Wizualne i narracyjne przedstawienie katastrofy klimatycznej w kinie katastroficznym na podstawie filmu Interstellar
DOI:
https://doi.org/10.12797/RM.01.2026.19.06Słowa kluczowe:
kultura popularna, kino katastroficzne, katastrofa klimatyczna, ekokrytykaAbstrakt
VISUAL AND NARRATIVE REPRESENTATION OF CLIMATE DISASTER IN DISASTER FILM BASED ON CHRISTOPHER NOLAN’S INTERSTELLAR
Disaster film is a genre focusing on picturing a catastrophe or a tragedy. Often pursued subject is a climate disaster, in which the changes in the environment create unstable, dangerous living conditions. By using a visual medium, disaster film creates an image of an environmental disaster, and shapes the public perception of this phenomenon, building narration in a way that enables the interpretation of real or possible events. It performs an entertainment function, while also acting as an educational tool and building environmental awareness in society. An example of such movie is Interstellar (2014), directed by Christopher Nolan. In this article, based on selected fragments, it gets interpreted in order to answer a question: How does disaster film create a social perception of a climate crisis and what interpretations does it propose to the audience?
Bibliografia
Adelia, S. M. 2023. Theories and Concept of Interstellar Movie (2014) by Christoper Nolan, Journal Of English Language and Education, 9(2), https://doi.org/10.26486/jele.v9i2.3380. DOI: https://doi.org/10.26486/jele.v9i2.3380
Bostrom, N. 2002. Existential risks: analyzing human extinction scenarios and related hazards, Journal of Evolution and Technology, 9.
Ciążela, H. 2023. Katastrofa ekologiczna – od prognozy do rzeczywistości. Globalny problem refleksji filozoficznej w polskim lustrze, Studia Philosophiae Christianae, 59(1), 131–153, https://doi.org/10.21697/spch.2023.59.A.07. DOI: https://doi.org/10.21697/spch.2023.59.A.07
Davis, M. 1999. Ecology of Fear: Los Angeles and the Imagination of Disaster, New York: Vintage Books.
Davis, M. 2002. Dead Cities and Other Tales, New York: The New Press.
Dudek, A. 2003. Kultura popularna kulturą nowoczesnego społeczeństwa, Roczniki Nauk Społecznych, 31(1), 61–89, https://ojs.tnkul.pl/index.php/rns/article/view/11080 – 8 I 2026.
Garrard, G. 2004. Ecocriticism, London–New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203644843
Hendrykowski, M. 1994. Słownik terminów filmowych, Warszawa: Ars Nova.
Holm, K., Hübner, P., Mayntz, R. 1985. Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej (W. Lipnik, tłum.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Huggel, C., Bouwer, L. M., Juhola, S., Mechler, R., Muccione, V., Orlove, B., Wallimann-Helmer, I. 2022. The Existential Risk Space of Climate Change, Climatic Change, 174(8), https://doi.org/10.1007/s10584-022-03430-y. DOI: https://doi.org/10.5194/egusphere-egu22-4575
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), https://www.ipcc.ch/ – 13 I 2026.
Interstellar. 2014. IMDb, https://www.imdb.com/title/tt0816692/ – 20 II 2026.
Jamilah, A. S., Ayiz, A. 2024. The Representations of Greg Garrard’s Ecocriticism Concepts in Don’t Look Up Movie, FRASA: English Education and Literature Journal, 5(2), 116–125, https://doi.org/10.47701/frasa.v5i2.4028. DOI: https://doi.org/10.47701/frasa.v5i2.4028
Juanda. 2019. Ekokritik Film Avatar Karya James Cameron Sarana Pendidikan Lingkungan Siswa, Jurnal Pendidikan Bahasa Indonesia Dan Sastra Indonesia, 8(1), 1–9.
Keane, S. 2006. Disaster Movies: The Cinema of Catastrophe, New York: Wallflower Press.
Korczyńska, O. 2022. Antropomorfizacja w filmach przyrodniczych – analiza treści, w: Ł. Lange (red.), Socjologia relacji międzygatunkowych. Impresje, Łódź: LangeL, 136–149.
Krzych, B. K. 2017. Elementy filozofii i nauki w „Interstellar” Christophera Nolana, w: A. Brenda-Mańkowska, P. Jaskulski (red.), Nolan, Warszawa: Memento, 47–62.
Montano, S., Carr, J. 2022. The Landscape of Disaster Film, 2000–20, Disasters, 46(2), 545–566, https://doi.org/10.1111/disa.12482. DOI: https://doi.org/10.1111/disa.12482
Nixon, R. 2011. Slow Violence and the Environmentalism of the Poor, Cambridge: Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt2jbsgw
Nolan, Ch. (reżyser). 2014. Interstellar [film], Paramount Pictures, Warner Bros.
PWN. (b. d.). [hasło:] Popkultura, w: Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/popkultura.html – 13 I 2026.
PWN. (b. d.). [hasło:] Śnieć, w: Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/%C5%9Bnie%C4%87.html – 21 II 2026.
Sanders, J. 2009. Studying Disaster Movies, Leighton Buzzard: Liverpool University Press. DOI: https://doi.org/10.5040/9781800850804
Sierpińska, A. 2023. Jaki jest próg katastrofy klimatycznej?, https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/jaki-jest-prog-klimatycznej-katastrofy#nasza-katastrofa – 8 I 2026.
Slocum, D. 2011. 9/11 film and media scholarship, Cinema Journal, 51(1), 181–193. DOI: https://doi.org/10.1353/cj.2011.0079
Stroiński, P. 2017. Między czasoprzestrzenią a miłością. Kosmologia „Interstellar” Hansa Zimmera, w: A. Brenda-Mańkowska, P. Jaskulski (red.), Nolan, Warszawa: Memento, 19–31.
Szczepaniak, K. 2012. Zastosowanie analizy treści w badaniach artykułów prasowych – refleksje metodologiczne, Acta Universitatis Lodziensis. Filia Sociologica, 42, 83–112, https://doi.org/10.18778/0208-600X.42.05. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.42.05
Tabaszewska, J. 2018. Ekokrytyczna (samo)świadomość, Teksty Drugie, 2, 7–16, https://doi.org/10.18318/td.2018.2.1. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2018.2.1
Thorne, K. 2015. Interstellar i nauka (B. Bieniok, E. Łokas, tłum.), Warszawa: Prószyński i S-ka.
Wierel, K. 2018. Literatura lęku, literatura nadziei – przemiany wybranych kategorii katastrofizmu i postapokaliptyki na przełomie wieku XX i XXI, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio FF-Philologia, 36(2), 107–120, https://doi.org/10.17951/ff.2018.36.2.107-120. DOI: https://doi.org/10.17951/ff.2018.36.2.107-120
Wind Meyhoff, K. 2012. Freak Ecology – An Introduction to the Fictional History of Natural Disaster, w: C. Meiner, K. Veel (red.), The Cultural Life of Catastrophes and Crises, Berlin–Boston: Walter de Gruyter, 295–308, https://doi.org/10.1515/9783110282955.295. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110282955.295
Wrochna, P. 2018. Ryzyko ekologiczne jako ryzyko społeczne. Na ile „rzeczywista” jest katastrofa klimatyczna?, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia, 43(1), 193–213, http://dx.doi.org/10.17951/i.2018.43.1.193-213. DOI: https://doi.org/10.17951/i.2018.43.1.193-213
WSJP. (b. d.). [hasło:] Katastrofa klimatyczna, w: Wielki słownik języka polskiego PAN, https://wsjp.pl/index.php/haslo/podglad/37393/katastrofa/5014293/klimatyczna – 13 I 2026.
Zwierzchowski, P. 2008. Najbardziej przerażająca jest bezsilność, czyli „Dług” i „Funny Games”, Kwartalnik Filmowy, 61, 184–199, https://doi.org/10.36744/kf.3285. DOI: https://doi.org/10.36744/kf.3285
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
