Architektura cerkiewna na Łemkowynie w dwudziestoleciu międzywojennym

Authors

  • Damian Nowak Karwacjanów and Gładyszów Manor Houses Museum, Gorlice, Poland

DOI:

https://doi.org/10.12797/RRB.16.2020.16.03

Keywords:

Polany, Klimkówka, Krasna, Żegiestów, Żydowskie, Gładyszów, Rozstajne, Krzywa, Olchowiec, Kamionka, Lipowiec, Daliowa, Wawrzka, Łupków, Zubeńsko, Rozdziele, Greek Catholic churches, church architecture, historicism, national architecture

Abstract

Abstract
Lemko Church Architecture during the Interwar Period


During the interwar period, sacral architecture in Lemkovyna underwent a significant transformation. Traditional architectural forms were replaced by historicism and modernism-influenced approach. For the purposes of this article, churches were divided into three groups. The first one, whose construction was started before or during the First World War, was completed in the interwar period. The second one includes churches erected in place of buildings destroyed during the war in 1914-1915 and the third one churches created as a result of social demand. The article also briefly expounds on conservation issues of sacral architecture in Lemkovyna.

References

Archiwalia

Archiwum Państwowe w Przemyślu (APP)

Archiwum Biskupstwa Greckokatolickiego w Przemyślu (ABGK)

• APP, ABGK, sygn. 5483, Sprawy budowy, remontów i wyposażenia.

• APP, ABGK, sygn. 5484, Sprawy budowy, remontów i wyposażenia.

• APP, ABGK, sygn. 5336, Sprawy budowy, remontów i wyposażenia.

• APP, ABGK, sygn. 5337, Sprawy budowy, remontów i wyposażenia.

• APP, ABGK, sygn. 5147, Sprawy budowy, remontów i wyposażenia.

• APP, ABGK, sygn. 6448, Inwentarz cerkwi w Żydowskiem 1928.

• APP, ABGK, sygn. 4964, Sprawy budowy, remontów i wyposażenia.

• APP, ABGK, sygn. 4972, Sprawy budowy, remontów i wyposażenia.

• APP, ABGK, Aneksje, Plan cerkwi w Hoszwi.

APP, Parafia Greckokatolicka w Ułazowie (PGU) – zesp. 2115

• APP, PGU, sygn. 15, Listy architektów w sprawie budowy cerkwi kierowane do proboszcza parafii w 1935 r.

Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Oddział Rzeszów (ANID OTRz)

• ANID OTRz, Decyzje dla województwa krakowskiego 1928-1939.

Lwowska Narodowa Naukowa Biblioteka Ukrainy im. W. Stefanyka – Oddział Rękopisów (LNNBU WS OR)

Urząd Konserwatorski Województwa Lwowskiego (UKWL)

• LNNBU WS OR, f. 26, UKWL, op. 46, Opisy pamiątek historyczno-architektonicznych i cerkiewnych w województwach lwowskim, stanisławowskim i tarnopolskim.

• LNNBU WS OR, f. 26, UKWL, op. 76, Sprawozdania 1936-1939.

Opracowania

Brykowski, Ryszard. 1995. Drewniana architektura cerkiewna na koronnych ziemiach Rzeczypospolitej.

Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami.

Czas, nr 149. 1927, 4 VII.

Dobosz, Piotr, Gaczoł, Andrzej. 1994. „80-ta rocznica utworzenia Krajowego Urzędu Konserwatorskiego w Krakowie”. Ochrona Zabytków 47, nr 3-4: 331-332.

Krasny, Piotr. 2002. „«Jezuickie intrygi» a problem stylu w ukraińskiej architekturze cerkiewnej drugiej połowy XIX wieku”. Roczniki Humanistyczne 50, z. 4: 575-587.

Krasny, Piotr. 2003. Architektura cerkiewna na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej 1596-1914. Kraków: TAiWPN Universitas.

Reinfuss, Roman. 1933. „Cerkwie drewniane na Łemkowszczyźnie”. Kurier Literacko-Naukowy, nr 34: V. Dodatek do Ilustrowanego Kuriera Codziennego 10, 1933, nr 231.

Лев, Христина, Слободян, Василь, Філевич, Наталка. 2015. 100 церков Нагірних.

Церкви Василя Нагірного, cz. 1. Львів: [b.w.].

Слободян, Василь. 1998. Церкви України. Перемиська єпархія, Львів: Апріорі.

Слободян, Василь. 1995. „Церква в Гошеві”. Вісник інституту „Укрзахідпроектрес-таврація”, nr 3: 49-50.

Філевич, Наталка. 2000. „Архітектор Ярослав Фартух-Філевич (1897-1979)”. Будуємо інакше, nr 1: 24-25.

Published

2021-07-26

How to Cite

Nowak, D. (2021). Architektura cerkiewna na Łemkowynie w dwudziestoleciu międzywojennym. Rocznik Ruskiej Bursy, 16, 135–153. https://doi.org/10.12797/RRB.16.2020.16.03