Karta z historiografii Krakowa – Marian Karol Dubiecki
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2006.08Abstract
A PAGE FROM THE HISTORIOGRAPHY OF KRAKÓW – MARIAN KAROL DUBIECKI
The protagonist of the article is Marian Karol Dubiecki (1838–1926) – a very vivid and interesting figure, by all means deserving the presentation to a wider audience. He entered my circle of interests primarily due to the fact that he wrote the first monograph of the Fowler Brotherhood – Cracovian Rifle Association. A Historical Monograph. Dubiecki was born in Zasław on Horyń as the third son of Ludwik Dubiecki and Anna née Sławek, daughter of Celestyna and Aleksander. He was educated in a gymnasium in Żytomierz; he studied at the universities in Harkov and Kiev. Since his student times he was engaged in patriotic and conspiratorial activity, for which he was arrested already in 1861. When in 1863 the January Uprising broke out, he arrived in Warsaw and entered the National Government, and when the head of it became Romuald Traugutt – he was his closest collaborator. In 1864 he was arrested and sentenced to exile, from which he returned in 1883. A year later he settled in Kraków, where he lived for nearly 50 years. Dubiecki left a rich output of publications. He summarised his memories and research of the Borderlands in numerous publications: In the Borderlands and Beyond; From the Past; Kudak, a Borderlands Fortress and its Environs; Battlefield at Żółte Wody. For the Kudak monograph Dubiecki received the prize from the Academy of Abilities in Kraków. In his work he devoted a lot of attention to the January Uprising in publications: Echoes of the January Uprising; The January Uprising in the Light of Sources, and a series of biographies of figures connected with the uprising i.e. Apolin Hofmajster, Edmund Różycki, Teresa née Wierzbicka Bułhak, Karol Prozor. The most significant position on these themes is the biography of the dictator Romuald Traugutt, which ran into five editions. Throughout his life Dubiecki was involved in youth education; for 30 years in Kraków he lectured in the Baraniecki Courses. He was also the author of handbooks: Sketch of Contemporary History from 1815 to 1875; History of Polish Literature against Historical Background. Whereas numerous historical studies were collected in three series of Images and Historical Studies. Marian Dubiecki died in 1926 and was interred at the Rakowicki cemetery with military honours at the expense of the state.
References
1. Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1939–1946: Marian Dubiecki. Oprac. M. Janik, s. 427–430.
2. Pomarański S.: Marjan Dubiecki zarys biograficzny z powodu 85-ej rocznicy urodzin. Warszawa 1923.
3. Hoffman J.: W dniu wmurowania tablicy Marjanowi Dubieckiemu 10 maja 1931 roku w Równem na Wołyniu. Równe Wołyńskie 1931; idem: Marian Dubiecki, Sekretarz Wydziału Rusi przy Rządzie Narodowym. Nadbitka z Tek Historycznych. T. XII. Londyn 1962–1963.
4. Złotorzycka M.: Śp. Marjan Dubiecki. „Epoka” 1946, nr 45.
5. Kraushar A.: Zgon ostatniego członka Rządu Narodowego. „Kurier Warszawski” z 25 X 1926.
6. Bartoszewicz K.: Marjan Dubiecki. „Nowa Reforma” z 28 X 1928.
7. Jarzębowski J.: Marjan Dubiecki. „Prosto z Mostu” 1938, nr 50.
8. Limanowski B.: Pamiętniki (1835–1870). Warszawa 1957, s. 321, 527.
9. Wielka Ilustrowana Encyklopedia. Wyd. Gutenberga. T. IV. Kraków 1930, s. 98
10. Encyklopedia Wojskowa. Wyd. Towarzystwa Wiedzy Wojskowej. Red. mjr Otton Laskowski. T. II. Warszawa 1931, s. 363.
11. Nowa encyklopedia PWN. T. 2. Warszawa 1995, s. 135.
12. Wielka Encyklopedia PWN. T. 3. Warszawa 2002, s. 167.
13. Słownik historii Polski. Wyd. 6. Wiedza Powszechna. Warszawa 1973, s. 81.
14. Słownik historyków polskich. Wiedza Powszechna. Warszawa 1994, s. 116–117.
15. Biblioteka Naukowa PAU i PAN. Przekazy od Tadeusza Dubieckiego: liczne rękopisy, listy i artykuły.
16. Archiwum Nauki PAN i PAU. Spuścizna po Tadeuszu Dubieckim. Nr inw. K III – 32.
17. Wyrozumski J.: Słowo wstępne. W: Historiografia Krakowa i jej twórcy. Materiały z sesji naukowej odbytej 25 czerwca 2005 roku dedykowanej pamięci prof. Józefa Mitkowskiego w 25. rocznicę śmierci. Kraków 2005, s. 6.
18. Bandtkie S.: Dzieje Narodu Polskiego. Wrocław 1835.
19. Helcel A.Z.: Starodawne Prawa Polskiego Pomniki. Kraków 1856–1921.
20. Szujski J.: Dzieje Polski. Kraków 1862–1866; Bobrzyński M.: Dzieje Polski w zarysie. Kraków 1879.
21. Pomarański S.: Marjan Dubiecki zarys biograficzny..., s. 8–12.
22. Hoffman J.: W dniu wmurowania tablicy Marjanowi Dubieckiemu..., s. 5.
23. Pomarański S.: Marjan Dubiecki…, s. 37–42
24. „Tygodnik Ilustrowany” 1874. t. XIV, nr 358, s. 291–92; nr 360, s. 310–11; nr 362, s. 339–41; nr 363, s. 355–56; nr 364, s. 362–63; nr 365, s. 374–75.
25. Dubiecki M.: Obrazy i Studya Historyczne. Seria I. Kraków 1884, s. 73–128.
26. „Czas” z 2 VII 1902.
27. Ibidem.
28. Dubiecki M.: Pole bitwy u Żółtych Wód, stoczonej w maju 1648 r. Kraków 1880, s. 7.
29. Laboulaye E.: Historia Stanów Zjednoczonych. Warszawa 1878.
30. Ibidem, s. 137–139.
31. W j. polski „Biada zwyciężonym”.
32. W Bibliotece Jagiellońskiej zachował się egzemplarz pracy, który był własnością Karola Rolle (1871–1954), prezydenta Krakowa, co poświadcza jego ekslibris.
33. Dubiecki M.: Kudak, twierdza kresowa i jej okolice, monografia historyczna. Kraków 1879, dedykacja po stronie tytułowej.
34. Dubiecki T.: Korespondencja między Józefem Ignacym Kraszewskim a Marianem Dubieckim. Łuck 1939, s. 4.
35. Ibidem, wstęp.
36. Rozprawy i posiedzenia Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności. T XII. Kraków 1880, Rozdział I Rozprawy, s.1–24.
37. Dubiecki M.: Pole bitwy u Żółtych Wód..., s. 1.
38. Sienkiewicz H.: Ogniem i mieczem. Warszawa 1884.
39. Kras J.: Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego w Krakowie 1868–1924. „Biblioteka Krakowska” 1972, nr 114, s. 98.
40. Dubiecki M.: Rys dziejów najnowszych od r. 1815 po 1875 z krótkim rzutem oka na dzieje lat 1876–1878. Wilno 1880, s. 5–6.
41. Ibidem, s. 8.
42. Pamiętnik Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza. Red. R. Pilat. Lwów 1889, s. 291.
43. Wydanie w j. rosyjskim w Petersburgu w 1865. Tłum. pol.: Warszawa 1882, 1885, 1891.
44. Biegeleisen H.: Ilustrowane dzieje literatury polskiej. Wiedeń 1898–1908.
45. Chmielowski P.: Historia literatury polskiej. Warszawa 1899–1900.
46. Tarnowski S.: Historia literatury polskiej. Kraków 1900.
47. Wojciechowski K.: Dzieje literatury polskiej. Lwów 1906.
48. Kossowski S.: Historia literatury polskiej. Lwów 1914.
49. Brückner A.: Dzieje literatury polskiej w zarysie. Warszawa 1903.
50. Chrzanowski I.: Historia literatury niepodległej Polskiej. Warszawa 1900.
51. Krzyżanowski J.: Dzieje literatury polskiej od początków do czasów najnowszych. Warszawa 1979.
52. Bartoszewicz J.: Historia Literatury polskiej potocznym sposobem opowiedziana. Warszawa 1861.
53. Podręcznik do dziejów literatury polskiej. Kraków 1901; zob.: Broniewski S.: Kraków wczorajszy w anegdocie. W: Kopiec wspomnień. Praca zbiorowa. Kraków 1964, s. 475–476.
54. Dubiecki M.: Obrazy i Studia Historyczne. Seria I. Kraków 1884, dedykacja na stronie tytułowej.
55. Rożek M.: Panteon Narodowy na Skałce. Kraków 1987, s. 72–84; idem.: Wawel i Skałka. Panteony Narodowe. Kraków 1995,
s. 235–238; idem.: Skałka. Kościół i klasztor Paulinów w Krakowie. Kraków 1999, s.57.
56. Rożek M.: Panteon..., s. 85–111; idem.: Wawel i Skałka..., s. 238–253; idem.: Skałka..., s. 58–59.
57. „Czas”, nr 74 z 31III 1880; nr 112–115 z 19–22 V 1880.
58. Dubiecki M.: Obrazy..., s. 72.
59. „Czas”, nr 112 z 19 V 1880.
60. Rożek M.: Skałka..., s. 46.
61. Dubiecki M.: Edmund Różycki. Szkic biograficzny. Kraków 1895, strona tytułowa.
62. Grodziska K.: Trasa zwiedzania cmentarza Rakowickiego. W: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Warszawa 1988, s. 132; Grodziska-Ożóg K.: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Kraków 1987, s. 135.
63. Król A.: Sztuka cmentarza Rakowickiego. W: Cmentarz..., s. 73.
64. Ibidem, s. 91.
65. Dubiecki M.: Teresa z Wierzbickich Bułhakowa. Wizerunek pośmiertny z jej pamiętników, listów, notat. Kraków 1895, s. 66.
66. Dubiecki M.: Karol Prozor. Przyczynek do dziejów powstania kościuszkowskiego monografia opracowana na podstawie źródeł archiwalnych. Kraków 1897, dedykacja na stronie tytułowej.
67. Ibidem, s. 322.
68. Pomarański S.: Marjan Dubiecki..., s. 49–50.
69. Rostafiński J.: Maryan Dubiecki. „Czas” z 22 II 1917. R. 70, nr 88.
70. Dubiecki M.: Romuald Traugutt i jego dyktatura podczas powstania styczniowego (1863-64). Kraków 1911, na stronie tytułowej.
71. Ibidem, na stronie tytułowej.
72. Ibidem, s. 90.
73. Ibidem, s. 167.
74. Pomarański S.: „Biografistyka” Powstania Styczniowego. Referat wygłoszony na Konferencji poświęconej dziejom Powstania Styczniowego w jego 75 rocznicę przez Towarzystwo Miłośników Historii w Warszawie. Warszawa 1938. Odbitka z tomu XXXIV „Przeglądu Historycznego”, s. 9.
75. Michalska-Bracka L.: Powstanie styczniowe. Kielce 2003, s. 32.
76. Berg M.: Zapiski o powstaniu polskim 1863 i 1864 roku i poprzedzającej powstanie epoce demonstracyi od 1856 r. T. 1–4. 1883– –1885. Wydanie polskie. T. 1–3. Kraków 1889–1899.
77. Wójcik W.: Józef Piłsudski. W: Życiorysy historyczne, literackie i legendarne. Red. Z. Stefanowska, J. Tazbir Warszawa 1989, s. 311.
78. Ibidem, s. 8.
79. Jarzębowski J.: Traugutt. Dokumenty. Listy. Wspomnienia. Wypisy. Londyn 1970.
80. Kluz W.: Dyktator Romuald Traugutt. Warszawa 1982.
81. Dunin-Wąsowicz K.: Romuald Traugutt. W: Życiorysy historyczne, literackie i legendarne. Red. Z. Stefanowska, J. Tazbir. Warszawa 1984.
82. Archiwum Państwowe w Krakowie (dalej: APKr). Akta Towarzystwa Strzeleckiego Krakowskiego, nr inw. TSK 103, KASA, s. 239.
83. Ibidem, s. 239.
84. Ibidem, s. 241.
85. Ibidem, s. 243.
86. Ibidem, s. 247.
87. Ibidem, s. 243.
88. APKr., TSK 48, s. 3.
89. Ibidem, s. 13–14.
90. Ibidem, s. 39.
91. APKr., TSK 48, s. 71; [Stanisław Tomkowicz (1850–1933) badacz dziejów i sztuki miasta].
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
See more at Copyright & Licensing tab.
