Konserwatyzm bez metafizyki

Casus międzywojennej refleksji Konstantego Grzybowskiego

Authors

  • Mikołaj Rysiewicz Uniwersytet Jagielloński

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.10.2013.26.05

Keywords:

conservatism, interwar, political realism, “stańczycy”

Abstract

Conservatism without metaphysics. The case of Konstanty Grzybowski’s interwar thought

The aim of this article is the reconstruction and analysis of the political ideas that may be conceived as the components of Konstanty Grzybowski’s (Polish conservative thinker of the interwar period) conservative attitude. Grzybowski’s case is one of the most interesting among other conservatives in this period due to at least three reasons: his reluctant attitude towards Catholic Church, his acceptation for democracy (very rare among most of the Polish conservatives) and also his controversial decisions on his political affiliations in the interwar (but also postwar) period in Poland. The authors claim is that Grzybowski’s “peculiarity” results from the ideas that shaped his conservative attitude: the acceptation of political evolution, political realism and republicanism. This combination may be understood only by taking into closer consideration his philosophical background, especially the resignation of any metaphysical foundations of the political power that may follow from religious beliefs.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Mikołaj Rysiewicz, Uniwersytet Jagielloński

Absolwent politologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, doktorant w Katedrze Filozofii Polityki Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych (Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych) UJ, studiuje również filozofię na UJ. Zajmuje się historią idei, w szczególności polską i niemiecką myślą polityczną. Przygotowuje rozprawę doktorską poświęconą konserwatywnej myśli politycznej dziewiętnastowiecznych środowisk emigracyjnych z kręgów Hotelu Lambert.

References

I. Teksty Konstantego Grzybowskiego

Wybrane artykuły opublikowane na łamach „Czasu”

(Grz.) [K. Grzybowski], Europa a system pomajowy, „Czas” 1931, 14 XI (nr 263).

(Grz.) [K. Grzybowski], Katolicyzm gospodarczy, „Czas” 1932, 18 IX (nr 214).

(Grz.) [K. Grzybowski], Liberalizm endecko-socjalistyczny, „Czas” 1932, 28 II (nr 48).

(Grz.) [K. Grzybowski], Likwidacja powszechnego głosowania, „Czas” 1933, 15 X (nr 237).

(Grz.) [K. Grzybowski], Przypomnienie kodeksu agrarnego, „Czas” 1932, 6 XI (nr 255).

(K. Grz.) [K. Grzybowski], Ani jednego syna chłopskiego, „Czas” 1932, 27 IX (nr 221).

Grzybowski K., Kultura burżuazyjna czy kultura szlachecka?, „Czas” 1931, 4 X (nr 228).

Grzybowski K., Mit państwa, „Czas” 1932, 24 XII (nr 295).

Grzybowski K., Rewolucje z prawej strony, „Czas” 1933, 23 XII (nr 294).

Grzybowski K., Socjalizm w odwrocie, „Czas” 1932, 26 III (nr 71).

Grzybowski K., Suwerenność ludu a zmiana konstytucji, „Czas” 1933, 17 XII (nr 289).

Grzybowski K., Walka o demokrację w Polsce, „Czas” 1929, 10 XI (nr 258).

Grzybowski K., Wiara w komendanta, „Czas” 1930, 24 XII (nr 295).

Grzybowski K., Wielkość burżuazji, „Czas” 1931, 4 IV (nr 78).

Pozostałe prace

Grzybowski K., Historia doktryn politycznych i prawnych. Od państwa niewolniczego do rewolucji burżuazyjnych, Warszawa 1968.

Grzybowski K., Irracjonalizm a reforma rolna, „Przegląd Współczesny” 1927, nr 3.

Grzybowski K., Kryzys prawa konstytucyjnego a wychowanie państwowe, Kraków 1932.

Grzybowski K., Od dyktatury ku kompromisowi konstytucyjnemu, Kraków 1930.

Grzybowski K., Odpowiedź na ankietę konstytucyjną Marszałka Sejmu, „Nowe Państwo” 1931, nr 3.

Grzybowski K., Refleksje sceptyczne, t. 1-2, Warszawa 1972.

Grzybowski K., Szkoła historyczna krakowska. Michał Bobrzyński (1849-1935), [w:] Konstanty Grzybowski – myśliciel sceptyczny, red. W. Kozub-Ciembroniewicz, Kraków 2000.

Grzybowski K., Teoria W. L. Jaworskiego o suwerennej moralności Chrystusowej, [w:] Wł. L. Jaworskiego życie i działalność, Kraków 1931.

Grzybowski K., Zasady Konstytucji kwietniowej. Komentarz prawniczy do części I ustawy konstytucyjnej, Kraków 1937.

Listowski A., Grzybowski K., Dwa głosy o konserwatyzmie i rewolucji, Kraków 1933.

III. Literatura przedmiotu

Bartyzel J., Konserwatyzm bez kompromisu. Studium z dziejów zachowawczej myśli politycznej w Polsce w XX wieku, Toruń 2001.

Bocheński A. M., Jeszcze o kulturze szlacheckiej, „Czas” 1931, 25 X (nr 246).

Hobbes T., Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, wstęp J. C. A. Gaskin, przeł. Cz. Znamierowski, Warszawa 2005.

Jaskólski M., Kaduceus polski. Myśl polityczna konserwatystów krakowskich 1866-1934, Warszawa–Kraków 1990.

Jaworski W. L., Myślenie konserwatywne, „Dziennik Poznański” 1929, 3 IX (nr 202).

Jaworski W. L., Projekt Kodeksu agrarnego, Warszawa 1928.

Jaworski W. L., Reforma rolna, Kraków 1926.

Jaworski W. L., Romantyzm w prawie, „Przegląd Współczesny” 1929, nr 8.

Jubileusz Odkupienia. List pasterski J. Em. Ks. Kardynała Prymasa Augusta Hlonda, „Czas” 1934, 28 V (nr 144).

Kaczorowski P., My i oni. Państwo jako jedność polityczna. Filozofia polityczna Carla Schmitta w okresie republiki weimarskiej, Warszawa 1998.

Kelsen H., O istocie i wartości demokracji, przeł. F. Turynowa, Warszawa [b.d.w.].

Konstanty Grzybowski. Myśliciel sceptyczny, red. W. Kozub-Ciembroniewicz, Kraków 2000.

Rysiewicz M., Demokracja i dyktatura w prawno-państwowym namyśle Konstantego Grzybowskiego. Przypadek refleksji antydogmatycznej, „Politeja” 2010, nr 2 (14).

Ryszka F., O pojęciu polityki, Warszawa 1992, Leksykon Demokracji.

Schmitt C., Die Diktatur. Von den Anfängen des modernen Souveränitätsgedankens bis zum proletarischen Klassenkampf, München–Leipzig 1921.

Schmitt C., Legalität und Legitimität, München 1932.

Schmitt C., Teologia polityczna i inne pisma, przeł. M. A. Cichocki, Kraków 2000, Demokracja. Filozofia i Praktyka. Schmitt C., Verfassungslehre, München 1928.

Skarzyński R., Od chaosu do ładu. Carl Schmitt i problem tego, co polityczne, Warszawa 1992.

Szlachta B., Polscy konserwatyści wobec ustroju politycznego do 1939 roku, Kraków 2000, Biblioteka Myśli Politycznej, 29.

Szlachta B., Z dziejów polskiego konserwatyzmu, Kraków 2003.

Wielomski A., Konserwatyzm. Główne idee, nurty i postacie, Warszawa 2007.

Władyka W., Działalność polityczna polskich stronnictw konserwatywnych w latach 1926-1935, Wrocław 1977.

Downloads

Published

2013-10-10

How to Cite

Rysiewicz, Mikołaj. 2013. “Konserwatyzm Bez Metafizyki: Casus międzywojennej Refleksji Konstantego Grzybowskiego”. Politeja 10 (4(26):103-25. https://doi.org/10.12797/Politeja.10.2013.26.05.

Issue

Section

Articles