„Nie wychowywać nowej inteligencji”. Trudne lata mniejszości polskiej we Lwowie 1959-1962

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/KPK.13.2021.13.18

Keywords:

Lviv, USSR, Poles in the East, Polish intelligentsia, repressions

Abstract

“DON’T RAISE A NEW INTELLIGENCE”: DIFFICULT POLISH YEARS IN LVIV, 1959- 1962 

The text concerns the fate of Poles in Lviv over three years (1959-1962), since the end of the so-called second repatriation to significant reduction of the presence of the Polish language in urban space. This period was marked by a clearly anti-Polish policy of the local authorities, aimed at almost total Sovietisation of the Polish minority. During the analysed period, the parish of St. Mary Magdalene (the church building was handed over to the neighbouring Lviv Polytechnic Institute). In addition, the Polish-language education system in the city was also damaged: out of three existing institutions, one was closed (school No. 30), and the other was reduced to the role of an eight-year-old (school No. 10). Both blows against the Polish minority resulted from a significant drop in the percentage of Poles in Lviv caused by departures to Poland in 1955-1959. The aim was, however, not to educate new generations of Polish intelligentsia in the city. It was intended to achieve this effect by limiting the possibility of meeting spiritual needs and receiving education in the mother tongue. In this way, the next generations of Lviv Poles were supposed to feel primarily as citizens of the USSR, which was assumed by the authorities.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Piotr Olechowski, Biuro Badań Historycznych IPN w Warszawie

Historyk, sowietolog, pracownik Biura Badań Historycznych IPN, wykładowca Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Zainteresowania naukowe obejmują położenie Polaków w ZSRS po II wojnie światowej, sowietyzację dawnych ziem wschodnich II RP, dzieje polskiej dyplomacji na Wschodzie i granicy polsko-sowieckiej oraz działalność sowieckich służb specjalnych i sądownictwa.

References

Opracowania:

lat Szkoły Średniej nr 24 im. Marii Konopnickiej we Lwowie 1944-1994, Kraków 1998.

Bonusiak W., Losy lwowskich historyków-Polaków podczas II wojny światowej, [w:] Wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w., t. 2, red. J. Maternicki, L. Zaszkilniak, Rzeszów 2004, s. 401-412.

Czerkas S., Kultura polska we Lwowie po 1945 r., [w:] Powojenne losy inteligencji kresowej, red. E. Trela-Mazur, Opole 2007, s. 49-68.

Czerniakiewicz J., Czerniakiewicz M., Przesiedlenia ze Wschodu 1944-1959, Warszawa 2007. Fastnacht-Stupnicka A., Zostali we Lwowie, Wrocław 2010.

Hryciuk G., Wielka wymiana. Ludność Lwowa w latach 1944-1946, [w:] Polska leży na Zachodzie. Studia z dziejów Polski i Europy dedykowane Pani Profesor Teresie Kulak, red. W. Wrzesiński, M. Masnyk, K. Kawalec, Toruń 2001, s. 397-409.

Jubileusz Szkoły 1816-1996 (Średnia Szkoła nr 10 we Lwowie), oprac. i red. R. Czekajowski, T. Kulikowicz-Dutkiewicz, Lwów 1996.

Linkiewicz O., Lokalność i nacjonalizm. Społeczności wiejskie w Galicji Wschodniej w dwudziestoleciu międzywojennym, Kraków 2018.

Matyukhina A., W sowieckim Lwowie. Życie codzienne miasta w latach 1944-1990, Kraków 2000.

Mazepa L., Polacy na Ukrainie po II wojnie światowej, [w:] Polska i Ukraina po II wojnie światowej, red. W. Bonusiak, Rzeszów 1998 , s. 41-59.

Naleźniak P., Zostali we Lwowie. Losy polskich rodzin Sturmów i Baranowskich, „Biuletyn IPN”, 2021 nr 6, s. 92-106.

Olechowski P., „Miękkie formy represji” komunistycznych wobec struktur Kościoła rzymskokatolickiego Lwowa w drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku, [w:] V Zimowa Szkoła

Historii Najnowszej IPN 2016. Referaty, red. Ł. Kamiński, M. Przeperski, Warszawa 2017.

Olechowski P., Polacy we Lwowie 1944-1959, Rzeszów 2019 (niepublikowany maszynopis rozprawy doktorskiej w posiadaniu autora).

Olechowski P., „Usprawnić pracę wychowawczą…” – obraz polskojęzycznego szkolnictwa w sowieckim Lwowie na łamach „Czerwonego Sztandaru” w latach 1948-1950, „Glaukopis. Pismo społeczno-historyczne” 2016, nr 33, s. 116-138.

Olechowski P., Z dziejów Polaków w sowieckim Lwowie – przypadek Marii Tereszczakówny, „Krakowskie Pismo Kresowe” 2019, nr 11, s. 125-138, https://doi.org/10.12797/KPK.11.2019.11.08.

Stępień S., Przedmowa, [w:] Polacy na Ukrainie. Zbiór dokumentów, cz. 3: Lata 1945-1991, t. 2, red. S. Stępień, Przemyśl 2017, s. 7-50.

Боднар Г., Львів. Щоденне життя міста очима переселенців із сіл, Львів 2010 [Bodnar G., Lʹvіv. Ŝodenne žittâ mіsta očima pereselencіv іz sіl, Lʹvіv 2010].

Боднар Г., Рустикалізація Львова. Міжнаціональні взаємини мешканців міста в 1950-1980-х рр., [w:] Наукові записки з Української історії. Збірник наукових статей випуск 19, Тернопіль 2007, s. 495-503 [Bodnar G., Rustikalіzacіâ Lʹvova. Mіžnacіonalʹnі vzaєmini meškancіv mіsta v 1950-1980-h rr., [w:] Naukovі zapiski z Ukraїnsʹkoї іstorії. Zbіrnik naukovih statej vipusk 19, Ternopіlʹ 2007, s. 495-503].

Генега Р., Львів. Нові міщани, студенти та режим 1944-1953, Львів 2015 [Genega R., Lʹvіv. Novі mіŝani, studenti ta režim 1944-1953, Lʹvіv 2015].

Zasoby internetowe:

Dutkiewicz T., Byli i są. O polskich naukowcach w powojennym Lwowie, „Cracovia Leopolis” 1999, nr 4, [online:] http://www.cracovia-leopolis.pl/index.php?pokaz=search (dostęp: 5 II 2017).

Kościół pw. św. Marii Magdaleny we Lwowie, [online:] http://www.lwow.com.pl/maria-magdalena/maneli.html (dostęp: 1 II 2021).

Downloads

Published

2021-12-13

How to Cite

Olechowski, Piotr. 2021. “„Nie Wychowywać Nowej inteligencji”. Trudne Lata mniejszości Polskiej We Lwowie 1959-1962”. Krakowskie Pismo Kresowe 13 (December):287-300. https://doi.org/10.12797/KPK.13.2021.13.18.