Hortus conclusus królewskich ogrodów na Wawelu

Autor

  • Janusz Firlet

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2005.05

Abstrakt

Brak abstraktu dla tego artykułu.

Bibliografia

1. Cytat za: P. Hobhouse, Historia ogrodów, Warszawa 2005, s. 106. Rekompozycja zabytkowego ogrodu – odtworzenie utraconych ele-mentów zabytku w kształcie prawdopodobnym dla konkretnego obiektu (M. Siewniak, A. Mitkowska, Tezaurus sztuki ogrodo-wej, Warszawa 1998, s. 214). Rekonstrukcję opracował zespół: K. Żółciak, A. Zachariasz,J. Żółciak, konsultacja M. Szafrańska. Hortus conclusus – typ ogrodu charakterystyczny głównie dla śre-dniowiecza, przylegał do budynku z jednej strony, z pozostałych stron otoczony ogrodzeniem lub murami (M. Siewniak, A. Mit-kowska, op. cit., s. 96, 165, 166). Trejaż – konstrukcja kratowa z drewna do rozpinania pnączy (M. Siewniak, A. Mitkowska, op. cit, s. 263).

6. Badania Z. Pianowskiego i autora. 7 Nadzór archeologiczny prowadził S. Kozieł.

8. J. Gwizdałówna, Zieleń wzgórza wawelskiego. Przemiany dziejowe. cz. I, Gród i zamek obronny (IX–XVIII w.), [w:] Teka Komisji Urbanistyki i Architektury, t. 27, 1995, s. 21–33; eadem, Ogrody królewskie na Wawelu, [w:] Królewskie ogrody w Polsce. Materiały sesji naukowej, Warszawa, 10–11 maja 2001, Warszawa 2001, s. 61–85. 9 A. Chmiel (wyd.), Wawel, t. II Materiały archiwalne do budowy zamku, Teka Grona Konserwatorów Galicji Zachodniej, t. V, Kraków 1913, s. 260, 263, 265, 270, 272, 289, 313. 10 Ibidem, s. 272; warto dodać, iż na dworze Zygmunta Augusta pracowało dwóch ogrodników – Włochów: Siphandus Loisius z Bari (lata 1549–1551) i Jan z Włoch, zmarły w 1548 roku

(W. Tygielski, Włosi w Polsce XVI–XVII wieku, Warszawa 2005, s. 124, przyp. 323). 11 A. Chmiel, op. cit., s. 296. 12 A. Franaszek, Budowle gotyckie zamku królewskiego na Wawelu na tle dziejów w czasach nowożytnych, „Biblioteka Wawelska”, t. 6, wyd. II, 1998, s. 56. 13 E. Firlet, Najstarsza panorama Krakowa, Kraków 1998, s. 17. 14 A. Chmiel, op. cit., s. 236. 15 Ibidem, s. 373, 585–586.

16. Ibidem, s. 339, 442, 457. 17 P. Hobhouse, op. cit., s. 134–135.

18. Z. Pianowski, Wawel obronny. Zarys przemian fortyfikacji grodu i zamku królewskiego w. IX–XIX, „Biblioteka Wawelska”, t. 8, 1991, s. 129–130. 19 G. Ciołek, Ogrody Polskie, wyd. II, oprac. J. Bogdanowski, Warszawa 1978, s. 62; plan „drezdeński” (Drezno, Staatsarchiv), z ozdobnym parterem ogrodowym przy elewacji pałacu, publikuje

S. Tomkowicz, Wawel. Atlas planów, widoków i zdjęć architektonicznych z XVII, XVIII i XIX wieku, Teka Grona Konserwatorów Galicji Zachodniej, t. IV, tabl. 3. 20 J. Gwizdałówna, op.cit., s. 75–76. 21 J. Banach, Ikonografia Wawelu 1, Źródła do dziejów Wawelu, tom X, wol. 1, Kraków 1977, s. 190–191. 22 P. Hobhouse, op. cit., s. 112. 23 Piotra Crescentyna Księgi o gospodarstwie, Kraków 1549.

24. P

. Hobhouse, op. cit., s. 116, 120, 121; pergola – lekka konstrukcja słupowa, stosowana dla uzyskania ocienienia (M. Siewniak, A. Mitkowska, op. cit., s. 185, 186). 25 M. Szafrańska, Opinia dla potrzeb opracowania wytycznych konserwatorskich do projektu rewaloryzacji ogrodów królewskich na Wawelu, Warszawa 2003, s. 6–7 (mps w archiwum Zamku Królewskiego na Wawelu). 26 B. Stępniewska, Kompozycja zieleni, cz. II, Średniowiecze, Wrocław 1993, s. 69, ryc. 53; H. Koch, Der Garten. Wege zu seiner Gestaltung, Berlin 1927, ryc. 9. 27 H. Koch, op. cit., ryc. 3; B. Stępniewska, op. cit., ryc. 72.

28 P

. Hobhouse, op. cit., ryc. s. 112; M. Szafrańska, W renesansowej altanie, [w:] A. Felicitas, Księga ku czci profesora Andrzeja Rottermunda w sześćdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa 2001, ryc. 2;

B. Pacákova-Hoštalková, J. Petrů, D. Riedl, A. Svoboda, Zahrády a parky v Čechách, na Moravě a ve Slezku, Praga 2004, s. 65.

29. J. Bogdanowski, Ogród w Łobzowie na tle krakowskich ogrodów królewskich, [w:] Królewskie ogrody w Polsce, Materiały sesji naukowej. Warszawa, 10–11 maja 2001 roku, Warszawa 2001, s. 35–56. 30 M. Szafrańska, Ogród zamku królewskiego w Warszawie, Warszawa 1994, s. 11–15.

31. J. Bogdanowski, Polska sztuka ogrodowa. Krótka historia kompozycji i rewaloryzacji, Kraków 1999, s. 13–14, 52-55; M. Siewniak, A. Mitkowska, op. cit., hasła „tarasowy ogród”, „wirydarzowy ogród”, s. 259, 277. 32 J. Gromnicki, Zastosowanie metody archeologicznej w badaniach ogrodów zabytkowych, [w:] Budownictwo i budowniczowie w prze-szłości, red. A. Abramowicz i J. Maik, Łódź 2002, s. 445–455.

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

11.09.2026

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Hortus conclusus królewskich ogrodów na Wawelu. (2026). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 23, 63-70. https://doi.org/10.32030/KRZY.2005.05