„Poukraińskie” i jego polskie losy

Historia znikania

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.83.11

Keywords:

post-migration areas, south-eastern Poland, Ukrainian cultural heritage, ‘post-Ukrainian’

Abstract

“THE POST-UKRAINIAN” IN POLAND: A STORY OF VANISHING

In the literature on the heritage of the post-migration areas of south-eastern Poland, as well as in the nationwide information space, too little attention is paid to the Ukrainian legacy. Although since 1989, the topic has been discussed more often and more freely, and the knowledge in this area has significantly expanded, still the issue of Ukrainian heritage is underrepresented in scientific and journalistic narratives and public administration practices of eastern border regions Polish. Within the present borders of Poland, there are over a thousand postUkrainian localities, whose tangible and intangible heritage has been destroyed, forgotten, and repressed from social consciousness, it has become invisible. In this article we try to explain how this happened. We ask about the decisions, people, and events that caused the ‘Ukrainian’ in Poland to become a symbolic ‘after’ – ‘post-Ukrainian.’

 

Downloads

Download data is not yet available.

PlumX Metrics of this article

Author Biography

Olga Kich-Masłej, Jagiellonian University, Krakow, Poland

Nauczyciel akademicki w Zakładzie Studiów Polsko-Ukraińskich na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ. Zajmuje się dziedzictwem kulturowym (w tym sepulkralnym) polsko-ukraińskiego pogranicza. Autorka monografii dotyczącej relacji polsko-ukraińskich (Ukraina w opinii elit Krakowa, Kraków 2009) oraz dziedzictwa kulturowego (Ім’я усопшого. Каталог грекокатолицького цвинтаря у Вербиці, Львів 2014; Nomen Mortui. Próba odczytania cmentarza greckokatolickiego w Wierzbicy, Kraków 2016; Czytelnia Towarzystwa „Proswita” w Wierzbicy (1884–1939). Rekonstrukcja, Kraków 2020). Członkini Komisji Konserwatorskiej do spraw Ochrony Zabytków i Rozwoju Sztuki Cerkiewnej Archidiecezji Warszawsko-Przemyskiej Kościoła Greckokatolickiego w Polsce oraz członkini grupy koordynacyjnej społecznej Inicjatywy (Nie)zapomniane Cmentarze (https:// niezapomnianecmentarze.pl/). Ekspertka w Komisji Dziedzictwa Kulturowego i Turystyki przy Wojewódzkiej Radzie Miasta Lwowa, funkcjonującej w ramach programu „Ochrona, zachowanie i popularyzacja ukraińskiego dziedzictwa historyczno-kulturowego w Polsce”. Sekretarz redakcji „Nowa Ukraina. Zeszyty Historyczno-Politologiczne UJ”.

References

Akcìâ „Vìsla”. Dokumenti, vporâd, red. Ê. Mìsila, Lviv–New York [Акція „Вісла”. Документи, впоряд, ред. Є. Місила, Львів–Нью-Йорк] 1997.
Google Scholar

Akcja „Wisła” 1947. Dokumenty і materiały, wstęp, wybór i oprac. E. Misiło, Warszawa [2012].
Google Scholar

Akcja „Wisła”. Dokumenty, oprac. E. Misiło, Warszawa 1993.
Google Scholar

Balbus T., Rozpracowanie agenturalne środowisk ukraińskich w Polsce w 1949 roku, „Biuletyn IPN” 2001, nr 8.
Google Scholar

Bartczak A., Słomiński M., Stachak A., Cmentarz Centralny w Szczecinie. Ogromny park pochował umarłych…, Szczecin 2005.
Google Scholar

Bez bromu otec’ Bogdan Prah, Lokal’na ìstorìâ [Без брому отець Богдан Прах, Локальна історія], 20 V 2020, [online] https://localhistory.org.ua/videos/bez-bromu/bez-bromuotets-bogdan-prakh/.
Google Scholar

Bielecki M., Stan prawny nieruchomości Archieparchii Przemysko-Warszawskiej w latach 1944-2014, Lublin 2015.
Google Scholar

Brykowski R., Drewniana architektura cerkiewna na koronnych ziemiach Rzeczypospolitej, Warszawa 1995.
Google Scholar

Brykowski R., Niszczenie i walka o zachowanie zabytków sztuki cerkiewnej w PRL (rozmowę prowadziła Olga Kich-Masłej), „Nowa Ukraina. Zeszyty Historyczno-Politologiczne” 2007, nr 1-2.
Google Scholar

Brykowski R., Ochrona i konserwacja architektury cerkiewnej na południowo-wschodnim obszarze Polski, [w:] Ochrona wspólnego dziedzictwa kulturowego, red. J. Kowalczyk, Warszawa 1993.
Google Scholar

Brykowski R., W sprawie architektury cerkiewnej województwa rzeszowskiego, „Ochrona Zabytków” 1957, R. 10, nr 2.
Google Scholar

Brykowski R., W sprawie architektury cerkiewnej województwa rzeszowskiego po 33 latach, [w:] Losy cerkwi w Polsce po 1944 roku. Materiały sesji naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki pt. „Tragedia polskich cerkwi” oraz artykuły zamówione przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Rzeszowie, red. A. Marek i in., Rzeszów 1997.
Google Scholar

Brzoza C., Osadnictwo na Łemkowszczyźnie po roku 1945 (w granicach dawnego województwa krakowskiego), „Rocznik Sądecki” 1982, t. 17.
Google Scholar

Buczek K., Przejmowanie cerkwi greckokatolickich przez Kościół rzymskokatolicki na terenie diecezji przemyskiej w latach 1944-1989, Krosno 2022.
Google Scholar

Choińska D., Karolina Kuszyk – „Poniemieckie” – recenzja i ocena, Histmag, 17 XII 2019, [online] https://histmag.org/Karolina-Kuszyk-Poniemieckie-recenzja-i-ocena-19923.
Google Scholar

Chojnowska A., Operacja „Wisła” (przesiedlenie ludności ukraińskiej na ziemie zachodnie i północne w 1947 r.), „Zeszyty Historyczne” 1992, nr 102(478).
Google Scholar

Chylińska D., Trudne dziedzictwo – cmentarze poniemieckie w krajobrazie kulturowym Dolnego Śląska, „Architektura Krajobrazu” 2007, nr 1.
Google Scholar

Cmentarze ukraińskie są jak przeźroczyste – spotkanie Inicjatywy (Nie)zapomniane Cmentarze, Biuletyn Informacji Publicznej RPO, 2 XII 2020, [online] https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/cmentarze-ukrainskie-s%C4%85-jak-spotkanie-inicjatywy-niezapomnianecmentarze-rpo.
Google Scholar

Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, Dz.U. 1949, Nr 46, poz. 339.
Google Scholar

Dekret z dnia 28 września 1949 r. o zmianie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R., Dz.U. 1949, Nr 53, poz. 404.
Google Scholar

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, Dz.U. 1946, Nr 28, poz. 182.
Google Scholar

Drozd I.A., Dzieje Zgromadzenia Sióstr Służebnic NPM w Polsce, Prałkowce 2022.
Google Scholar

Drozd R., Droga na Zachód. Osadnictwo ludności ukraińskiej na ziemiach zachodnich i północnych Polski w ramach akcji „Wisła”, Warszawa 1997.
Google Scholar

Drozd R., Polityka narodowościowa władz komunistycznych wobec ludności ukraińskiej w Polsce (1944–1989), „Litopys. Studia i Materiały Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce” 2011, nr 1.
Google Scholar

Drozd R., Polityka władz wobec ludności ukraińskiej w Polsce w latach 1944–1989, Warszawa 2001.
Google Scholar

Drozd R., Problem własności byłej katedry greckokatolickiej w Przemyślu w latach 1946-1996, „Scripta Historica” 2018, nr 24.
Google Scholar

Drozd R., Hałagida I., Ukraińcy w Polsce 1944–1989. Walka o tożsamość (Dokumenty i materiały), Warszawa 1999.
Google Scholar

Flieger E., Egzorcyzmowanie niemieckiego ducha (rozmowa z Karoliną Kuszyk), „Dziennik Gazeta Prawna” 2020, 6 XII, [online] https://kultura.gazetaprawna.pl/artykuly/1498135,karolina-kuszyk-poniemieckie-polacy-niemcy-polityka-pamieci-wywiad.html.
Google Scholar

Furtak E., Więźniowie obozu w Jaworznie do końca życia żyli z piętnem Polaków wspierających „ukraińskich bandytów”, „Gazeta Wyborcza” 2020, 27 IX, [online] https://katowice.wyborcza.pl/katowice/7,35055,26267885,wszyscy-pod-sciane-wystepu-nie-bedzie.html.
Google Scholar

Giemza J., Dział Sztuki Cerkiewnej Muzeum – Zamku w Łańcucie i ochrona sakralnego dziedzictwa kulturowego na przestrzeni ostatniego półwiecza, [w:] tegoż, O sztuce sakralnej przemyskiej eparchii. Słowem i obrazem, Łańcut 2006, [online] https://grekokatolicy.pl/grekokatolicy/sztuka-sakralna/sztuka-cerkiewna-w-lancucie/.
Google Scholar

Guk B., Zmìna nazv mìscevostej u Gorlic’komu povìtì pìslâ akcìï „Vìsla”. Do ìstorìï asimìlâcìï Pol’ŝeû ukraïns’koï spadŝini pìslâ 1944 r., „Naše Slovo” [Гук Б., Зміна назв місцевостей у Горлицькому повіті після акції „Вісла”. До історії асиміляції Польщею української спадщини після 1944 р., „Наше Слово”] 2008, 26 X, no. 43.
Google Scholar

Hałagida I., Deportacje greckokatolickich biskupów przemyskich do USRR w 1945 i 1946 roku: nowe dokumenty, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2008, nr 2(13).
Google Scholar

Hałagida I., Ukraińcy na zachodnich i północnych ziemiach polskich 1947–1957, Warszawa 2002.
Google Scholar

Hałagida I., Ukraińscy duchowni greckokatoliccy i prawosławni w COP w Jaworznie (1947–1949), [w:] Obóz dwóch totalitaryzmów. Jaworzno 1943–1956, red. K. Miroszewski, Z. Woźniczka, Jaworzno 2007.
Google Scholar

Ìvanusìv V., Cerkva v ruïnì. Zagibel’ ukraïns’kih cerkov Peremis’koï Eparhìï, Sent-Keterìns [Іванусів В., Церква в руїні. Загибель українських церков Перемиської Епархії, СентКетерінс] 1987.
Google Scholar

Kabaczij R., Wygnani na stepy. Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944–1946, Warszawa 2012.
Google Scholar

Kabaczij R., Zakerzonie jako zbiorowy mit historyczny ukraińskiej świadomości narodowej, [w:] Dziedzictwo kresów – nasze wspólne dziedzictwo?, red. J. Purchla, Kraków 2006.
Google Scholar

Kich-Masłej O., Cmentarz – jako przestrzeń obrazu i słowa. Postmigracyjne cmentarze ziemi tomaszowskiej – przykład Wierzbicy, [w:] Obraz – słowo – litera, red. M. Kuczyńska, A.Z. Nowak, Białystok–Kraków 2021.
Google Scholar

Kich-Masłej O., Czytelnia Towarzystwa „Proswita” w Wierzbicy (1884–1939). Rekonstrukcja, Kraków 2020.
Google Scholar

Kich-Masłej O., Doświadczenie Wierzbicy, [w:] Uszanujmy zmarłych. Problematyka ochrony starych cmentarzy i perspektyw prawa pogrzebowego, red. B. Imiołczyk, J. Troszczyńska-Reyman, T.J. Zieliński, Warszawa 2021.
Google Scholar

Kich-Masłej O., Nomen mortui. Próba odczytania cmentarza greckokatolickiego w Wierzbicy (kultura polsko-ukraińskiego pogranicza), Kraków 2016.
Google Scholar

Kich-Masłej O., Trudne dziedzictwo. Problem cmentarzy ukraińskich na terenach postmigracyjnych Polski Południowo-Wschodniej, [w:] Tożsamość i pamięć. Konteksty kulturowe i społeczne.
Google Scholar

Studia ukrainoznawcze, red. D. Pilipowicz, R. Kęsek, Kraków 2020.
Google Scholar

Kich-Masłej O., Ukraińcy w Polsce po 1989 r., [w:] Mniejszości narodowe i prawodawstwo mniejszościowe w Europie Środkowo-Wschodniej. Historia i współczesność, red. K. Nowak, J. Szymeczek, Czeski Cieszyn 2015.
Google Scholar

Kochanowski J., Peerelowska legenda gen. Karola Świerczewskiego, „Polityka” 2012, 30 III, nr 12.
Google Scholar

Kornecki M., Losy cerkwi i zabytków sztuki cerkiewnej w dawnym województwie krakowskim 1945-1975 (Przyczynek do dziejów sztuki zachodniej Łemkowszczyzny), [w:] Losy cerkwi w Polsce po 1944 roku. Materiały sesji naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki pt. „Tragedia polskich cerkwi” oraz artykuły zamówione przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Rzeszowie, red. A. Marek i in., Rzeszów 1997.
Google Scholar

Kowal P., Trudna pielgrzymka, [w:] tegoż, Testament Prometeusza. Źródła polityki wschodniej III Rzeczypospolitej, Warszawa–Wojnowice 2019. DOI: https://doi.org/10.52040/7893.1
Google Scholar

Kozak B., Postdeutsches Stettin, [w:] Zugezogen. Flucht und Vertreibung – Erinnerungen der zweiten Generation, hrsg. R. Schieb, R. Zens, Paderborn 2016. DOI: https://doi.org/10.30965/9783657785704_015
Google Scholar

Krištopa O., Ostannì ukraïncì Pol’ŝì [Криштопа O., Останні українці Польщі], DISCURSUS2019.
Google Scholar

Krištopa O., Svìj sered čužih. Lekcìâ pro reportaž [Криштопа O., Свій серед чужих. Лекція про репортаж], 25 IV 2015, YouTube, [online] https://www.youtube.com/watch?v=Av5ZqGkcm4Q.
Google Scholar

Krutak J., Wysiedlenie ludności niemieckiej i walka z przejawami niemczyzny w Bielsku i powiecie bielskim po zakończeniu II wojny światowej, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 2015, z. 142, nr 3, https://doi.org/10.4467/20844069 PH.15.030.3901.
Google Scholar

Kryciński S., Cerkwie w Bieszczadach, Warszawa 1991.
Google Scholar

Kuprianowicz G., Saveneć A., 1938. Akcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i południowym Podlasiu, Chełm 2008.
Google Scholar

Kurzynoga O., Utracone dobra kultury w Bieszczadach w latach 1944-1989 (zarys problemu), [w:] Bieszczady w Polsce Ludowej 1944–1989, red. J. Izdebski, K. Kaczmarski, M. Krzysztofiński, Rzeszów 2009.
Google Scholar

Kuszyk K., Poniemieckie, Wołowiec 2019.
Google Scholar

Kwiek J., Żydzi, Łemkowie, Słowacy w województwie krakowskim w latach 1945-1949/50, Kraków 1998.
Google Scholar

Linek B., „Odniemczanie” województwa śląskiego w latach 1945–1950 (w świetle materiałów wojewódzkich), Opole 1997.
Google Scholar

Link K., Ponad granicami, „Niedziela” 2006, nr 38, [online] https://www.niedziela.pl/artykul/47570/nd/Ponad-granicami.
Google Scholar

Losy cerkwi w Polsce po 1944 roku. Materiały sesji naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki pt. „Tragedia polskich cerkwi” oraz artykuły zamówione przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Rzeszowie, red. A. Marek i in., Rzeszów 1997.
Google Scholar

Losy Niezapomniane w ramach AKCJI „WISŁA”, Fundacja „Losy Niezapomniane”, [online] http://www.los.org.pl/index.php?glowna=projektUA.
Google Scholar

Mazur J., Straty w zakresie architektury cerkiewnej na terenie rejonu lubaczowskiego w latach 1939–1994, [w:] Losy cerkwi w Polsce po 1944 roku. Materiały sesji naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki pt. „Tragedia polskich cerkwi” oraz artykuły zamówione przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Rzeszowie, red. A. Marek i in., Rzeszów 1997.
Google Scholar

Michałowski W., Rygielski J., Spór o Bieszczady, Warszawa 1986.
Google Scholar

Mironowicz E., Polityka narodowościowa PRL, Białystok 2000.
Google Scholar

Mìsilo Ê., Lìkvìdacìâ ukraïns’kogo sirotincâ v Peremišlì, „Peremis’kì dzvoni” [Місило Є., Ліквідація українського сиротинця в Перемишлі, „Перемиські дзвони”] 1993, no. 7-9.
Google Scholar

Mìsilo Ê., Ukraïns’kij Notr-Dam, „Naše Slovo” [Місило Є., Український Нотр-Дам, „Наше Словo”] 2019, 12 V, no. 19, [online] https://nasze-slowo.pl/ukra-nskij-notr-dam/.
Google Scholar

Misiło E., Księga wysiedlonych 1947. Ocalić od zapomnienia imiona i nazwiska 150 tys. Ukraińców wysiedlonych w Akcji „Wisła”, 13 X 2018, [online] https://emisilo.pl/2018/10/ksiegawysiedlonych-1947/.
Google Scholar

Misiło E., Obóz „Jaworzno”. Zbrodnia nieukarana. Ukraińcy i Polacy w Centralnym Obozie Pracy Jaworzno (1947-1949), Jesionowo 2022.
Google Scholar

Mokry W., „Ruska Trójca”. Karta z dziejów życia literackiego Ukraińców w Galicji w pierwszej połowie XIX w., Kraków 1997.
Google Scholar

Mokry W., Z życia Cerkwi greckokatolickiej w Krakowie w latach 1808–1998. Po pół wieku znów u siebie, „Між сусідами / Między sąsiadami” 1998, t. 8.
Google Scholar

Motyka G., Akcja „Wisła” ’47. Komunistyczna czystka etniczna, Kraków 2023.
Google Scholar

Motyka G., Geneza, przebieg, skutki akcji „Wisła” w polskiej historiografii, Sejm.gov.pl, 22 V 2007, [online] https://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/41dbefb1739cf039c12572d600486dcd/$FILE/Geneza.pdf.
Google Scholar

Motyka G., Problematyka stosunków polsko-ukraińskich w latach 1939–1948 w polskiej historiografii po roku 1989, [w:] Historycy polscy i ukraińscy wobec problemów XX wieku, red. P. Kosiewski, G. Motyka, Kraków 2000.
Google Scholar

Motyka G., Stryjek T., Zajączkowski M., Międzynarodowe aspekty Akcji „Wisła”, Warszawa 2020.
Google Scholar

Nałęcz A., Cerkwie greckokatolickie w Diecezji Przemyskiej po roku 1945, Przemyśl 1988.
Google Scholar

Nieobecni sąsiedzi. Prawosławne cmentarze Chełmszczyzny, Niezapomniane Cmentarze, 29 IV 2022, [online] https://niezapomnianecmentarze.pl/nieobecni-sasiedzi-prawoslawne-cmentarze-chelmszczyzny.
Google Scholar

Olchawa M., Akcja „Wisła”. Motywacja czystki etnicznej, „Nowa Ukraina. Zeszyty Historyczno-Politologiczne” 2007, nr 1-2.
Google Scholar

Olejnik L., Po akcji „Wisła”. Ewolucja polityki państwa polskiego wobec ludności ukraińskiej w latach 1947–1958, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2001, nr 71, [online] http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.hdl_11089_13575/c/fh71Leszek_Olejnik159_188.pdf.
Google Scholar

Olejnik L., Polityka narodowościowa Polski 1944–1960, Łódź 2003.
Google Scholar

Pajączkowska A., Wędrowny zakład fotograficzny, Wołowiec 2019.
Google Scholar

Peremišl’, zahìdnij bastìon Ukraïni, red. B. Zagajkevič, New York–Philadelphia [Перемишль, західний бастіон України, ред. Б. Загайкевич, Ню Йорк–Філадельфія] 1961.
Google Scholar

Pismo ordynariusza diecezji rzymskokatolickiej w Tarnowie bpa Jana Stepy do wojewody rzeszowskiego w sprawie przekazania mienia pocerkiewnego na Łemkowszczyźnie nowo tworzonym parafiom rzymskokatolickim, Tarnów, 17 VII 1947, Archiwum Akt Nowych. Urząd ds. Wyznań, 5b/4/2048, k. 39.
Google Scholar

Pismo wojewody rzeszowskiego Jana Mirka do starosty powiatowego w Lesku z 4 IX 1947 r., Archiwum Państwowe w Sanoku, Starostwo Powiatowe w Lesku, 70, k. 57.
Google Scholar

Pisuliński J., Akcja specjalna „Wisła”, Rzeszów 2020.
Google Scholar

Pisuliński J., Przesiedlenie ludności ukraińskiej z Polski do USRR w latach 1944–1947, Rzeszów 2017.
Google Scholar

Plan zasiedlania terenów poukraińskich, 29 IV 1947, Instytut Pamięci Narodowej, 00231/92, t. 34, k. 55–64.
Google Scholar

Poloczek J.F., Wierzbica, [online] http://janfrankpoloczek.media/wierzbica.html.
Google Scholar

Popieliński P., Stosunki narodowościowe na Warmii i Mazurach na tle religijnym w I połowie XX wieku, „Język. Religia. Tożsamość” 2016, nr 2(14).
Google Scholar

Potaczała K., Bieszczady w PRL-u. Wybrane reportaże, Olszanica 2018.
Google Scholar

Projekt ostatecznego uporządkowania strefy przygranicznej południowej i wschodniej Polski, Rzeszów, 28 V 1947 – opracowany przez Sztab Grupy Operacyjnej „Wisła” i przysłany do akceptacji ministrowi obrony narodowej marszałkowi Polski Michałowi Żymierskiemu (z dopiskiem: Ściśle tajne), Centralne Archiwum Wojskowe, Dowództwo Okręgu Wojskowego nr 5, IV.204, t. 139, k. 248–255. Instytut Pamięci Narodowej, GO „Wisła”, 00231/92, t. 2, k. 128–133.
Google Scholar

Protokół zdawczo-odbiorczy rozbiórki cerkwi w Radymie z 13 XI 1961 r., Archiwum Akt Nowych, Urząd do Spraw Wyznań, IWB/15/62, [w:] Akcja „Wisła” 1947. Dokumenty і materiały, wstęp, wybór i oprac. E. Misiło, Warszawa [2012].
Google Scholar

Protokół zebrania sołtysów i prezesów gromadzkich Związków Samopomocy Chłopskiej gmin Kolbuszowa Górna i Majdan Królewski w sprawie akcji osadniczej na gospodarstwach ukraińskich w celu „utworzenia pasa polskiej ludności na terenach wschodnich”, Kolbuszowa, 28 IV 1947, Instytut Pamięci Narodowej, 00231/92, t. 16, k. 63–68.
Google Scholar

Repatriacja czy deportacja. Przesiedlenie Ukraińców z Polski do USRR 1944–1946, t. 1: Dokumenty [1944–1945], red. E. Misiło, Warszawa 1996.
Google Scholar

Repatriacja czy deportacja. Przesiedlenie Ukraińców z Polski do USRR 1944–1946, t. 2: Dokumenty [1946], red. E. Misiło, Warszawa 1999.
Google Scholar

Rozkaz dzienny nr 54 dowództwa 7 Dywizji Piechoty w związku ze zmianą nazwy ulicy Markiana Szaszkiewicza na gen. Karola Świerczewskiego, Lubaczów, 21 czerwca 1947, Centralne Archiwum Wojskowe, Rozkazy dzienne GO „Wisła”, 57/2/53, k. 26, Rozkaz dzienny nr 54 d-cy 7 DP płk. Jana Kobylańskiego z 21 VI 1947 r., [w:] Akcja „Wisła” 1947. Dokumenty і materiały, wstęp, wybór i oprac. E. Misiło, Warszawa [2012].
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 19 sierpnia 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, MP 1949, Nr 59, poz. 795.
Google Scholar

Sakson A., Stosunki narodowościowe na Warmii i Mazurach 1945–1997, Poznań 1998.
Google Scholar

Seniuk B., Cerkwie w regionie lubelskim, [w:] Losy cerkwi w Polsce po 1944 roku. Materiały sesji naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki pt. „Tragedia polskich cerkwi” oraz artykuły zamówione przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Rzeszowie, red. A. Marek i in., Rzeszów 1997.
Google Scholar

Siwicki M., „Podzwonne dla ludzi i cerkwi”, [w:] tegoż, Dzieje konfliktów polsko-ukraińskich, t. 3, Warszawa 1994.
Google Scholar

Słabig A., Aparat bezpieczeństwa wobec mniejszości narodowych na Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1989, Szczecin 2008.
Google Scholar

Słabig A., Inwigilacja ludności ukraińskiej na Pomorzu Zachodnim w latach 1947-1989 na podstawie dokumentów organów bezpieczeństwa, [w:] Aparat bezpieczeństwa Polski Ludowej wobec mniejszości narodowych i etnicznych oraz cudzoziemców. Studia nad zagadnieniem, red. J. Syrnyk, Warszawa 2009.
Google Scholar

Słomiński M., Cmentarz Centralny w Szczecinie. Zarys problematyki konserwatorskiej, „Ochrona Zabytków” 2005, nr 4.
Google Scholar

Służby bezpieczeństwa Polski i Czechosłowacji wobec Ukraińców (1945-1989). Z warsztatów badawczych, red. G. Motyka, Warszawa 2005.
Google Scholar

Smoleński P., Już jest za późno, „Gazeta Wyborcza” 2002, 16/17 XI.
Google Scholar

Snyder T., Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569–1999, New Haven–London 2003.
Google Scholar

Snyder T., Rozwiązać ostatecznie problem ukraiński w Polsce. Czystka etniczna Ukraińców w Polsce 1943–1947, „Nowa Ukraina. Zeszyty Historyczno-Politologiczne” 2007, nr 1-2.
Google Scholar

Solarkiewicz E., „Przerwana” tożsamość. Odtwarzanie i tworzenie tożsamości w społecznościach postmigracyjnych, Poznań 2010.
Google Scholar

Springer F., Miedzianka. Historia znikania, Wołowiec 2015.
Google Scholar

Stepan A., REQUIEM, „Peremis’kì dzvoni” [Степан A., REQUIEM, „Перемиські дзвони”] 1992, no. 3.
Google Scholar

Syrnyk J., Ludność ukraińska na Dolnym Śląsku (1945-1989), Wrocław 2005.
Google Scholar

Szczerbiński H., Ludność niemiecka w Polsce w latach 1945–1980. Sytuacja ekonomiczna, prawna i polityczna, Warszawa–Toruń 2003.
Google Scholar

Traba R., Historia wzajemnych oddziaływań – (niedoceniony) paradygmat w budowaniu przeszłości, [w:] Historia wzajemnych oddziaływań, red. R. Traba, współprac. B. Dziewanowski-Stefańczyk, t. 2, Berlin–Warszawa 2014, s. 214.
Google Scholar

Tunbridge J.E., Ashworth G.E., Dissonant Heritage: The Management of the Past as a Resource in Conflict, Chichester 1996.
Google Scholar

Uchwała Rady Miasta Lubaczowa z dnia 27 lutego 1991 r., nr 78/XII/91.
Google Scholar

Ukraińcy w najnowszych dziejach Polski (1918–1989), t. 2: Akcja „Wisła”, red. R. Drozd, Warszawa 2005.
Google Scholar

Ukraińcy w najnowszych dziejach Polski (1918–1989), t. 3, red. R. Drozd, Słupsk 2007.
Google Scholar

Uljanycz D., Jesteśmy zmęczeni doświadczeniem braku przebaczenia – wywiad z ks. dr Stefanem Batruchem, „Patriarchat” 2006, nr 6(397), [online] https://www.cerkiew.net.pl/artykul/jestesmy-zmeczeni-doswiadczeniem-braku-przebaczenia-wywiad-z-ks-dr-stefanem-batruchem/.
Google Scholar

V UKU vìdnoviv robotu doslìdnic’kij Centr Zakerzonnâ, Relìgìjno-ìnformacìjna služba Ukraïni [В УКУ відновив роботу дослідницький Центр Закерзоння, Релігійно-інформаційна служба України], 11 II 2021, [online] https://risu.ua/v-uku-vidnoviv-robotu-doslidnickij-centr-zakerzonnya_n115829.
Google Scholar

Wysocki J., Próby zmian nazw miejscowości na Lubelszczyźnie w latach siedemdziesiątych XX w., „Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej” 2010, t. 3.
Google Scholar

Zapomniane pogranicze. Dekanat Uhnowski, red. P. Antoniak, J. Chodor, W. Słobodian, Lublin 2005.
Google Scholar

Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 sierpnia 1977 r. w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim, MP 1977, Nr 21, poz. 112.
Google Scholar

Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 lutego 1981 r. w sprawie przywrócenia nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim, MP 1981, Nr 7, poz. 61.
Google Scholar

Zawada A., Bresław. Eseje o miejscach, Wrocław 1996.
Google Scholar

Zawiła M., Dziedziczynienie przedwojennych cmentarzy na terenach postmigracyjnych Polski, Kraków 2019.
Google Scholar

Źródła do dziejów Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej w Polsce w latach 1944–1989, t. 1, wybór, wstęp i oprac. B. Huk, Przemyśl 2007.
Google Scholar

Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944–1989), Warszawa 2003.
Google Scholar

Żaryn J., Kościół w PRL, Warszawa 2004.
Google Scholar

Published

2023-08-23

How to Cite

Kich-Masłej, Olga. 2023. “„Poukraińskie” I Jego Polskie Losy: Historia Znikania”. Politeja 20 (2(83):229-55. https://doi.org/10.12797/Politeja.20.2023.83.11.