Secesyjne bramy z wytwórni braci Pogorzelskich - przykład krakowskiego przemysłu artystycznego przełomu XIX i XX wieku
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2004.03Abstrakt
ART NOUVEAU GATES FROM THE WORKSHOP OF POGORZELSKI BROTHERS - AN EXAMPLE OF CRACOW ARTISTIC CRAFT AT THE TURN OF THE 19TH/20™ C.
It is generally believed that industrial products dating from the late 19th and the early 20th century are always the result of mass production, even if they are of significant artistic interest, thus they cannot be considered as works of art. As a result, detailed studies of artistic smithery are virtually non-existent. Fortunately, many mass-made products, such as doors, windows, balusters or balconies are currently attracting the interest of art historians. The article discusses the inspirations which may be traced in forms used in Cracow art-related industries and widens the scope of information on the development of this branch of industry. The author focuses on Art Nouveau metal gates manufactured in the Pogorzelski Brothers’ workshop. A few gates in Cracow townhouses were found to have been made there, so they are no longer anonymous works, thus enriching our knowledge of artistic crafts in Cracow.
Bibliografia
1. M. Bicz-Suknarowska, Wpływ stolarki i ślusarki na wyraz architektoniczny kamienic krakowskich, „Teki Krakowskie”, t. XIII, Kraków 2001, s. 3-8.
2. Por. Dawne zakłady rzemieślnicze i przemysłowe Krakowa (red. J. Duda, O. Dyba, S. Pochwała), Kraków 2000, s. 66.
3. Kamienicę zaprojektowaną przez Beniamina Torbego wzniesiono w roku 1906.
4. Kamienicę wzniesiono w roku 1908 wg projektu Henryka Lamensdorfa.
5. Zmieniające się adresy wytwórni ustalić można na podstawie ogłoszeń zamieszczanych głównie w Kalendarzu Krakowskim Józefa Czecha; pierwsze ogłoszenie wytwórni w Kalendarzu ukazało się w roku 1902 (s. XX).
6. Kalendarz Czecha, rok 1905, s. 66.
7. Kalendarz Czecha, rok 1911, s. 65.
8. Kalendarz Czecha, rok 1914, s. 16.
9. Kalendarz Czecha, rok 1908, s. 55.
10. Kalendarz Czecha, rok 1911, s. 65.
11. Antoniego Pogorzelskiego (1875-1929) pochowano na Cmentarzu Rakowickim (kw. Cc), zob. K. Grodziska-Ożóg, Cmentarz Rakowicki w Krakowie, Kraków 1983, s. 368.
12. Kalendarz Czecha, rok 1902, s. XX. Warto zwrócić uwagę na fakt, że wytwórnia nie wzięła udziału w Krajowej Wystawie Przemysłu Metalowego odbywającej się w Krakowie w 1904 roku, natomiast zamieściła swoją reklamę w towarzyszącym jej katalogu (zob.: Katalog Krajowej Wystawy Przemysłu Metalowego w Krakowie 1904 r, Kraków 1904, s.LXXXI).
13. Dawne zakłady rzemieślnicze i przemysłowe Krakowa (red. J. Duda, O. Dyba, S. Pochwała), Kraków 2000, s. 66.
14. R. Kotewicz, Z dziejów przemysłu Krakowa w latach 1918-1939 („Biblioteka Krakowska” nr 122), Kraków 1981, s. 79. Nas. 71 autor stwierdza jednak, że Pogorzelski w roku 1928 zatrudniał 67 osób.
15. Wykonywano w niej części elektrotechniczne oraz anteny radiowe i telewizyjne.
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.
