Kronika parafii Targowiska z czasów I wojny światowej

Keywords: World War I, Rev. Mateusz Sos, Targowiska, parish chronicles

Abstract

The Targowiska Parish Chronicle of the World War I Period
In The Targowiska Parish Chronicle the local parish priest, Rev. Mateusz Sos, gives an account of all that he thought was worth noting down in a given year; all that happened in the parish, the neighbourhood, the diocese and in the world. What the reader finds in the Chronicle are such issues as: the pastoral duties during the marching of troops through town, the ups and downs of celebrating liturgy, destruction of church property and peasants’ farms, visits to the parish (especially of priests), locals’ attitude and response to particular events, important documents (e.g. announcements issued by military, religious, and civil authorities), requisitions, plunders (mainly by the fighting parties), arsons, murders, epidemics. The author gives a detailed account of the relations with Russian authorities, particularly with the tsar’s army officers stationed in the presbytery, and with the Cossacks. For the purposes of this paper, records from 1914-1918 have been quoted.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Tomasz Pudłocki, Uniwersytet Jagielloński

doktor habilitowany nauk humanistycznych ze specjalności historia kultury, nauki i wychowania. Absolwent historii na Uniwersytecie Jagiellońskim i Collegium Invisibile w Warszawie. Adiunkt w Zakładzie Historii Kultury i Edukacji Historycznej w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku (2012/2013 i 2017/2018) oraz Fundacji Fulbrighta (2015/2016). Prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu w latach 2011-2013. Specjalizuje się w historii społeczno- kulturowej Galicji, historii kobiet w XIX i XX w., polsko-brytyjskich i polsko-amerykańskich relacjach intelektualnych.

References

Źródła archiwalne:

Archiwum Parafii w Targowiskach, Kronika Parafii [kopia udostępniona przez p. Marka Klarę].

Biblioteka Jagiellońska w Krakowie, rkps 9797 III (mf P-1343): S. Rymar, Pamiętnik. Moje młode lata. Wspomnień część 1, Kraków 1947 [mszps].

Центральний державний історичний архів України, м. Львів, ф. 645: Gubernatorstwo Przemyskie. Kancelaria Przemyskiego Gubernatora miasto Przemyśl, оп. 1, спр. 11-54.

Źródła drukowane:

Rok 1914 w Targowiskach i okolicy”, „Piastun” 2014, nr 4(59), s. 27-29.

Kronika Parafii Raba Wyżna, t. 1: 1835-1993, oprac. M. Pietrzak, Kraków–Raba Wyżna 2011.

Wais K., Wspomnienia z pierwszego roku wojny światowej, Lwów 1930 [reprint: Krosno 2015)].

Wizytacja kanoniczna dekanatu krośnieńskiego, dokonana przez Najprzew[ielebniejszego] Ks. Biskupa Józef Sebastiana Pelczara w r[oku] 1902, „Kronika Diecezji Przemyskiej” R. 2, 1902, z. 6, s. 251-260.

Wizytacja kanoniczna dokonana przez J.E. Najprzew. Ks. Biskupa Ordynariusza w roku 1912 (Dekanat drohobycki i krośnieński), „Kronika Diecezji Przemyskiej” R. 12, 1912, z. 7-8, s. 243-271.

Opracowania:

Bator J., Wojna galicyjska. Działania armii austro-węgierskiej na froncie północnym (galicyjskim) w latach 1914-1915, wyd. 2 rozsz., Kraków 2008.

Bitwa pod Gorlicami. Studia z perspektywy stulecia, red. J. Centek, S. Kułacz, K. Ruszała, Gorlice 2015.

Borcz H., Działalność duszpastersko-społeczna biskupa Józefa Sebastiana Pelczara w Diecezji Przemyskiej, „Rocznik Gimnazjalny. I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego

w Przemyślu” 2003 [2004], nr 7 (86), s. 385-399.

Borcz H., Działalność duszpasterska biskupa Józefa Sebastiana Pelczara w diecezji przemyskiej w latach 1901-1924, [w:] Święty Józef Sebastian Pelczar (1842-1924). Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego i biskup przemyski, red. A. Kubiś, J. Wołczański, Kraków 2005, s. 375-392.

DiNardo R.L., Breakthrough. The Gorlice–Tarnów Campaign 1915, Santa Barbara 2010.

Domańska E., Mikrohistorie. Spotkania w międzyświatach, Poznań 1999 (wyd. 2: Poznań 2005).

Front wschodni I wojny światowej. Studia z dziejów militarnych i polityczno-społecznych, red. M. Baczkowski, K. Ruszała, Kraków 2013.

Głowacki M., W obronie powściągliwości. Wybór tekstów dotyczących życia, działalności i poglądów Sługi Bożego ks. Bronisława Markiewicza, Miejsce Piastowe 1959.

Groch B., Ksiądz Bronisław Markiewicz, założyciel Michalitów, Miejsce Piastowe 1926.

Idzikowski T., Twierdza Przemyśl. Powstanie, rozwój, technologie, Krosno 2014.

Jordan D., Neiberg M.S., The Eastern Front 1914-1920, London 2008.

Kargol T., Odbudowa Galicji ze zniszczeń wojennych w latach 1914-1918, Kraków 2012.

Kasperkiewicz K.S., Sługa Boży Józef Sebastian Pelczar biskup przemyski obrz. łac. Szkic Biograficzny, Rzym 1972.

Krzywiński S., Działalność duszpasterska Józefa Sebastiana Pelczara biskupa przemyskiego w latach 1899-1924, Przemyśl 2003.

Michułka W., Ksiądz Bronisław Markiewicz, Londyn 1954.

Olejko A., Karpacka wojna trzech cesarzy. Z działań wojennych I wojny światowej na lądzie i w powietrzu, Rzeszów 2013.

Ruszała K., Wielka wojna w małym mieście. Gorlice w latach 1914-1918, Kraków 2015.

Niemiec J., Zakład Naukowo-Wychowawczy OO. Jezuitów w Chyrowie 1886-1939, Rzeszów–Kraków 1998.

Skwara G., Targowiska dzieje miejscowości, Targowiska 2002.

Stachurzanka H., Stosunek bpa J. S. Pelczara do ks. Bronisława Markiewicza. W świetle dokumentów przedstawiła…, Kraków 1961.

Stone N., The Eastern Front 1914-1917, New York 1975.

Śliwa T., Ustrój i organizacja diecezji przemyskiej w okresie rządów biskupa Józefa Sebastiana Pelczara (1901–1924), [w:] Święty Józef Sebastian Pelczar (1842-1924). Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego i biskup przemyski, red. A. Kubiś, J. Wołczański, Kraków 2005, s. 539-554.

Śliwa T., Łacińska diecezja przemyska w okresie rządów św. Józefa Sebastiana Pelczara (1900–1924) w świetle jego relacji dla Stolicy Apostolskiej, „Rocznik Gimnazjalny. I Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego w Przemyślu” 2003 [2004], nr 7 (86), s. 364-384.

Tabasz W., Historia religijnego i społecznego bytu mieszkańców Targowisk k. Krosna na kartach kronik parafialnych, „Saeculum Christianum” 2009, t. 16, nr 2, s. 249-270.

Tunstall G.A., Blood on the Snow. The Carpathian Winter War of 1915, Lawrence 2010.

Wawro G., A Mad Catastrophe. The Outbreak of World War I and the Collapse of the Habsburg Empire, New York 2014.

Wołczański J., Listy biskupa Józefa Sebastiana Pelczara do arcybiskupa Józefa Bilczewskiego z lat 1889-1923, [w:] Święty Józef Sebastian Pelczar (1842-1924). Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego i biskup przemyski, red. A. Kubiś, J. Wołczański, Kraków 2005, s. 207-358.

Published
2018-11-30
Section
Edycje źródłowe