Pomnik Tadeusza Kościuszki
DOI:
https://doi.org/10.32030/Abstract
Brak abstraktu dla tego artykułu.
References
1. Perypetie z tym związane przedstawia autor w albumie Kościuszko w Krakowie, Kraków 1972, oraz Kościuszko na Ziemi Krakowskiej, Kraków 1984.
2. J. Pachoński, Pomnik Kościuszki wrócił na Wawel, „Dzień. Polski” 4/5 IX 1960: Marconi obiecał przedstawić „mały model” gipsowy 1:4 w 1897 r., a gotowy pomnik 31 X 1899.
3. „Architekt” 1906; biogram L. Marconiego i jego przodków w Polskim Słowniku Biograficznym (dalej PSB) XIX, 1974, pióra T. Jaroszewskiego i A. Rottermunda.
4. „Ilustracja Polska” 1902 nr 1, z. 1; J. Pachoński, Losy pomnika T. Kościuszki, „Za i przeciw”, Kraków—Rzeszów 1959 nr 12.
5. Biogram P. Błońskiego w PSB, XXVII, 1983: Antoni Popiel (1865-1910), po śmierci Marconiego objął po nim katedrę. W 1907 r. został przyjęty do realizacji jego projekt pomnika Kościuszki w Waszyngtonie. Przebywał 2 lata w USA, nie doczekał odsłonięcia, wrócił chory do kraju i zmarł w Lubieniu 7 VII 1910. Pochowany na cmentarzu łyczakowskim we Lwowie. Pozostawił dwie córki.
6. Archiwum OO. Kapucynów Krakowskich, rkps 98.
7. Adolf Szyszko-Bohusz, ur. w Narwie w Estonii 1883, studiował w Petersburgu (architekturę i konserwatorstwo), prof. Akademii Sztuk Pięknych (dalej ASP), potem Politechniki Lwowskiej. Od 1916 kierował pracami restauracji Wawelu. Zmarł w 1948 r.
8. W aktach sprawy Bühlera znajdują się zeznania prof. A. Szyszki-Bohusza, Józefa Czopka, Tomasza Klichowskiego — „Echo Krak.” 12 I 1948 nr 11; J. Lubicz (Pachoński), Sprawa pomnika Kościuszki w Krakowie, „Dzień. Pol.” z 21 III 1954 nr 11, por. z 8 X 1959; J. Dobrzycki, Pomnik Kościuszki powinien stanąć na Wawelu, „Echo Krak.” 29 I 1956; J. Solecki, Kościuszko wraca na Wawel, ,,7 Dni” Warszawa nr 35; „Echo Krak.” 24 VIII.
9. R. Löhner wykonał w Dreźnie figury zdobiące operę (zniszczone w czasie wojny), figury i studnię zdobiące Uniwersytet Humbolda w Berlinie, pomniki w Altenberg i Glauchau. Uzyskał wielką nagrodę państwową. W tym okresie należał do Rady Akademii i był współpracownikiem gł. architekta Berlina prof. dr W. Kreisa. Adres drezdeński: A1 Reichenbach Str. 44.
10. Relacja R. Löhnera (dla autora), w której nieściśle podał, że po raz pierwszy w Polsce był w sierpniu 1957, potem w sierpniu 1958, w maju i sierpniu 1960.
11. Inż. Herman Matter napisał „Moje najmilsze wspomnienie z zaszczytnego współuczestnictwa w triumfalnym powrocie — uosobionego w nowym spiżu — Bohatera Narodowego Tadeusza Kościuszki na Wawel”. Jeden egzemplarz włożył do korpusu konia w pomniku, inny mi ofiarował, spodziewając się, że go szybko wykorzystam. Niestety upłynęły lata, a ja teraz dopiero mogę uiścić się z obietnicy. Wspomnienie niewątpliwie zasługuje na utrwalenie.
12. „Echo Krak.” 6 X nr 232.
13. Ur. w Prosen 4 VIII 1908.
14. Był mgr Ryszard Karnicki, 1. sekretarz KW PZPR, wiceprzew. dr J. Garlicki, poseł dr B. Drobner, naczelnik Wydz. Kultury i Sztuki ZM Franciszek Kuduk, z Muzeum Historycznego docenci J. Dobrzycki (dyr.) i J. Lubicz-Pachoński (wicedyr.), z ASP profesor Fryderyk Todt, z dyrekcji Zbiorów Wawelskich mgr St. Ciećkiewicz.
15. Obecni profesorzy J. Szabłowski, J. Dutkiewicz, A. Majewski, Z. Wzorek, A. Żaki, z Konserwacji dr H. Pieńkowska, poseł B. Drobner, z Wydz. Kultury ZM Fr. Kuduk, z Budowy Osiedli Robotniczych inż. St. Trzeciak, O. Wrona, inspektorzy H. Matter i B. Makowiecki.
16. Wg inż. H. Mattera.
17. W „Warszawie” jechali przedstawiciele MO i łączności; w „Wołdze” dr J. Garlicki z synem, mgr Starzec, w autobusiku „Austin” inż. H. Matter i przedstawiciel prasy. Szoferami byli W. Zdziechowicz, A. Hamulewicz a w autobusiku A. Lewicki.
18. J. Pachoński, Losy pomnika Kościuszki, „Dzień. Pol.” 4/5 IX 1960 nr 211, wymienia też prof. F. Todta, nacz. F. Kuduka, dyr. MPBNH inż. Józefa Heffnera.
19. „Dziennik Pol.” nr 190 z 11 VIII 1960, z 13 i 17 VIII. W dniu rozładunku pomagała ekipa: Józef Franczak, Franciszek Francuzik, Kazimierz Musiał, Tadeusz Nowak, Władysław Kołodziej.
20. Tablica wielkości 70x50 cm z napisem: Pomnik Tadeusza Kościuszki Zniszczony przez hitlerowców w r. 1940 Odbudowało Społeczeństwo m. Drezna w r. 1960 Montowała Spółdzielnia „Granit”. Tablicę umieszczono na barbakanie, pod cokołem.
21. Zaproszono m.in. (z żonami) Weidenauera, Guthe, Meutera.
22. Kosztorys dla min. Janusza Wieczorka z Urzędu Rady Ministrów wynosił 35 tys. zł. A to: 5 pokoi w Hotelu Francuskim (a 160 zł przez 6 dni), wyżywienie (8 osób, 6 dni po 150 zł); upominki 12 osobom a 300 zł., bankiet na 60 osób (a 130 zł.) 9000 zł., 2 wieńce i kwiaty 4000 zł., druk zaproszeń 6400 zł.
23. Kosynierzy: z Racławic Franciszek Jędruch, lat 81, Jan Jurkowski, Jan Osika, Stanisław Maika, J. Muszyjski, Wacław Pietrzyk, Władysław Włodarczyk, z Janowiczek: Stanisław Belski, Bolesław Rausiński, z Klonowa: Stanisław Banasik, z Nasiechowic: Aleksander Hebdowski. Podesłano po nich autobusik, więc się dołączyli przewodniczący grom. RN Adam Nowakowski i przew. RN w Miechowie Franciszek Szopa.
24. E. Węglowski z „Dzień. Pol.”, Lewicki z „Echa Krak.”, A. Piotrowski z „Gazety Krak.”, mgr D. Zawadzki z Muzeum Historycznego m. Krakowa.
25. J. Pachoński, Losy pomnika Kościuszki, „Dzień. Pol.” 4/5 IX 1960; B. Schönborn, Niezwykłe dzieje pomnika Kościuszki, „Zdarzenia” 11 IX 1960.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
See more at Copyright & Licensing tab.
