Realizm polityczny „Tygodnika Powszechnego” (1945-1989)

Authors

  • Roman Graczyk Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.10.2013.25.06

Keywords:

Neopositivism, “Solidarity”, political realism

Abstract

The political realism of ,,Tygodnik Powszechny” (1945-1989)

In the history of „Tygodnik Powszechny” under the administration of the communist government, I distinguish four periods – each one characterized by a different attitude of its environment to communism. The first one (1945‑1948) was dominated by the aim to create an ideological alternative towards the new power; the second one (1949‑1953) in which the goal of survival, in the face of communism’s inevitable victory, prevailed; the third one (1956/7-1976), characterized by willingness to cohabitate and limited collaboration; and the fourth one (1977‑1989), which saw the exit from People’s Republic of Poland communist system. Glancing on this history through the prism of political realism, one can establish, that „Tygodnik” disregarded its guidelines in the first period (1945‑1948), tried to fulfill them – in a very original way nonetheless – in the second period (1949‑1953), and finally became its eulogist, having created its own doctrine of catholic political realism in the actuality of a communist state, in the third one (1956/7‑1976). The fourth period (1977‑1989), however, is difficult to classify in this aspect.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Roman Graczyk, Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

Jest absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego (dyplom z politologii w 1984 r.), był dziennikarzem i redaktorem m.in. w „Tygodniku Powszechnym” (1983‑1991), Radiu Kraków (1991‑1993), „Gazecie Wyborczej” (1993‑2005). Obecnie jest pracownikiem Biura Edukacji Publicznej IPN oraz współpracownikiem m.in. portalu Interia.pl oraz tygodnika „W Sieci”. Opublikował książki: Konstytucja dla Polski (1997), Polski Kościół – polska demokracja (1999), Bo jestem z Wilna (wywiad-rzeka z Józefą Hennelową, 2001), Tropem SB. Jak czytać teczki (2007), Cena przetrwania? SB wobec Tygodnika Powszechnego (2011).

References

Archiwum Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, sygn. 0032/952, t. 2.

[Artykuł odredakcyjny], 22 VII 1944 – 22 VII 1960, Tygodnik Powszechny” 1960, 24 VII.

[Artykuł odredakcyjny], 60 urodziny Prezydenta RP, „Tygodnik Powszechny” 1952, 16 IV.

[Artykuł odredakcyjny], Nic co polskie nie jest nam obce, „Tygodnik Powszechny” 1952, 21 IX.

[Artykuł odredakcyjny], Nowa konstytucja, „Tygodnik Powszechny” 1952, 3 VIII.

[Artykuł odredakcyjny], Po procesie krakowskim, „Tygodnik Powszechny” 1953, 15 II.

[Artykuł odredakcyjny], Projekt nowej konstytucji, „Tygodnik Powszechny” 1952, 16 III.

[Artykuł odredakcyjny], Sprawa odpowiedzialności, „Tygodnik Powszechny” 1953, 4 I.

[Artykuł odredakcyjny], Stosunek Kościoła do państwa, „Tygodnik Powszechny” 1949, 10 IV.

[Artykuł odredakcyjny], W dzień wyborów, „Tygodnik Powszechny” 1952, 26 X.

[Artykuł odredakcyjny], Ważne akty państwowe, „Tygodnik Powszechny” 1952, 30 XI.

[Artykuł odredakcyjny], „Tygodnik Powszechny” 1971, 3 I.

[Artykuł odredakcyjny], „Tygodnik Powszechny” 1973, 22 VII.

[Artykuł odredakcyjny], „Tygodnik Powszechny” 1974, 21 VII.

Błoński J., Biedni Polacy patrzą na getto, „Tygodnik Powszechny” 1987,11 I.

Bratkowski S., Gramy o swój los, „Tygodnik Powszechny” 1989, 30 IV.

Brunetko K., Jak głosować, „Tygodnik Powszechny” 1989, 30 IV.

„Chcemy jeszcze więcej i jeszcze szybciej”, z Vytautasem Landsbergisem, przewodniczącym Sajudisu rozmawia Marek Karp, „Tygodnik Powszechny” 1989, 5 II.

Chrzanowski W., Pokolenie jedności – pokolenie walki, „Almanach” 1988, nr 1.

Deklaracja Episkopatu, „Tygodnik Powszechny” 1952, 28 IX.

Demboróg J., Utopia i anarchia, „Tygodnik Powszechny” 1981, 8 III.

Doniosły fakt, „Tygodnik Powszechny” 1986, 21 IX.

Drawicz A., „Doktor Żywago” źle potraktowany, „Tygodnik Powszechny” 1987, 24 V.

Drawicz A., I cóż dalej z Rosją, Panie i Panowie?, „Tygodnik Powszechny” 1989, 1 I.

Drawicz A., „Nominacja” czyli koniec żelaznej epoki, „Tygodnik Powszechny” 1987, 8 II.

Drawicz A., Próba normalności, „Tygodnik Powszechny” 1987, 31 V.

Drawicz A., Toż to idzie…, „Tygodnik Powszechny” 1987, 16 VIII.

Drawicz A., Zmiana klimatu, „Tygodnik Powszechny” 1986, 12 X.

Dziewanowski K., Notatki spod stolika i na marginesie, „Tygodnik Powszechny” 1989, 19 III.

Fieldorf M., Zachuta L., Uwięzienie i proces generała „Nila”, „Tygodnik Powszechny” 1989, 5 III.

Friszke A., Koło Posłów „Znak” w Sejmie PRL 1957‑1976, Warszawa 2002, Archiwum Sejmu PRL.

Geremek B., Warszawska wiosna?, „Tygodnik Powszechny” 1989, 23 IV.

Gawlik J. P., Wielka szansa Odry, „Tygodnik Powszechny” 1952, 6 IV.

Graczyk R., Bohaterowie mieli wybór, „Gazeta Wyborcza” 2011, 4 IV.

Graczyk R., Cena przetrwania? SB a „Tygodnik Powszechny”, Warszawa 2011.

Graczyk R., Nie ma wolności bez „Solidarności”, „Tygodnik Powszechny” 1989, 4 VI.

Graczyk R., Z „Tygodnikiem Powszechnym” związki bliskie i trudne, [w:] Stefan Kisielewski.

Kisiel 1911‑1991‑2011, red. nauk. R. Habielski i M. Jabłonowski, Warszawa 2011, Ludzie – Media – Polityka, t. 4.

Jakubowicz S., Pluralizm związkowy jest samorządowi potrzebny, „Tygodnik Powszechny” 1989, 8 I.

Jawień A., Matka, „Tygodnik Powszechny” 1950, 10 XII.

„Już”. Ze Zbigniewem Janasem rozmawia Jacek Żakowski, „Tygodnik Powszechny” 1989, 19 III.

Kandydaci Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” i Lecha Wałęsy do Senatu i Sejmu, „Tygodnik Powszechny” 1989, 7 V.

Kersten K., Narodziny systemu władzy. Polska 1943‑1948, Paryż 1986, Historia i Teraźniejszość / Towarzystwo Historyczno‑Literackie w Paryżu, 9.

Kisielewski S., Czy neopozytywizm?, „Tygodnik Powszechny” 1956, 25 XII.

Kisielewski S., Żółkiewski jako prawdziwy marksista, „Tygodnik Powszechny” 1946, 27 I.

Kołakowski L., Czy mamy czekać na cud?, „Tygodnik Powszechny” 1989, 21 V.

Komitet Obywatelski „Solidarności”, Oświadczenie, „Tygodnik Powszechny” 1989, 1 I.

Kozłowski K., Rady, „Tygodnik Powszechny” 1976, 21 III. DOI: https://doi.org/10.1037/014602

Kozłowski M., Po krakowskich zajściach, „Tygodnik Powszechny” 1989, 28 V.

Kozłowski M., Policzmy się, „Tygodnik Powszechny” 1989, 4 VI.

Kozłowski M., Układ i szansa, „Tygodnik Powszechny” 1989, 9 IV.

Król M., Jacy kandydaci, jak wybierać?, „Tygodnik Powszechny” 1989, 21 V.

Król M., Minimum narodowe, „Tygodnik Powszechny” 1989, 29 I.

Łubieński K., List otwarty do Pana Juliusza Łady, „Dziś i Jutro” 1948, 5 XII.

„Marksizm, chrześcijaństwo, totalitaryzm”. Z Leszkiem Kołakowskim rozmawia Jerzy Turowicz, „Tygodnik Powszechny” 1989, 12 II.

Mazowiecki T., 22 grudnia 1981, „Tygodnik Powszechny” 1988, 27 III.

Mazowiecki T., Przesłanie encykliki, „Tygodnik Powszechny” 1988, 3‑10 IV.

Micewski A., Historyzm i realizm, „Tygodnik Powszechny” 1977, 20 II.

Micewski A., Krytyka systemu liberalnego, „Tygodnik Powszechny” 1977, 3 IV.

Micewski A., Motywacje i stereotypy, „Tygodnik Powszechny” 1976, 21 III.

Micewski A., Współrządzić czy nie kłamać? PAX i Znak w Polsce 1945‑1976, Paryż 1978, Historia i Teraźniejszość / Towarzystwo Historyczno‑Literackie w Paryżu, 2.

Micewski A., Zachód i rządzenie, „Tygodnik Powszechny” 1977, 11 IX.

Michnik A., Więcej marzeń!, „Tygodnik Powszechny” 1988, 24 IV.

„Musi nastąpić przebudowa systemu”. Z Tadeuszem Mazowieckim rozmawia Roman Graczyk, „Tygodnik Powszechny” 1989, 12 II.

Non possumus, „Tygodnik Powszechny” 1984, 16 IX.

Omańczyk E., Głosowanie i wybory w czerwcu 1989, „Tygodnik Powszechny” 1989, 9 IV.

Oświadczenie, „Tygodnik Powszechny” 1986, 26 X.

Oświadczenie Episkopatu, „Tygodnik Powszechny” 1952, 21‑28 XII.

Piwowarczyk J., Cel państwa, „Tygodnik Powszechny” 1947, 29 VI.

Piwowarczyk J., Chrystus i ustroje społeczne, „Tygodnik Powszechny” 1947, 21‑28 XII.

Piwowarczyk J., Filozofia marksizmu, „Tygodnik Powszechny” 1945, 21 X.

Piwowarczyk J., Katolicka organizacja, „Tygodnik Powszechny” 1948, 23 V.

Piwowarczyk J., Kościół i państwo, „Tygodnik Powszechny” 1947, 23 XI.

Piwowarczyk J., Ku Polsce katolickiej, „Tygodnik Powszechny” 1945, 24 III.

Piwowarczyk J., Moralność materialistyczna, „Tygodnik Powszechny” 1948, 6 VI.

Piwowarczyk J., O stronnictwo dla katolików, „Tygodnik Powszechny” 1946, 20 X.

Piwowarczyk J., Odpowiedzialność społeczna katolików, „Tygodnik Powszechny” 1948, 31 X.

Piwowarczyk J., Państwo chrześcijańskie, „Tygodnik Powszechny” 1947, 13 VII.

Piwowarczyk J., Państwo humanistyczne, „Tygodnik Powszechny” 1947, 7 IX.

Piwowarczyk J., Racja stanu, „Tygodnik Powszechny” 1947, 21 IX.

Piwowarczyk J., Rada nie na czasie, „Tygodnik Powszechny” 1947, 20 IV.

Piwowarczyk J., Setna rocznica „Manifestu Komunistycznego”, „Tygodnik Powszechny” 1948, 7 III.

Piwowarczyk J., „Socjalistyczny humanizm”, „Tygodnik Powszechny” 1948, 1 II.

Piwowarczyk J., Sprawiedliwy ustrój, „Tygodnik Powszechny” 1947, 19 V.

Piwowarczyk J., Teologia marksizmu, „Tygodnik Powszechny” 1945, 28 X.

Piwowarczyk J., Wierność wobec Kościoła, „Tygodnik Powszechny” 1947, 26 I.

Proces o zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki. Toruń – 27 i 28 XII 1984 r. Relacja sprawozdawcy Biura Prasowego Episkopatu Polski Jacka Ambroziaka, „Tygodnik Powszechny” 1985, 13 I.

Program wyborczy Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, „Tygodnik Powszechny” 1989, 7 V.

Przemówienie sejmowe Edmunda Osmańczyka wygłoszone w dniu 26 kwietnia 1984, „Tygodnik Powszechny” 1984, 13 V.

Przemówienie sejmowe Marii Budzanowskiej, wygłoszone na 70 posiedzeniu sejmu 31 lipca 1985, „Tygodnik Powszechny” 1985, 8 IX.

Przemówienie sejmowe posła Edmunda J. Osmańczyka, posła ziemi opolskiej, wygłoszone 25 lipca 1985, „Tygodnik Powszechny” 1985, 4 VIII.

Przemówienie sejmowe posła Janusza Zabłockiego, wygłoszone w dniu 25 lipca 1985 r., „Tygodnik Powszechny” 1985, 11 VIII.

Przemówienie sejmowe Romualda Bukowskiego wygłoszone w dniu 26 kwietnia 1984, „Tygodnik Powszechny” 1984, 13 V.

Pszon M., Koniec mitów końcem wojny?, „Tygodnik Powszechny” 1968, 28 IV.

Radzikowska Z., O potrzebie zmiany prawa prasowego, „Tygodnik Powszechny” 1989, 28 II.

Skubiszewski K., Prawa człowieka – Helsinki – ONZ, „Tygodnik Powszechny” 1977, 20 XI.

Starowieyska-Morstinowa Z., Pax, „Tygodnik Powszechny” 1949, 10 IV.

Stomma S., Geopolityka czy Glassboro?, „Tygodnik Powszechny” 1967, 23 VII.

Stomma S., Idea i siła, „Tygodnik Powszechny” 1956, 25 XII.

Stomma S., Maksymalne i minimalne tendencje społeczne katolików, „Znak” 1946, nr 3.

Stomma S., Nadzieje nowego okresu, „Tygodnik Powszechny” 1971, 25 VII.

Stomma S., O pozornym maksymalizmie i urojonym defetyzmie, „Tygodnik Powszechny” 1947, 20 IV.

Stomma S., W czternastą rocznicę, „Tygodnik Powszechny” 1958, 20 VII.

Stomma S., Turowicz J., Eksperyment polski, „Tygodnik Powszechny” 1952, 3 II.

Stomma S., Turowicz J., Katolicy w Polsce Ludowej, „Tygodnik Powszechny” 1950, 10 XII.

Strzelecka J., Ustawa o cenzurze, „Tygodnik Powszechny” 1981, 22 II.

Swianiewicz S., Na stacji Gniezdowo, „Tygodnik Powszechny” 1989, 29 I.

Szczepański J. J., Likwidacja, „Tygodnik Powszechny” 1989, 28 II.

Szyma T., Był wśród nas i pozostał z nami, „Tygodnik Powszechny” 1984, 11 XI.

Szyma T., Nobliści w Oświęcimiu, „Tygodnik Powszechny” 1988, 24 I.

Śliwiński K., Solidarnie odnaleziony świat wartości (szkic z teologii rzeczywistości ziemskich), „Tygodnik Powszechny” 1981, 26 VII.

Święcicki J. M., Kwestia zasady czy taktyki?, „Tygodnik Powszechny” 1947, 20 IV.

Święcicki J. M., O katolickim maksymalizmie, „Tygodnik Powszechny” 1947, 2 II.

Tischner J., Polska jest Ojczyzną, „Tygodnik Powszechny” 1982, 23 V.

Tischner J., Solidarność sumień, „Tygodnik Powszechny” 1980, 26 X.

Tischner J., Teologia wyzwolenia a etyka „Solidarności”, „Tygodnik Powszechny” 1989, 4 VI.

Tischner J., Wspólnota (z cyklu „Etyka solidarności”), „Tygodnik Powszechny” 1980, 9 XI.

Turowicz J., Apolityczność katolików, „Tygodnik Powszechny” 1951, 10 VI.

Turowicz J., Jaki będzie ten kraj?, „Tygodnik Powszechny” 1983, 31 VII.

Turowicz J., Kultura i polityka, „Tygodnik Powszechny” 1949, 23 I.

Turowicz J., O naprawę Rzeczypospolitej, „Tygodnik Powszechny” 1981, 8 II.

Turowicz J., O socjalistycznym realizmie i politycznym katolicyzmie. Na marginesie szczecińskiego zjazdu literatów, „Tygodnik Powszechny” 1949, 20 II.

Turowicz J., Porozumienie czy konfrontacja?, „Tygodnik Powszechny” 1981, 13 XII.

Turowicz J., Shoah w polskich oczach, „Tygodnik Powszechny” 1985, 10 XI.

Turowski K., Gospodarka planowa w koncepcji katolicko‑społecznej, „Tygodnik Powszechny” 1947, 19 V.

Uchwała, „Tygodnik Powszechny” 1989, 1 I.

W czwartą rocznicę porozumień sierpniowych, „Tygodnik Powszechny” 1984, 2 IX.

Wałęsa L., Stocznia, „Tygodnik Powszechny” 1989, 12 II.

Wezwanie Prezydium KK do członków „Solidarności”, „Tygodnik Powszechny” 1981, 8 XI.

„Wiele obiegów, jedna kultura”. Z Grzegorzem Bogutą rozmawia Maciej Kozłowski, „Tygodnik Powszechny” 1989, 2 IV.

Wincenty D., Załamanie na froncie ideologicznym. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich od Sierpnia ‘80 do stanu wojennego, Gdańsk 2012, Dziennikarze, Twórcy, Naukowcy.

Wyrok w imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, „Tygodnik Powszechny” 1985, 28 VII.

Zawieyski J., Przemówienie sejmowe z 12 listopada 1965, „Tygodnik Powszechny” 1965, 28 XI.

Żmuda J., Stal, „Tygodnik Powszechny” 1952, 13 IV.

Downloads

Published

2013-08-14

How to Cite

Graczyk, Roman. 2013. “Realizm Polityczny „Tygodnika Powszechnego” (1945-1989)”. Politeja 10 (3(25):79-112. https://doi.org/10.12797/Politeja.10.2013.25.06.

Issue

Section

Articles