Kaszubska postpamięć

Kilka przykładów współczesnych

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.17.2020.65.12

Keywords:

Kashubia, Kashubian literature, cultural studies, post-memory

Abstract

Kashubian Post-memory. Some Contemporary Examples

The article contains analyses of several contemporary literary texts concerning the category of post-memory written in the background of the Kashubian culture. It mainly interprets prose works (Drewz, Bunda, Drzeżdżon) as well as the novel on which the film Kamerdyner was based. The analyses led to determining the phenomena defined by Sigmund Freud related to psychoanalysis and referring to the works by A. and J. Assmann, M. Hirsch and D. LaCapra. Thus Kashubian literature, written in Polish and Kashubian, shows post-memory mechanisms in the form of crowding out, transferring, repeating and overcoming the trauma of World War II.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Daniel Kalinowski, Akademia Pomorska w Słupsku

    Profesor nadzwyczajny w Instytucie Polonistyki Akademii Pomorskiej w Słupsku. Doktoryzował się z zakresu polskiej aforystyki literackiej XIX wieku. Habilitację uzyskał na podstawie rozprawy o polskiej recepcji twórczości Franza Kafki. Zainteresowania naukowe: literatura i dramaturgia kaszubskojęzyczna, literatura pomorska, motywy żydowskie w literaturze polskiej, polska recepcja twórczości Franza Kafki, kultura buddyjska w tradycji polskiej. Autor książek: Określanie horyzontu. Studia o polskiej aforystyce literackiej XIX wieku; Światy Franza Kafki. Sekwencja polska; Raptularz kaszubski; Żydzi polscy i pomorscy. Studia o ludziach i literaturze; Sylwa kaszubskie oraz we współautorstwie z Adelą Kuik-Kalinowską: Od Smętka do Stolema. Wokół literatury Kaszub; Trzy Skarby. Motywy buddyjskie w Polsce; Literatura kaszubska. Rekonesans. Współredaktor serii wydawniczej „Wielkie Pomorze” z tomami: Tożsamość i wielokulturowość; Kultura i sztuka; Wierzenia i religie; Społeczności i narody; Wojna i pokój. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Członek Zarządu Instytutu Kaszubskiego i Rady Języka Kaszubskiego.

References

Podmiotowa
View in Google Scholar

Bunda M., Nieczułość, Kraków 2017.
View in Google Scholar

Drawz E., W cieniu Piaśnicy, Gdynia 2015.
View in Google Scholar

Drzeżdżon R., Naju krëwia, [w:] Chceta wiãcy krwie? Dzysdniowô kaszëbskô proza 2014, Gdynia 2015.
View in Google Scholar

Kamerdyner (film), reż. F. Bajon, 2018.
View in Google Scholar

Klat M., Paliński P., Piepka M., Pruski M., Kamerdyner. Miłość, wojna, zbrodnia, Warszawa 2018.
View in Google Scholar

Piaśnica oczyma poetów, oprac. S. Janke, Gdańsk–Wejherowo 2001.
View in Google Scholar

Piaśnica. Poezja i fragmenty prozy, wyb. i red. W. Kiedrowski, Gdańsk 1971.
View in Google Scholar

Przedmiotowa
View in Google Scholar

Assmann A., Między historią a pamięcią. Antologia, red. M. Saryusz-Wolska, Warszawa 2013. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323514497
View in Google Scholar

Assmann J., Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, przeł. A. Kryczyńska-Pham, Warszawa 2008.
View in Google Scholar

Bielik-Robson A., Słowo i trauma: czas, narracja, tożsamość, „Teksty Drugie” 2004, nr 5.
View in Google Scholar

Bojarska B., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci. Z badań nad zbrodniami hitlerowskimi w Polsce, Wejherowo 2009.
View in Google Scholar

Bojarska K., Teoria traumy jako siła lektury (rozm z C. Caruth), „Teksty Drugie” 2010, nr 6.
View in Google Scholar

Borzyszkowska-Szewczyk M., Gra nieoczywistościami. Czesząc myśli po obejrzeniu filmu „Kamerdyner”, „Pomerania” 2018, nr 10.
View in Google Scholar

Bugajna E., Refleksje o II wojnie u wybranych poetów kaszubskich, [w:] Wielkie Pomorze. Wojna i pokój, red. D. Kalinowski, Gdańsk–Słupsk 2019.
View in Google Scholar

Czaja K., Mów do mnie nieczule, [online] http://artpapier.com, 30 VII 2019.
View in Google Scholar

Czechowicz J., Trudna solidarność, [online] http://krytycznymokiem.blogspot.com, 30 VII 2019.
View in Google Scholar

Dąbrowski M., Projekt krytyki etycznej. Studia i szkice literackie, Kraków 2005.
View in Google Scholar

Drozdek M., „Kamerdyner”. Historia Kaszub pisana z rozmachem. Przykrył to, co najważniejsze, [online] https://film.wp.pl, 31 VII 2019.
View in Google Scholar

Filip M., Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii, Poznań 2012.
View in Google Scholar

Freud Z., Żałoba i melancholia, [w:] Z. Freud, Psychologia nieświadomości, przeł. R. Reszke, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Gąsiorowski A., Steyer K., Tajna organizacja wojskowa Gryf Pomorski, Gdańsk 2010.
View in Google Scholar

Gennep A. van, Obrzędy przejścia: systematyczne studium ceremonii, przeł. B. Biała, Warszawa 2006.
View in Google Scholar

Golon M., Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Pomorski wobec Armii Czerwonej a powojenne losy gryfowców, Gdańsk 2000.
View in Google Scholar

Gosk H., Opowieści „skolonizowanego/kolonizatora”. W kręgu studiów postzależnościowych nad literaturą polską XX i XXI wieku, Kraków 2010.
View in Google Scholar

Grzebałkowska M., 1945. Wojna i pokój, Warszawa 2015.
View in Google Scholar

Halbwachs M., Społeczne ramy pamięci, przeł. M. Król, Warszawa 2008.
View in Google Scholar

Herman J.L., Przemoc. Uraz psychiczny i powrót do równowagi, przeł. A. i M. Kacmajor, Gdańsk 1999.
View in Google Scholar

Hirsch M., Żałoba i postpamięć, przeł. K. Bojarska, [w:] Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. E. Domańska, Poznań 2010.
View in Google Scholar

Kalicka J., Witek P., Polityka historyczna, [w:] Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, współpr. J. Kalicka, Warszawa 2014.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Kaszëbskô stegna Stanisława Jankego, [w:] Sześć dekad po kaszubsku, red. J. Borchmann, M. Tamkun, Bolszewo–Wejherowo 2016.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Kaszuby a badania postkolonialne, [w:] Nowy regionalizm w badaniach literackich. Badawczy rekonesans i zarys perspektyw, red. M. Mikołajczak, E. Rybicka, Kraków 2012.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Kobiety i strategie przeżycia, „Pomerania” 2018, nr 7-8.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Mity fundacyjne w literaturze kaszubskiej, [w:] Geografia wyobrażona regionu. Literackie figury przestrzeni, red. D. Kalinowski, M. Mikołajczak, A. Kuik-Kalinowska, Kraków 2014.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Pieśń i sława. O liryce zrzeszyńców, [w:] J. Trepczyk, A. Labuda, J. Rompski, S. Bieszk, F. Grucza, F. Marszałkowski, Poezja zrzeszyńców, oprac. i przypisy H. Makurat, Gdańsk 2013.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Raptularz kaszubski, Gdańsk 2014.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Sylwa kaszubskie, Słupsk–Gdańsk 2017.
View in Google Scholar

Kalinowski D., Kuik-Kalinowska A., Literatura kaszubska. Rekonesans, Gdańsk 2017.
View in Google Scholar

Kaliński D., Czerwona zaraza. Jak naprawdę wyglądało wyzwolenie Polski, Kraków 2017.
View in Google Scholar

Kaszubi. Wierzenia i twórczość. Ze „Słownika” Sychty, oprac. J. Treder, Gdańsk 2002.
View in Google Scholar

Kłosińska K., Kobieta autorka, [w:] Ciało i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie. Antologia szkiców, red. A. Nasiłowska, Warszawa 2001.
View in Google Scholar

Korzeniewski B., Transformacja pamięci. Przewartościowania w pamięci przeszłości a wybrane aspekty funkcjonowania dyskursu publicznego o przeszłości w Polsce po 1989 roku, Poznań 2010.
View in Google Scholar

Krockow Ch. graf von, Czas kobiet. Wspomnienia z Pomorza 1944-1947 według relacji Libussy von Fritz-Krockow, przeł. I. Burszta-Kubiak, Warszawa 1990.
View in Google Scholar

Kuik-Kalinowska A., Literatura kaszubska w perspektywie antropologii kulturowej „Slavia Occidentalis. Litteraria” 2013 (2014), t. 70/2.
View in Google Scholar

Kuik-Kalinowska A., Od literatury ludowej do kaszubistyki. Literatura kaszubska w dyskursie historycznoliterackim, [w:] Centra – peryferie w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. W. Browarny, E. Rybicka, D. Lisak-Gębala, Kraków 2015.
View in Google Scholar

Kuik-Kalinowska A., Tatczëzna. Literackie przestrzenie Kaszub, Gdańsk–Słupsk 2011.
View in Google Scholar

LaCapra D., Historia w okresie przejściowym. Doświadczenie, tożsamość, teoria krytyczna, przeł. K. Bojarska, Kraków 2009.
View in Google Scholar

LaCapra D., Psychoanaliza, pamięć i zwrot etyczny, przeł. M. Zapędowska, [w:] Pamięć, etyka i historia, red. E. Domańska, Poznań 2006.
View in Google Scholar

Leociak J., Doświadczenia graniczne. Studia o dwudziestowiecznych formach reprezentacji, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Linkner T., „Los jest jak strumień źródlanej wody”. O polskojęzycznych powieściach Stanisława Jankego, [w:] Sześć dekad po kaszubsku, red. J. Borchmann, M. Tamkun, Bolszewo–Wejherowo 2016.
View in Google Scholar

Liszka K., Etyka i pamięć o Zagładzie, Warszawa 2016.
View in Google Scholar

Literatura w Szczecinie (1945-2015). Książki siedemdziesięciolecia, red. S. Iwasiów, J. Madejski, P. Wolski, Szczecin 2016.
View in Google Scholar

Lorentz F., Zarys etnografii kaszubskiej, Gdynia 2014.
View in Google Scholar

Mach A., Pisanie, powtarzanie, powracanie. Wokół pojęcia „realizmu traumatycznego”, [w:] Narracje po końcu (wielkich) narracji. Kolekcje, obiekty, symulakra, red. H. Gosk, A. Zieniewicz, Warszawa 2007.
View in Google Scholar

Mach A., Świadkowie świadectw. Postpamięć Zagłady w polskiej literaturze najnowszej, Warszawa–Toruń 2016.
View in Google Scholar

Nycz R., Kulturowa natura, słaby profesjonalizm. Kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego i statusie dyskursu literaturoznawczego, [w:] Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M.P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2006.
View in Google Scholar

O Gdańsku literackim 1945-2015. Archeologie miejsca, palimpsesty historii, red. J. Mosakowski, B. Dąbrowski, R. Młynarczyk, A. Nowaczewski, Gdańsk 2017.
View in Google Scholar

Obracht-Prondzyński C., Epicka opowieść o kaszubskim pograniczu? O filmie „Kamerdyner” w reżyserii Filipa Bajona, „Kultura Liberalna” 2018, nr 39, [online] https://kulturaliberalna.pl, 31 VII 2019.
View in Google Scholar

Obracht-Prondzyński C., Kaszubi. Między dyskryminacją a regionalną podmiotowością, Gdańsk 2002.
View in Google Scholar

Obracht-Prondzyński C., Współczesna kultura kaszubska, Gdańsk 2018.
View in Google Scholar

Obracht-Prondzyński C., Zrzeszeni w idei. Pięćdziesiąt lat działalności Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego (1956-2006), Gdańsk 2006.
View in Google Scholar

Osowicka R., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci, Wejherowo 2001.
View in Google Scholar

Pomorska debata o kulturze: kultura na pograniczu – pogranicza kultury, red. K. Kulikowska, C. Obracht-Prondzyński, Gdańsk 2014
View in Google Scholar

Pomorska debata o kulturze: kultura na pograniczu – pogranicza kultury. Edycja II, red. K. Kulikowska, C. Obracht-Prondzyński, Gdańsk 2015.
View in Google Scholar

Samp J., Obraz wojny i okupacji w poezji kaszubskiej, [w:] Literatura gdańska i ziemi gdańskiej w latach 1945-1975, red. A. Bukowski, Gdańsk 1979.
View in Google Scholar

Segal H., Marzenie senne, wyobraźnia, sztuka, przeł. P. Dybel, Kraków 2003.
View in Google Scholar

Słomczyński T., „Kamerdyner” – co w nim jest, a czego nie ma?, [online] http://magazynkaszuby.pl, 31 VII 2019.
View in Google Scholar

Szymikowski D., Kaszuby w filmie, [online] https://kaszebsko.com, 31 VII 2019.
View in Google Scholar

Walczak Z., „Dziadek w Wehrmachcie”. Rzecz o losach Polaków i Kaszubów na Pomorzu w czasie II wojny światowej w świetle dokumentów, wspomnień i w literaturze pięknej, [w:] Wielkie Pomorze. Wojna i pokój, red. D. Kalinowski, Gdańsk–Słupsk 2019.
View in Google Scholar

Wardzyńska M., Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce. Intelligenzaktion, Warszawa 2009.
View in Google Scholar

Wojna na Kaszubach. Pamięć polskich i niemieckich świadków, oprac. R. Borchers, K. Madoń-Mitzner, Gdańsk 2014.
View in Google Scholar

Downloads

Published

30-04-2020

How to Cite

“Kaszubska Postpamięć: Kilka Przykładów Współczesnych ”. 2020. Politeja 17 (2(65): 153-69. https://doi.org/10.12797/Politeja.17.2020.65.12.