelles”, Visat, 16.

OVIEDO SEGUER, J. (2019), „Ciutat, poesia i música. València i Vicent Andrés Estellés”, Jornada Internacional AILLC-UA/SEU Universitària de la Nucia, 22.09.2019.

PAULO SELVI, I. (2015), „Les musicacions de la poesia de Vicent Andrés Estellés. Una aproximació sociològica”, Quadrívium – Revista Digital de Musicologia, 6.

PALAU, C. (red.) (2018), „Ovidi Montllor. El trobador proletari”, [on-line] https://www.youtube.com/watch?v=PM97y6HN93M, 29.01.2021.

PALAU, C. (red.) (2018), „Vicent Andrés Estellés. La paraula viva”, [on-line] https://www.youtube.com/watch?v=Tvefuhbf0DQ, 29.01.2021.

Descargas

Publicado

2021-11-25

Cómo citar

Luberda, Aleksandra. 2021. «Vicent Andrés Estellés I Ovidi Montllor: Twórczy Dialog Poezji I Muzyki». Studia Iberystyczne 20 (noviembre):161-75. https://doi.org/10.12797/SI.20.2021.20.07.