„Papierowa wojna” – czyli o mniej znanych aspektach pewnej znanej klęski wojennej propagandy





war, propaganda, disinformation, discourse



The article presents examples of the construction of a war narrative aimed not so much at accurately informing the public about key decisions for the state, but at ways of constructing messages to achieve strategic objectives, which do not necessarily prove to be effective.


I. Archiwa

The National Archives (Kew)

AIR 2: Air Ministry and Ministry of Defence: Registered Files

AIR 14: Air Ministry: Bomber Command: Registered Files

AIR 24: War Cabinet and Cabinet: Memoranda (GT, CP and G War Series)

AIR 27: War Cabinet and Cabinet: Miscellaneous Committees: Records (General Series)

CAB 16: Committee of Imperial Defence, Ad Hoc Sub-Committees: Minutes, Memoranda and Reports

CAB 23: War Cabinet and Cabinet: Minutes

CAB 65: War Cabinet and Cabinet: Minutes (WM and CM Series)

CAB 67: War Cabinet: Memoranda (WP(G) Series)

CAB 68: War Cabinet: Memoranda (WP(R) Series)

II. Dzienniki, pamiętniki, opracowania Barron, R. 2017. “Flying Visit of Truth to Berlin in the form of an RAF leaflet raid…”: Rex Whistler’s Satirical Map Commemorating the First RAF Flight over Wartime Berlin, October 1939, Barron Maps Blog, http://barronmaps.com/flying-visit-of-truth-to-berlin-1939/doing_wp_cron=1672923613.1587979793548583984375 – 31 I 2023.

Biskupski, Ł. 2008. Miki i Donald na froncie (wewnętrznym) Disney Studios podczas II wojny światowej, Panoptikum, 7, 176–190.

Cole, C. R. 1982. The Conflict within: Sir Stephen Tallents and Planning Propaganda Overseas before the Second World War, Albion: A Quarterly Journal Concerned with British Studies, 14(1), 50–71, https://doi.org/10.2307/4048485. DOI: https://doi.org/10.2307/4048485

Harris, A. 2000. Ofensywa bombowa, Warszawa.

Harvey, O. 1970. The Diplomatic Diaries of Oliver Harvey, 1937–1940, J. Harvey (ed.), London.

Herz, M. F. 1949. Some Psychological Lessons from Leaflet Propaganda in World War II, The Public Opinion Quarterly, 13(3), 471–486, https://doi.org/10.1086/266096. DOI: https://doi.org/10.1086/266096

Ingram Haroro, J. 2016. A Brief History of Propaganda During Conflict: Lessons for Counter Terrorism Strategic Communications, The Hague, https://icct.nl/app/uploads/2016/06/ICCT-Haroro-Ingram-Brief-History-Propaganda-June-2016-3.pdf – 12 I 2023. DOI: https://doi.org/10.19165/2016.1.06

Mazur, W. 2012. „Zdrajcy z Londynu”. Armia brytyjska a koncepcje wojskowej pomocy dla Polski we wrześniu 1939 roku, Przegląd Historyczno-Wojskowy, 2, 43–73.

Mazur, W. 2017a. „Offensive pour la Pologne”? Wojskowe aspekty polityki mocarstw zachodnich wobec Polski a konferencja w Abbeville (wiosna–lato 1939 roku), Kwartalnik Historyczny, 4, 699–731, https://doi.org/10.12775/KH.2017.124.4.03. DOI: https://doi.org/10.12775/KH.2017.124.4.03

Mazur, W. 2017b. Lot ku burzy. Polska w przygotowaniach mocarstw Zachodu do wojny powietrznej, marzec–sierpień 1939 roku, Kraków, https://doi.org/10.12797/9788376388533. DOI: https://doi.org/10.12797/9788376388533

Mazur, W. 2018. Niebo rozwianych nadziei. Zachodni sojusznicy wobec wojny powietrznej w Polsce we wrześniu 1939 roku, Kraków, https://doi.org/10.12797/9788376389288. DOI: https://doi.org/10.12797/9788376389288

Osuch, T. 2010. II wojna światowa. Alianci bronili Polski… ulotkami, Nasze Miasto, https://naszemiasto.pl/ii-wojna-swiatowa-alianci-bronili-polski-ulotkami/ar/c1-4452616 – 12 I 2023.

Scott, A. 2012. Public Relations and the Making of Modern Britain: Stephen Tallents and the Birth of a Progressive Media Profession, Manchester, https://doi.org/10.2307/j.ctv6p52v. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv6p52v

Shirer, W. L. 2007. Dziennik berliński. Zapiski korespondenta zagranicznego 1934–1941, Warszawa.

Taylor, P. M. 1980. The Foreign Office and British Propaganda during the First World War, The Historical Journal, 23(4), 875–898, https://doi.org/10.1017/S0018246X00025115. DOI: https://doi.org/10.1017/S0018246X00025115

Taylor, P. M. 1981. “If War Should Come”: Preparing the Fifth Arm for Total War 1935–1939, Journal of Contemporary History, 16, 27–51, https://doi.org/10.1177/002200948101600103. DOI: https://doi.org/10.1177/002200948101600103

Taylor, P. M., Sanders, L. M. 1982. British Propaganda during the First World War, 1914–18, London and Basingstoke, https://doi.org/10.1007/978-1-349-05544-9. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-05544-9



How to Cite

Mazur, W. (2023). „Papierowa wojna” – czyli o mniej znanych aspektach pewnej znanej klęski wojennej propagandy. Intercultural Relations, 7(1(13), 58–76. https://doi.org/10.12797/RM.01.2023.13.04