Duties of the body – feminist stereotype of woman (based on the "Silne" magazine)
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.21.2026.41.10Keywords:
stereotype, feminism, woman, discourseAbstract
This paper presents the stereotype of the woman from a feminist perspective. The aim of the paper was to reconstruct the stereotype of woman on the basis of press material. The basis for the analysis was the online feminist magazine ‘Silne’. The author showed that feminists most often referred to two profiles of woman - as a mother and as a sexual object. Both profiles are linked by the common category of bodily duty. The image of the female gender in the discourse was presented through extreme conceptualisations of woman (e.g. machine, animal, object, etc.), accompanied by specific discursive strategies (including the use of allusion, irony, appeal).
Downloads
References
Allport G., 1954, The Nature of Prejudice, Cambridge.
Araszkiewicz A., 2005, Co widzimy, patrząc na kobiety? Komentarz do mojej kolekcji „Kobiet do zjedzenia”, [w:] E. Zierkiewicz, I. Kowalczyk (red.), Kobiety, feminizm i media, Poznań–Wrocław, s. 171–178.
Awdiejew A., 1999, Tryby komunikacyjne, [w:] J. Adamowski, S. Niebrzegowska (red.), W zwierciadle języka i kultury, Lublin, s. 240–247.
Bartmiński J., 2006, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin.
Bartmiński J., 2007, Stereotypy mieszkają w języku. Studia etnolingwistyczne, Lublin.
de Beauvoir S., 2003, Druga płeć, tłum. G. Mycielska, M. Leśniewska, wyd. 2, Warszawa.
Boniecka B., 1998, Tekst potoczny a dyskurs, [w:] J. Bartmiński, B. Boniecka (red.), Tekst. Problemy teoretyczne, „»Czerwona Seria« Instytutu Filologii Polskiej UMCS”, 10, Lublin, s. 45–62.
Budrowska K., 2000, Kobieta i stereotypy. Obraz kobiety w prozie polskiej po roku 1989, Białystok.
Butler J., 2008, Uwikłani w płeć, tłum. K. Krasuska, Warszawa.
Cegiełka A., 2017, Kobieta w tradycyjnych przysłowiach i powiedzeniach angielskich i polskich, [w:] A. Burzyńska-Kamieniecka (red.), Diachronia w badaniach językowo-kulturowego obrazu świata, „Język a Kultura”, t. 27, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 3891, Wrocław, s. 235–244, https://doi.org/10.19195/1232-9657.27.15.
Ciesek B., 2016, Relacje interdyskursywne w przestrzeni dyskursu feministycznego, [w:] B. Witosz, K. Sujkowska-Sobisz, E. Ficek (red.), Dyskurs i jego odmiany, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3460, Katowice, s. 146–155.
Czachur W., 2020, Lingwistyka dyskursu jako integrujący program badawczy, Wrocław.
Czachur W., 2024, Dyskurs a znaczenie, [w:] W. Czachur, A. Rejter, M. Wójcicka (red.), Lingwistyczne badania nad dyskursem. Kompendium, „Przewodniki Naukowe”, Kraków, s. 395–404.
van Dijk T., 1993, Principles of Critical Discourse Analysis, „Discourse & Society” nr 4 (2), s. 249–283.
Długosz K., 2000, Językowy obraz kobiety i mężczyzny w polszczyźnie potocznej, „Prace Filologiczne” XLV, s. 121–131.
Dubrawska M., 2017, Kulturowe przemiany macierzyństwa w późnej nowoczesności (wybrane aspekty), „Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne” nr 1, s. 103–109.
Dybel P., 2006, Zagadka „drugiej płci”, „Horyzonty Nowoczesności”, t. 58, Kraków.
Fałowski A., 2025, Czy etymologia polskiego wyrazu kobieta na zawsze pozostanie nierozwiązaną zagadką?, „Język Polski” CV, z. 3, s. 114–124, https://doi.org/10.31286/JP.001079.
Grabias S., 1994, Język w zachowaniach społecznych, Lublin.
Graff A., 2001, Świat bez kobiet: płeć w polskim życiu publicznym, Warszawa.
Grzegorczykowa R., 1998, Głos w dyskusji o pojęciu tekstu i dyskursu, [w:] J. Bartmiński, B. Boniecka (red.), Tekst. Problemy teoretyczne, „»Czerwona Seria« Instytutu Filologii Polskiej UMCS”, 10, Lublin, s. 37–43.
Janion M., 1996, Kobiety i duch inności, „Stanowiska/Interpretacje”, t. 3, Warszawa.
Jędrzejko E., 1994, Kobieta w przysłowiach, aforyzmach i anegdotach polskich. Konotacje i stereotypy, [w:] J. Anusiewicz, K. Handke (red.), Język a Kultura, t. 9: Płeć w języku i kulturze, Wrocław, s. 159–172.
Karwatowska M., Szpyra-Kozłowska J., 2010, Lingwistyka płci. Ona i on w języku polskim, Lublin.
Kielak O., 2017, Analogie między kobietą ciężarną i cielną krową, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 29, s. 171–189, https://doi.org/10.17951/et.2017.29.171.
Labocha J., 1996, Tekst, wypowiedź, dyskurs, [w:] S. Gajda, M. Balowski (red.), Styl a tekst: materiały międzynarodowej konferencji naukowej, Opole 26–28.09.1995 r., Opole, s. 49–53.
Lippmann W., 1922, Public Opinion, New York.
Löwy I., 2012, Okowy rodzaju: męskość, kobiecość, nierówność, tłum. M. Solarska, K. Polasik-Wrzosek przy współpr. M. Borowicz, Bydgoszcz.
Łobodzińska R., 1994, Jaka jest kobieta w języku polskim?, [w:] J. Anusiewicz, K. Handke (red.), Język a Kultura, t. 9: Płeć w języku i kulturze, Wrocław, s. 181–186.
Mazurek D. (red.), 2004, Kobieta w literaturze i kulturze, Lublin.
Millet K., 1970, Sexual Politics, New York.
Mizielińska J., 2004, (De)Konstrukcje kobiecości: podmiot feminizmu a problem wykluczenia, „Idee i Społeczeństwo”, Gdańsk.
Nasiłowska A., 2004, Tożsamość kobieca w poezji polskiej XX wieku: między androgynicznością a esencjalizmem, „Teksty Drugie” nr 1–2, s. 103–121.
Nowosad-Bakalarczyk M., 2009, Płeć a rodzaj gramatyczny we współczesnej polszczyźnie, Lublin.
Nowosad-Bakalarczyk M., 2024, Kobieta w świetle danych systemowych, [on-line:] https://sensualnosc.bn.org.pl/kobieta-w-swietle-danych-systemowych-909/ (dostęp: 2 II 2025).
Pajdzińska A., 2001, Kobieta najlepszym przyjacielem człowieka (przyczynek do językowego obrazu świata), [w:] C. Kosyl (red.), Studia z historii języka polskiego i stylistyki historycznej ofiarowane Profesor Halinie Wiśniewskiej na 50-lecie Jej pracy naukowo-dydaktycznej, Lublin, s. 151–159.
Peisert M., 1994, „Ona” i „on” we współczesnej polszczyźnie potocznej, [w:] J. Anusiewicz, K. Handke (red.), Język a Kultura, t. 9: Płeć w języku i kulturze, Wrocław, s. 97–108.
Puda-Blokesz M., 2016, Jak nie ma w domu chłopa, zgłupieje i Penelopa – męskość i żeńskość w polskiej leksyce i frazeologii o proweniencji mitologicznej, „Socjolingwistyka” t. 30, s. 207–220, https://doi.org/10.17651/SOCJOLING.30.15.
Putnam H., 1975, The Meaning of the ‘Meaning’, „Minnesota Studies in the Philosophy of Science” nr 7, s. 131–193.
Rejter A., 2013, Płeć – język – kultura, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3008, Katowice.
Rejter A., 2014, Pamięć stereotypu a dyskursy dotyczące płci, „Tekst i Dyskurs” nr 7, s. 49–66.
Rich A., 2000, Zrodzone z kobiety: macierzyństwo jako doświadczenie i instytucja, tłum. J. Mizielińska, „Kobiety Świata”, Warszawa.
Schaff A., 1981, Stereotypy a działanie ludzkie, Warszawa.
SEBr: A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927.
SESł: F. Sławski, Słownik etymologiczny języka polskiego, t. 2: K–kot, Kraków 1965.
SJP PWN: Słownik języka polskiego PWN, [on-line:] https://sjp.pwn.pl (dostęp: 2 II 2025).
Spychała-Reiss M., 2009, Językowy obraz kobiety w prasie dla pań (na przykładzie „Zwierciadła”, „Przyjaciółki” i „Cosmopolitan”), „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” nr 15, s. 77–100, https://doi.org/10.14746/pspsj.2009.15.5.
STF: M. Humm, Słownik teorii feminizmu, tłum. B. Umińska, J. Mikos, Warszawa 1993.
Szpyra-Kozłowska J., 2021, Nianiek, ministra i japonki. Eseje o języku i płci, Kraków.
Ślęczka K., 1999, Feminizm. Ideologie i koncepcje społeczne współczesnego feminizmu, Katowice.
Środa M., 1992, Kobieta: wychowanie, role, tożsamość, [w:] S. Walczewska (red.), Głos mają kobiety. Teksty feministyczne, Kraków, s. 9–17.
Tatur U., 2008, Typy kobiet w literaturze polskiej a ich stereotypy zawarte w warstwie językowej (na podstawie wybranych dzieł), „Białostockie Archiwum Językowe” nr 8, s. 205–222, https://doi.org/10.15290/baj.2008.08.15.
Tyc E., 2014, Językowe wyznaczniki stereotypu płci w dowcipach o małżeństwie, „Linguarum Silva” nr 3, s. 117–126.
Walczewska S., 1999, Damy, rycerze i feministki, „Kobieta, Kultura, Krytyka”, Kraków.
Walęciuk-Dejneka B.A., 2014, Ludowy obraz kobiety – perspektywa inności: folklor i literatura, Siedlce.
Walęciuk-Dejneka B.A. (red.), 2015, Literackie portrety kobiet. Antologia, t. 1: Oblicza kobiecości, Siedlce.
Warnke A., 2019, Kobieta w języku polskim, [on-line:] https://culture.pl/pl/artykul/kobieta-w-jezyku-polskim (dostęp: 2 II 2025).
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
Wiśniewska H., 2003, Świat płci żeńskiej baroku zaklęty w słowach, Lublin.
Wiśniewska L. (red.), 1999, Kobiety w literaturze: materiały z II Międzyuczelnianej Sesji Studentów i Naukowców z cyklu „Świat jeden, ale nie jednolity”, Bydgoszcz, 3–5 listopada 1998 roku, Bydgoszcz.
Witosz B., 2001, Kobieta w literaturze: tekstowe wizualizacje od fin de siècle’u do końca XX wieku, „Bibliotheca Paucarum Historiarum”, Katowice.
Witosz B., 2008, Stylistyczne aspekty dyskursu feministycznego. (Wokół znaczenia terminu dyskurs w tekstologii lingwistycznej), „Stylistyka” nr 17, s. 17–40.
Witosz B., 2009, Dyskurs i stylistyka, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 2748, Katowice.
Włodarczyk E., 2008, Młodzież wobec macierzyństwa i jego kulturowej kreacji, „Psychologia i Pedagogika – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu”, nr 142, Poznań.
Wojtak M., 2011, O relacjach dyskursu, stylu, gatunku i tekstu, „Tekst i Dyskurs” nr 4, s. 69–78.
WSJP PAN: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, [on-line:] https://wsjp.pl (dostęp: 2 II 2025).
Zierkiewicz E., Kowalczyk I., 2005, Konsumentka czy konsumowana? – kobieta do zjedzenia w prasie kobiecej, [w:] eaedem (red.), Kobiety, feminizm i media, Poznań–Wrocław, s. 149–170.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Klaudia Korpysa
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
