Park Sportowy Towarzystwa Sportowego “WISŁA” w Oleandrach i jego związki z epopeją strzelecko-legionową 1914 roku
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2002.10Abstract
A SPORTS PARK OF THE WISŁA SPORTING SOCIETY IN OLEANDRY AND ITS RELATIONSHIP WITH THE POLISH LEGIONS EPOPEE OF 1914
References
1. I. Fischer, Rozrywka i rekreacja w Krakowie w pierwszych latach autonomii galicyjskiej, „Krakowski Rocznik Archiwalny” 2000, T. VI, s. s. 8.
2. R. Wasztyl, Piłkarstwo galicyjskie w latach 1890-1918 i jego wkład w powstanie PZPN, „Studia Humanistyczne” Zeszyty Naukowe Nr 80
AWF, Kraków 2000, s. 8.
3. Pamiętnik V Zlotu Sokolstwa Polskiego w Krakowie 1910, Kraków 1911.
4. Historia 30 lat Klubu Sportowego „Cracovia”, Kraków 1937, s. 26-27.
5. Pracownia Ikonografii Krakowa Muzeum Narodowego w Krakowie; Zespół ikonograficzny obejmuje 21 zdjęć Parku Jordana, 57 zdjęć toru wyścigów konnych i „Sokoła” wraz z Małymi Błoniami, 52 zdjęcia terenów Wystawy architektury i wnętrz w otoczeniu ogrodowym.
6. M. Zientara, Wystawa architektury i wnętrz w otoczeniu ogrodowym w Krakowie w 1912 r., „Krzysztofory” 1991, Nr 18, s. 100.
7. Wystawa Architektury i Wnętrz w Otoczeniu Ogrodowym w Krakowie.
w r. 1912, AP w Krakowie, sygn. 2643; Wystawa Architektury i Wnętrz w Otoczeniu Ogrodowym w Krakowie 1912. Dawniej i dzisiaj
napisał Jerzy Warchałowski, Kraków 1911; Dziennik Rozporządzeń dla stołecznego królewskiego Miasta Krakowa, Rocznik 1911, Kraków
1912, s. 64 i 203.
8. Kronika. Z wystawy architektonicznej, „Czas” 7 IX 1912; Kronika. Z teatru na wystawie, „Czas” 16 IX 1912; Katalog Wystawy Architektury
i Wnętrz w Otoczeniu Ogrodowym pod Parkiem dra Jordana w Krakowie, Kraków 1912.
9. Kronika, „Czas” 191X1912; „Czas” 231X1912; „Czas” 281X1912; „Czas” 18X1912.
10. Kronika, „Czas” 9 XII 1912.
11. Sprawozdanie Komitetu Wykonawczego Wystawy Architektury i Wnętrz w Otoczeniu Ogrodowym w Krakowie 1912 r., s. 12, BJ,
sygn. 63052 III; „Architekt” styczeń 1913, Rocznik XIV, s. 1-11; Kronika, „Czas” 18 XII 1912; Dziennik Rozporządzeń dla stoł. król. Miasta Krakowa, Rocznik 1913, Kraków 1914. s. 166.
12. Wystawa architektury w Krakowie, „Czas” 24 XII 1912.
13. Wł. Malawski, Ogrody na wystawie architektury i wnętrz w otoczeniu ogrodowym w Krakowie, „Ogrodnictwo” 1912, z. 9, s. 278;
O szerokim odbiorze wystawy patrz: Księga wycinków prasowych o wystawie, AP w Krakowie, sygn. IT 885B.
14. Kronika, „Czas” 18 III 1913.
15. Zbiory Kartograficzne Biblioteki Jagiellońskiej, Mapy sygn. M 41/62, M 41/29, M 41/32; Katalog dawnych map wielkoskalowych Krakowa XVI-XIX wieku, Warszawa-Kraków 1981, s. 258.
16. Kronika, „Czas” 2 VI 1913.
17. Kronika, „Czas” 15 VI 1913.
18. Wystawa i targ kilimów i wyrobów koszykarskich, „Czas” 3VII1913; Wystawa Związku Artystów, „Czas” 19 VII 1913.
19. Zimą 1914 roku Kraków miał trzy duże tory łyżwiarskie. Oprócz toru AZS na terenach powystawowych, „Sokół” zorganizował ślizgawkę na swoich obiektach przy ulicy Wolskiej oraz KS „Cracovia’’ w Parku Krakowskim, Kronika. Ślizgawka w parku powystawowym, „Czas” 13 I 1914; Kronika. Dzień sportowy na placu powystawowym, „Czas” 24 I 1914.
20. Kronika. Ze sportu, „Czas” 1 IV 1914; „Gazeta Poniedziałkowa” 23 II 1914 i 6 IV 1914; „Ilustrowany Tygodnik Sportowy” 4 IV 1914,.Nr 1, s. 2.
21. Kronika. Ze sportu, „Czas” 17 IV 1914; „Gazeta Poniedziałkowa” 20 IV 1914.
22. Kronika. Ze sportu, „Czas” 24 IV 1914.
23. Kronika. Ze sportu, „Czas” 30 IV 1914 i 5 V 1914.
24. „Gazeta Poniedziałkowa” 25 V 1914.
25. O parki dla młodzieży, „Czas” 20 V 1913; Miejskie ogrody dzielnicowe, „Czas” 7 VI 1914.
26. Uregulowanie Błoń i okolicy sąsiedniej w Krakowie, „Architekt”.
1913, z. 8, s. 121; Konkurs na regulację wylotu ul. Wolskiej i okolicznych gruntów w Krakowie, „Architekt” 1914, z. 6-7, s. 89.
27. O Błonia, „Czas” 9 IV 1914.
28. Szkic rozmiarów i podziału parku sportowego, AZS w Krakowie 6 Kwietnia 1914 r. oraz dołączone do niego pismo motywacyjne [rękopis], AUJ, sygn. S/II/777; W piętnastolecie 1909-1923. V sprawozdanie AZS w Krakowie, Kraków 1923, s. 18 i 29
29. Świetna Rado Miasta! Wydział Klubu Sportowego „Cracovia”, Drukarnia Ludowa w Krakowie, Dunajewskiego 5, AUJ, sygn. S/II/777; Memoriał został opublikowany [w:] Historia 30 lat Klubu Sportowego „Cracovia”, Kraków 1937, s. 159-165
30. Polskie organizacje wojskowe częścią armii, „Gazeta Krakowska” 10 VIII 1914; Postawienie „Strzelców” pod prawa międzynarodowe, „Naprzód” 10 VIII 1914.
31. R. W. Horoszkiewicz, W pierwszym Pułku. Notatki Legionisty, Warszawa 1935, s. 14; A. Benisz, Przeżycia Legionisty, Dąbrowa Górnicza 1934, s. 4.
32. Wśród Strzelców, „Naprzód” 23 VIII 1914.
33. Spis kwater legionistów wedle stanu z dnia 211X1914, AP w Krakowie, NKN sygn. 459.
34. Pismo c.k. Komisarza Rządowego Juliana Nowaka z dnia 19 listopada 1914 r. do Wydziału III Magistratu w Krakowie, AP w Krakowie, Oddział V Dokumentacji Technicznej i Materiałów Kartograficznych, Teczka ABM 554.
35. Oleandry w płomieniach, „Nowości Ilustrowane” 1915, Nr 12, s. 13..
36. Pismo Magistratu miasta Krakowa z dnia 16 marca 1915 r. do Wydziału III Magistratu jako Zarządu obory miejskiej w Krakowie, AP w Krakowie, Oddział V Dokumentacji Technicznej i Materiałów Kartograficznych, Teczka ABM 554.
37. CAW w Warszawie, sygn. neg. 777; Również [w:] Akademia Obrony Narodowej, WIH, Pracownia dokumentacji historycznej, sygn. A 34.612.
38. „Nowości Ilustrowane” 29VIII1914, Nr 35, s. 2-4.
39. Album Legionów Polskich. Zeszyt I, Kraków b.d.w.; Znana jest seria kart pocztowych pt. „Formacje Legionów Polskich (Kwatera w Oleandrach na Błoniach)” na których jednak wydawca nie wspomniał, że zdjęcia wykonano w Parku Sportowym [w:] AP w Krakowie, Zbiór Ikonograficzny, sygn. A/II-1159 Oddział pionierów, sygn. A/II-1160 Oddział lwowski, sygn. A/II-1161 Przed wymarszem na ćwiczenia, sygn. A/II-1162 Wymarsz, sygn. A/II-1164 Posiłek.
40. Akwarela Zygmunta Wierciaka, MH m. Krakowa, sygn. 2046/VIII.
41. Akwarela sygnowana: „1914. Oleandry Kraków-sierpień 1937. Zygmunt Wierciak” [w:] Pamiętnik Jaśka Leśniaka. Wspomnienia Leguń- skie, BJ, Zbiory Graficzne.
42. Akwarela sygnowana, ibidem.
43. Sport w Krakowie przed laty a dzisiaj, „Strzelec” 1928, Nr 30, s. 16.
44. 6 sierpień 1914-1934, Nakładem Zarządu Głównego Legionistów Polskich, Warszawa b.d.w., AP w Krakowie, Legiony Polskie, sygnatura robocza 59.
45. Towarzystwo Sportowe „Wisła” w Krakowie w trzydziestolecie swego istnienia 1906-1936, Kraków 1936, s. 34.
46. Artystyczną wizję wymarszu oddziałów Piłsudskiego z dzikich Oleandrów przedstawił Jerzy Kossak na swoim obrazie z 1934 r. [w:] MH m. Krakowa, Olej na płótnie wym. 60,5x93; W nieco zmienionej formie artystyczna wizja wymarszu I Kadrowej z Oleandrów, autorstwa Jerzego Kossaka, była powielana i kolportowana na masową skalę na propagandowych kartach pocztowych.
47. Z. Nowakowski, Oleandry, „Ilustrowany Kurier Codzienny” 7VIII1939, Nr 216; „Obok parku Jordana w Oleandrach tak nazywanych potocznie najprawdopodobniej od rosnących tam kiedyś krzewów wiklin, kilka budynków i pawilon powystawowy stało się punktem zborczym dla ściągających tutaj oddziałów Związku Strzeleckiego”, W 20-lecie wymarszu Pierwszej Kompani Kadrowej z Oleandrów w Krakowie dn. 6 sierpnia 1914 r., Kurier Literacko-Naukowy Nr 32 do Nr 216 „IKC” z dn. 6 sierpnia 1934 r.; W. K. Biernacki pisał: „W tym wielkim czasie dwudziestokilkumilionowy naród polski, szósty z kolei w Europie posiadał ... krakowskie Oleandry. Te bezużyteczne już, pozostałe po jakiejś wystawie, miejskie budynki drewniane były zajęte na wpół przemocą. Schronił się na krótko do nich polski ruch zbrojny, obserwowany nieufnie i szyderczo przez, oficjalną część społeczeństwa ”, W. K. Biernacki, Ułan dyżurny. Fragment z życia i walk I Brygady. Pisane w 1915-1916 r., Warszawa 1939, s. 7.
48. Dom im. Marszałka Piłsudskiego w Oleandrach stanie ofiarnością krakowian, „IKC” 19 III 1927, Nr 77; Dom im. Józefa Piłsudskiego Oleandrach, „IKC” 6 VIII 1928, Nr 216; Dom-pomnik im. Józefa Piłsudskiego w Oleandrach, „IKC” 19 II 1929, Nr 49; Dom im. J. Piłsudskiego w Oleandrach, „Legion” 1929, Nr 2.
49. Fotografia z aktu poświęcenia, AP w Krakowie sygn. A/III 523.
50. S. Strojek, Dom im. Józefa Piłsudskiego w Oleandrach, „Legion” 1931, Nr 7-8, s. 40; H. Jasieński, Dom im. Józefa Piłsudskiego w Oleandrach, „Architekt” 1932, z. 1-2, s. 4.
51. A. Szyszko-Bohusz, Dom im. J. Piłsudskiego w Oleandrach w Krakowie jako instytut wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego, „Legion” 1930, Nr 3-4, s. 17; Plany budowy Domu WF i PW im. Marszałka J. Piłsudskiego przy Alei 3 Maja, AP w Krakowie, Oddział V Dokumentacji Technicznej i Materiałów Kartograficznych, Teczka ABM 554.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
See more at Copyright & Licensing tab.
