Teofil Kaczorowski (1830-1889) – odkrywca związku przyczynowego między zakażeniem przyzębia a chorobami ogólnoustrojowymi
DOI:
https://doi.org/10.12797/AHiFM.89.2025.89.04Słowa kluczowe:
Teofil Kaczorowski, XIX-wieczna medycyna, zakażenie przyzębia, epidemiologia, poznańskiej medycyny, historia medycyny, odkrycia medyczneAbstrakt
Teofil Kaczorowski (1830-1889), wybitny lekarz XIX-wiecznego Poznania, zapisał się na kartach historii medycyny przede wszystkim jako odkrywca związku przyczynowego między zakażeniem przyzębia a chorobami ogólnoustrojowymi. Jego badania, opublikowane w 1884 r., były wcześniejsze o kilka lat w stosunku do prac Willoughby’ego D. Millera (1853-1907), któremu później błędnie przypisywano pierwszeństwo tego odkrycia. Kaczorowski, wszechstronnie wykształcony i zaangażowany w rozwój nauk medycznych, był autorem kilku raportów epidemiologicznych, zajmował się także leczeniem operacyjnym oraz terapią różnych schorzeń. Był lekarzem, który nie stronił od nowatorskich rozwiązań oraz najnowszych doniesień badawczych ze świata medycyny. Jego zięciem był poeta Adam Asnyk. W niniejszym artykule przedstawiono szczegółową biografię Kaczorowskiego, wraz z wyjaśnieniem nieścisłości obecnych w istniejącej literaturze, oraz analizę jego dorobku naukowego.
Bibliografia
[1] Magowska A., Doktor Teofil Kaczorowski (1830-1889) i jego naukowy debiut. Acta Medicorum Polonorum, 2020, 10(1), 99–105. DOI: https://doi.org/10.20883/amp.2020/5
[2] Kucharz E.J., The Forgotten Discovery of the Oral Infection Role in the Development of Systemic Disorders. European Journal of Internal Medicine, 2011, 22(3), e16. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ejim.2011.02.003
[3] Kaczorowski T.W., De urinae incontinentia dissertatio inauguralis medico-chirurgica, Dissertatio in Alma Literarum Universitate Fridericia Guilelma, Fratres Schlesinger, Berolinum (Niemcy) 1853.
[4] Wicherkiewicz B., Wspomnienie poświęcone ś.p. dr. Teofilowi Kaczorowskiemu. Nowiny Lekarskie, 1889, 1(5), 221–223.
[5] Kośmiński S., Słownik lekarzów polskich obejmujący oprócz krótkich życiorysów lekarzy Polaków oraz cudzoziemców w Polsce osiadłych, dokładną bibliografią lekarską polską od czasów najdawniejszych aż do chwili obecnej. Z. 1-2, nakład autora, Warszawa (Polska) 1883.
[6] Hahn W., Na marginesie wydania korespondencji Adama Asnyka. Pamiętnik Literacki, 1938, 35(4), 259–261.
[7] Kielak J., Zofia Teofila Aleksandra Asnyk (z domu Kaczorowska), 8.05.2018, [online] https://kielakowie.com/getperson.php?personID=I75430&tree=tree381 – 7.12.2024.
[8] Mikulski T., Dwa semestry Asnyka, [w:] Spotkania Wrocławskie, red. Mikulski T., Wydawnictwo Literackie, Kraków (Polska) 1954, 307–313.
[9] Koehler K., Życiorysy zmarłych członków w powyżej oznaczonym czasie. Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego, 1891, 18(1), 300–303.
[10] Ostrowska T., Z dziejów czasopiśmiennictwa medycznego w Polsce. Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego, 1968, 7(2), 300–301.
[11] Archiwum Państwowe, 53/474/0/3.2.4/2821, https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/1110902 – 7.12.2024.
[12] Kaczorowski T.W., Krótkie sprawozdanie z tyfusu powrotnego, który od końca czerwca r.z. aż do końca kwietnia b.r. w Poznaniu nagminnie panował. Przegląd Lekarski, 1869, 8(42-45), 336–337, 344–346, 353–355, 361–363.
[13] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1867, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1867.
[14] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1868, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1868.
[15] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1869, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1869.
[16] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1870, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1870.
[17] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1871, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1871.
[18] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1872, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1872.
[19] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1873, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1873.
[20] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1874, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1874.
[21] Rocznik Koła Towarzyskiego w Poznaniu na rok 1875, Koło Towarzyskie, Poznań (Polska) 1875.
[22] Cofta S., Jubileusz poznańskiej pulmonologii akademickiej. Pneumonologia i Alergologia Polska, 2007, 75, 405–408. DOI: https://doi.org/10.5603/ARM.27967
[23] Kędziora A., Orzechowski E., Listy Adama Asnyka do Chłapowskich. Pamiętnik Literacki, 2020, 3, 129–297. DOI: https://doi.org/10.18318/pl.2020.3.9
[24] Mikulski A.J., Z korespondencji i autografów Adama Asnyka: część druga: listy rodzinne. Pamiętnik Literacki, 1937, 34(1), 115–297.
[25] Wikipedia, Adam Asnyk, 4.12.2024, [online] https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Asnyk – 7.12.2024.
[26] Ogrody Wspomnień, Teofil Wawrzyniec Kaczorowski, 28.02.2014, [online] https://www.ogrodywspomnien.pl/index/showd/61525 – 7.12.2024.
[27] Grzybowski A., Miejsca spoczynku lekarzy na Cmentarzu Zasłużonych na Wzgórzu św. Wojciecha. Wielkopolska Izba Lekarska – Biuletyn Lekarski, 2013, 12.
[28] Ogrody Wspomnień, Włodzimierz Asnyk, 28.02.2014, [online] https://www.ogrodywspomnien.pl/index/showd/ 61529 – 7.12.2024.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
