Kobieta w społeczności ormiańskiej w dawnej Polsce (wieki XVII i XVIII)

  • Andrzej Gliński Instytut Piramowicza, Wrocław
Keywords: Polish Armenians, woman, family

Abstract

Women in Armenian Community of Old Poland (the 17th and 18th Centuries)
A woman in the modern period was confined to her social role of a mother, wife and daughter. Armenian craftsmen’s and merchant’s wives in Poland enjoyed freedom, which gave them potential for greater influence in their marriages. Due to their husbands’ frequent departures, the wives’ time was divided between professional work and households management. It is possible that a seventeenth-century chronicler Jan Alembek is in fact pointing to independence when he is criticising the female Armenians for their tenacity. Alembek also imputes acrimony to elderly Armenians, which he seems to conclude from numerous petty court cases involving Armenians, which fill Armenian court records.

Author Biography

Andrzej Gliński, Instytut Piramowicza, Wrocław

historyk, doktor Uniwersytetu Wrocławskiego, prezes zarządu stowarzyszenia naukowego Instytut Grzegorza Piramowicza we Wrocławiu.

References

Biblioteka Klasztoru Mechitarystów w Wiedniu: sygn. 447, Księgi umów zaręczynowych i testamentów z akt lwowskiego ormiańskiego sądu duchowego z lat 1643-1667

Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu: sygn. 1590/II , Akta sądu ormiańskiego z lat 1692-1702; sygn. 1361/II , Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie z lat 1723-1727; sygn. 1362/II , Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie z lat 1727-1729; sygn. 1363/II , Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie z lat 1736-1742; sygn. 1646/II , „Dzieje Ormian lwowskich od roku 1649 aż do r. 1713”, zawierające akta i uchwały gminy ormiańskiej we Lwowie z lat 1647-1713; sygn. 1647/II , „Dzieje Ormian lwowskich od roku 1734 do 1736”, zawierające akta sądu ormiańskiego we Lwowie z lat 1734-1736; sygn. 1648/II , Kwestie ormiańskie w kilku traktatach zawarte w XVII ; sygn. 1731/II , Protokół testamentów, krorąkuw, pierścieni poświęcenia i innych spraw duchownych nacyji ormiańskiej lwowskiej ab Anno Domini 1702-1728; sygn. 1732/II , Protocolum actorum consistorii archiepiscopatus Leopoliensis nationis Armenae tam sub administrione Deodati Nersessovicii episcopi Traianapolitanensis quam sub felici introducione Vartani Hunaniani archepiscopi lepoliensis nationis Armenae formatum 1684-1699; sygn. 1738/II , Regestr funduszy pewnych osób testamentami legowane, jako też pieniędzmi gotowemi na msze święte i na pobożne uczynki kongregacji Grzegorza Świętego, regestr bractwa od roku 1640

[Lwiwśka] Львівська національна наукова бібліотека України імені В. Стефаника: f. 5, op. 1, spr. 1360, Akta prawa uprzywilejowanego ormiańskiego w Stanisławowie 1703-1709

Opracowania

Balzer O., Porządek sądów i prawa ormiańskiego z roku 1604, Lwów 1913

Barącz S., Żywoty sławnych Ormian w Polsce, Lwów 1856

Bogucka M., Samsonowicz H., Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, Warszawa 1986

Charewiczowa Ł., Kobieta w dawnej Polsce. Do okresu rozbiorów, Poznań 2002

Charewiczowa Ł., Z przeszłości lwowianek, Warszawa 1935

Frevert U., Mąż i niewiasta. Niewiasta i mąż. O różnicach płci w czasach nowoczesnych, Warszawa 1997

Gillert M., Kościół wyznacznikiem tożsamości narodowej Ormian, „Biuletyn Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego”, 30-31, 2002, s. 41

Gliński A., Zaręczyny ormiańskie w dawnej Polsce – na podstawie ormiańskich akt sądowych ze Lwowa i Stanisławowa z drugiej połowy XVII i pierwszej połowy XVIII wieku, „Przeszłość Demograficzna Polski”, 34, 2014, s. 25-51

Godineau D., Kobieta, w: Człowiek oświecenia, red. M. Vovelle, Warszawa 2001

Historia państwa i prawa polskiego, red. J. Bardach, 2, Warszawa 1968

Karpiński A., Kobieta w mieście polskim w drugiej połowie XVI i w XVII wieku, Warszawa 1995

Kuklo C., Kobieta samotna, Białystok 1998

Kutrzeba S., Dawne polskie prawo sądowe w zarysie, Warszawa 1927

Lehacy S., Zapiski podróżne, wybrał i tłum. z ormiańskiego Z. Kościów, Warszawa 1991

Stopka K., Ormianie w Polsce dawnej i dzisiejszej, Kraków 2001

Wyrobisz A., Staropolskie wzorce rodziny i kobiety, żony i matki, „Przegląd Historyczny”, 3, 1992, s. 404-421

Wyrobisz A., Struktura społeczna miasta polskiego w XVIII wieku, przykład Solca nad Wisłą, w: Studia nad gospodarką, społeczeństwem i rodziną w Europie późno feudalnej, red. J. Topolski, przy współudziale C. Kukli, Lublin 1987

Zakrzewska-Dubasowa M., Ormianie zamojscy i ich rola w wymianie handlowej i kulturalnej między Polską a Wschodem, Lublin 1965

Published
2019-05-15
How to Cite
Gliński, A. (2019). Kobieta w społeczności ormiańskiej w dawnej Polsce (wieki XVII i XVIII). Lehahayer, 5, 121-137. https://doi.org/10.12797/LH.05.2018.05.04
Section
Articles