Etniczny charakter Epirotów i Macedończyków
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.13.2017.25.03Słowa kluczowe:
starożytna Macedonia, Epir, epirocko-macedoński obszar językowy, język grecki, języki paleobałkańskie, kontakty językowe, dwujęzycznośćAbstrakt
The Ethnic Character of Ancient Epirotes and Macedonians
The inhabitants of Epirus and Macedonia were treated as “barbarians” by ancient Greeks (so Hecataeus of Miletus, Herodotus, Thucydides, Ps.-Scylax, Ps.-Scymnus, Strabo, and others). According to Plutarch (Pyrrhus I 3), the intensive hellenization of Epirus started with Tharrypas’ reign in the end of fifth century BC. According to Strabo (VII 7.8), ancient Epirotes and Macedonians spoke the same language but some of them were bilingual. This means that the original language of Epirotes and Macedonians was non-Greek, but they used Greek in the capacity of the international language of the East Mediterranean area. Numerous preserved glosses demonstrate an Indo-European (and non-Greek) origin of Epirotes and Macedonians.
Pobrania
Bibliografia
Arystoteles, 1990, Meteorologika, tłum. A. Paciorek, [w:] idem, Dzieła wszystkie, red. E. Głębicka, N. Szancer, t. 2, Warszawa, s. 425–554.
View in Google Scholar
Bednarczuk L., 1984, Starożytne języki Bałkanów, [w:] S. Parnicki-Pudełko, W. Pająkowski, L. Mrozewicz (red.), Mezja – Tracja – Bałkany, „Balcanica Posnaniensia. Acta et Studia”, t. 1, Poznań, s. 21–37.
View in Google Scholar
Bednarczuk L., 1986, Indoeuropejskie języki Bałkanów, [w:] idem (red.), Języki indoeuropejskie, t. 1, Warszawa, s. 469–513.
View in Google Scholar
Blažek V., 2005, Paleo-Balkanian Languages I: Hellenic Languages, „Sborník Prací Filozofické Fakulty Brněnské Univerzity / Studia Minora Facultatis Philosophicae Universitatis Brunensis” X, s. 15–33.
View in Google Scholar
Brixhe C., 1999, Un „noveau” champ de dialectologie grecque: le Macedonien, [w:] A.C. Cassio (red.), Katà diálekton. Atti del III Colloquio Internazionale di Dialettologia Greca.
View in Google Scholar
Napoli – Fiaiano d’Ischia, 25–28 settembre 1996, „ΑΙΩΝ. Annali dell’Istituto Universitario Orientale di Napoli. Dipartimento di Studi del Mondo Classico e del Mediterraneo Antico. Sezione Filologico-Letteraria”, t. 19, Napoli, s. 41–71.
View in Google Scholar
Chantraine P., 1966, La langue des Macédoniens et leur onomastique, „Bulletin de la Société de Linguistique de Paris” 51, s. 157–166.
View in Google Scholar
Crespo E., 2012, Languages and Dialects in Ancient Macedon, [w:] G.K. Giannakis (red.), Archaía Makedonía. Glóssa, istoría, politismós. Ancient Macedonia. Language, History, Culture, Thessaloniki, s. 121–131.
View in Google Scholar
Engels J., 2010, Macedonians and Greeks, [w:] J. Roisman, I. Worthington (red.), A Companion to Ancient Macedonia, Oxford, s. 81–97.
View in Google Scholar
Georgiev V., 1981, Introduction to the History of the Indo-European Languages, Sofija.
View in Google Scholar
Hajnal I., 2003, Methodische Vorbemerkungen zu einer Paleolinguistik des Balkanraums, [w:] A. Bammesberger, Th. Vennemann (red.), Languages in Prehistoric Europe, Heidelberg, s. 117–145.
View in Google Scholar
Hammond N.G.L., 1967, Epirus. The Geography, the Ancient Remains, the History and Topography of Epirus and Adjacent Areas, Oxford.
View in Google Scholar
Hammond N.G.L., 1999, Starożytna Macedonia. Początki, instytucje, dzieje, tłum. A.S. Chankowski, Warszawa.
View in Google Scholar
Herodot, 1959, Dzieje, t. I–II, tłum. S. Hammer, Warszawa.
View in Google Scholar
Hoffmann O., 1906, Die Makedonen. Ihre Sprache und ihr Volkstum, Göttingen.
View in Google Scholar
Ilievski P.Hr., 1994 [= P.Hr. Ilievski], Potekloto na antičkiot makedonski i imeto na sovremeniot makedonski јazik, „Prilozi MANU/OLLN” 17, № 2, s. 100–125.
View in Google Scholar
Kalléris J.N., 1988, Les anciens Macédoniens. Étude linguistique et historique, t. 1–2, Athénes.
View in Google Scholar
Katičić R., 1975, Epirska plemena i njihov jezik, „Živa Antika” XXI, s. 375–380.
View in Google Scholar
Katičić R., 1976, Ancient Languages of the Balkans, The Hague – Paris 1976.
View in Google Scholar
Ködderitsch R., 1985, Brygisch, Päonisch, Makedonisch, „Linguistique Balkanique” XXVIII, z. 4, s. 17–41.
View in Google Scholar
Kokoszko M., Witczak K.T., 1991, Ancient Epirus and its Inhabitants, „Linguistique Balkanique” XXXIV, z. 1–2, s. 41–49.
View in Google Scholar
Kokoszko M., Witczak K.T., 2009, Stosunki etnolingwistyczne w starożytnym Epirze, [w:] R. Sajkowski, M. Wolny (red.), Grecja, Kartagina, Rzym, Olsztyn, s. 9–26.
View in Google Scholar
Kretschmer P., 1896, Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache, Göttingen.
View in Google Scholar
Martis N.K., 1993, Fałszowanie historii Macedonii. Hebrajskie źródła i świadectwa o Macedonii, tłum. W. Gawłowska, I. Szelągiewicz Ellenikos, Łódź.
View in Google Scholar
Mayer A., 1957–1959, Die Sprache der alten Illyrier, t. 1–2, Wien.
View in Google Scholar
Méndez Dosuna J., 2012, Ancient Macedonian as a Greek Dialect. A Critical Survey on Recent Work, [w:] G.K. Giannakis (red.), Ancient Macedonia. Language, History, Culture, Thessaloniki, s. 133–145.
View in Google Scholar
Méndez Dosuna J., 2014, Macedonian, [w:] G.K. Giannakis (red.), Encyclopedia of Ancient Greek Language and Linguistics, t. 2, Leiden – Boston, s. 392–397.
View in Google Scholar
Meyer E., 1928, Geschichte des Altertums, t. 2, cz. 1, Stuttgart – Berlin.
View in Google Scholar
MMQ: Macedonia and the Macedonian Question. A Brief Survey, Thessaloniki 1983.
View in Google Scholar
Nenci G., 1954, Hecataei Milesii fragmenta, Firenze.
View in Google Scholar
Nieroznak W., 1978 [= V. Neroznak], Paleobalkanskie âzyki, Moskva.
View in Google Scholar
Pająkowski W., 1970, Starożytny Epir i jego mieszkańcy. Studia, Poznań.
View in Google Scholar
Panayotou A., 2015, The Position of the Macedonian Dialect, [w:] A.-F. Christidis (red.), A History of Ancient Greek from the Beginnings to Late Antiquity, t. 1, Cambridge, s. 433–443.
View in Google Scholar
Pisani V., 1937, La posizione linguistica del macedone, „Revue Internationale des Études Balkaniques” I, z. 5, s. 8–31.
View in Google Scholar
Pudić I., 1966, Staromakedonski jezik, „Godišnjak Centara za Balkanološka Ispitivanija” IV, s. 5–25.
View in Google Scholar
Rzepka J., 2006, Monarchia macedońska. Zgromadzenie i obywatelstwo u schyłku epoki klasycznej i w okresie hellenistycznym, Warszawa.
View in Google Scholar
Sowa W., 2006, Die makedonischen Glossen in antiken Quellen, „Studia Etymologica Cracoviensia” 11, s. 115–133.
View in Google Scholar
Toynbee A.J., 1969, Some Problems of Greek History, London.
View in Google Scholar
Tukidydes, 1991, Wojna peloponeska, tłum. K. Kumaniecki, oprac. R. Turasiewicz, Wrocław.
View in Google Scholar
Witczak K.T., 1995, Two Macedonian Glosses in Hesychius’ Lexicon, [w:] I.R. Danka, K.T. Witczak (red.), In honorem memoriamque Stephani Oświecimski (1906–1990), „Collectanea Philologica”, t. 1, Łódź, s. 85–90.
View in Google Scholar
Witczak K.T., 2008, Pojęcie „Balkan-Indogermanisch” w perspektywie badań nad historią i genezą języka greckiego. Założenia i konsekwencje nowej metodologii, [w:] A. Marchewka (red.), „Rem acu tangere”. Studia interdisciplinaria ad linguam et litteras Graecorum antiquorum pertinentia, Gdańsk, s. 17–28.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Krzysztof Tomasz Witczak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
