Krakowski port lotniczy w latach 1923–1939

Zarys historii, rozwoju i ocena wpływu na miasto

Autor

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2021.05

Słowa kluczowe:

Rakowice, Czyżyny, Balice, port lotniczy, lotnisko, hangar, PLL LOT, samolot

Abstrakt

W artykule poruszono zagadnienia powstania i rozwoju w okresie międzywojennym krakowskiego portu lotniczego Rakowice Czyżyny, a także jego wpływu na miasto. Port lotniczy do obsługi pasażerów oraz przewozu poczty i towarów powstał w 1923 roku w podkrakowskiej wsi Rakowice, gdzie mieściło się już lotnisko wojskowe. Przez wiele lat część cywilna była dodatkiem do części wojskowej i musiała podporządkować się potrzebom lotnictwa wojskowego, co wymuszało kilkakrotne przenosiny dość ubogiej infrastruktury. Sytuacja zmieniła się w 1929 roku wraz z powstaniem państwowo-samorządowej spółki Polskie Linie Lotnicze LOT, która stała się operatorem przewozów lotniczych i miała ambicje rozwoju lotnictwa pasażerskiego, w tym także portów lotniczych do ich obsługi. W Krakowie przełożyło się to na budowę nowoczesnego hangaru z wyposażeniem jako przedłużenia lotniska Rakowice dalej na wschód, już na teren wsi Czyżyny. Port lotniczy w Krakowie w okresie międzywojennym pełnił istotną funkcję w siatce połączeń lotniczych w Polsce, został także włączony w system połączeń międzynarodowych. Jednak jego wpływ na miasto był mocno ograniczony, co wynikało chociażby z liczby obsłużonych pasażerów, co widoczne jest zwłaszcza w porównaniu ze współczesnymi czasami. Od momentu budowy portu w Czyżynach Kraków zyskał nowoczesny port lotniczy, a przewoźnik dbał o jakość obsługi pasażerów. Polskie władze wspierały działania narodowego przewoźnika, subwencjonowały bilety i dbały o rozpropagowanie podróży samolotami wśród potencjalnych klientów. Lotnisko pasażerskie było dowodem na to, że Kraków znajdował się w awangardzie światowej myśli technologicznej i komunikacyjnej, co było realną podstawą do dalszego rozwoju, który jednak został przerwany przez wybuch II wojny światowej.

PlumX Metrics of this article

Biogram autora

Mateusz Drożdż

Mgr ekonomii, radny Dzielnicy III Prądnik Czerwony.

Bibliografia

Boy-Żeleński Tadeusz: Świat artystyczny o komunikacji lotniczej. W: Przewodnik polskiej komunikacji lotniczej. Lato 1933. Warszawa 1933, s. 26
Google Scholar

Chorzewski Kazimierz: Z dawnych lotów. Warszawa 1979
Google Scholar

Drożdż Mateusz: Szachownica z pawim piórem. Trzy tuziny lotniczych opowieści o ludziach i wydarzeniach związanych z Krakowem. Kraków 2013
Google Scholar

Drożdż Mateusz: Dnia 1 września roku pamiętnego… Kraków pod bombami wroga 1 września 1939 roku we wspomnieniach świadków. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2016, z. 34, s. 181–200
Google Scholar

Drożdż Mateusz: Lotnicza katastrofa we mgle. Jak doszło do tego tragicznego wypadku lotniczego pod Warszawą? [online]. Hrabia Tytus, 1 kwietnia 2020 [dostęp 9 kwietnia 2021]. Dostępny w internecie: https://tytus.edu.pl/2020/04/01/lotnicza-katastrofa-we-mgle/
Google Scholar

Dwudziestolecie komunikacji w Polsce odrodzonej. Red. Stanisław Faecher, Stanisław Peters. Kraków 1939
Google Scholar

Kaftal Andrzej: Wstęp. W: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 marca 1928 r. o prawie lotniczem. Warszawa 1928 [online]. s. 3–5. Katalog zasobów ikonograficznych i archiwalnych Muzeum Lotnictwa Polskiego [dostęp 16 kwietnia 2021]. Dostępny w internecie: http://muzeumlotnictwa.pl/index.php/digitalizacja/katalog/1219
Google Scholar

Kasprzycki Remigiusz: Rakowice-Czyżyny w latach 1921–1955. Krakowskie lotnisko w służbie wojskowej i cywilnej. Kraków 2010
Google Scholar

Kuzak Rafał: Samoloty. W: Janicki Kamil, Kuzak Rafał, Kaliński Dariusz, Zaprutko-Janicka Aleksandra: Przedwojenna Polska w liczbach. Warszawa 2020, s. 233–239
Google Scholar

Kuzak Rafał: Kolej. W: Janicki Kamil, Kuzak Rafał, Kaliński Dariusz, Zaprutko-Janicka Aleksandra: Przedwojenna Polska w liczbach. Warszawa 2020, s. 197–212
Google Scholar

Litwiński Jerzy: Transport lotniczy w Polsce w okresie międzywojennym. „Lotnictwo” 2008, nr 10, s. 70–77
Google Scholar

Makowski Zenon: Rozwój lotnictwa polskiego. Lotnictwo cywilne. W: Dwudziestolecie komunikacji w Polsce odrodzonej. Red. Stanisław Faecher, Stanisław Peters. Kraków 1939, s. 95–102
Google Scholar

Mikulski Mieczysław, Glass Andrzej: Polski transport lotniczy 1918–1978. Warszawa 1980
Google Scholar

Niemiec Mateusz, Drożdż Mateusz: Zwierzyniec zaprasza – Rakowice. Kraków 2017
Google Scholar

Pawłowski Tymoteusz: Lotnictwo lat 30. XX wieku w Polsce i na świecie. Wybrane zagadnienia. Warszawa 2011
Google Scholar

Popiel Adam: Wypadki śmiertelne w lotnictwie polskim 1918–1939. Chmielów 2014
Google Scholar

Przewodnik polskiej komunikacji lotniczej. Lato 1933. Warszawa 1933
Google Scholar

Purchla Jacek: Urbanistyka, architektura i budownictwo. W: Dzieje Krakowa. T. 4. Kraków w latach 1918–1939. Red. Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki. Kraków 1997, s. 149–190
Google Scholar

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 marca 1928 r. o prawie lotniczem. Warszawa 1928 [online]. Katalog zasobów ikonograficznych i archiwalnych Muzeum Lotnictwa Polskiego [dostęp 16 kwietnia 2021]. Dostępny w internecie: http://muzeumlotnictwa.pl/index.php/digitalizacja/katalog/1219
Google Scholar

Rydołowski Konrad: Różnica między lotniskiem a portem lotniczym [online]. Samoloty.pl [dostęp 7 kwietnia 2021]. Dostępny w internecie: https://www.samoloty.pl/156-archiwum-sp-844/16986-lotnisko-i-port-lotniczy
Google Scholar

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze [online]. Kancelaria Sejmu [dostęp 7 kwietnia 2021]. Dostępny w internecie: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20021301112/U/D20021112Lj.pdf
Google Scholar

Wielgus Krzysztof: Rakowice-Czyżyny. Lotnisko Krakowa – od „Ogrodu dla Lotników” do Lotniczego Parku Kulturowego. Kraków 2002
Google Scholar

Wielopolski Alfred: Zarys gospodarczych dziejów transportu do 1939 roku. Warszawa 1975
Google Scholar

Wouk Herman: Wichry wojny. [T.] 1. Natalia. Przeł. Juliusz Garztecki, Jarosław Kotarski. Warszawa 1991
Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

29.09.2021

Jak cytować

Drożdż, M. (2021). Krakowski port lotniczy w latach 1923–1939: Zarys historii, rozwoju i ocena wpływu na miasto. Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 39, 103–122. https://doi.org/10.32030/KRZY.2021.05

Numer

Dział

Artykuły i rozprawy