Teoretyczne przesłanki wykorzystania ustrukturyzowanych technik analizy informacji w procesie analizy politycznej

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.19.2022.77.05

Keywords:

political theory, political methodology, political analysis, forecasting

Abstract

STRUCTURED ANALYTICAL TECHNIQUES AS TOOLS FOR THE OPERATIONALIZATION OF POLITICAL SCIENCE KNOWLEDGE: THE ROLE OF SELECTED INFORMATION ANALYSIS TECHNIQUES IN THE PROCESS OF POLITICAL ANALYSIS

The aim of the article is to outline the theoretical framework for potentially beneficial cooperation between the academic and analyst communities. This goal may be achieved via operationalization of theoretical issues using structured analytical techniques. The article is divided into three parts. The first outlines the theoretical framework for political analysis understood as an effort aimed at analyzing the contemporary problems of the empirical world, including those taking into account forecasting. The second part characterizes what sets apart research activity from analytical activity, emphasizing the mutual interrelations between both. The third part presents the operationalized analytical model for political analysis.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Błażej Sajduk, Jagiellonian University, Kraków

Politolog i historyk myśli politycznej, adiunkt w Katedrze Bezpieczeństwa Narodowego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół etycznych i społecznych wymiarów wykorzystania najnowszych technologii (w tym zwłaszcza 5G i AI) oraz analizy politycznej. Autor monografii oraz kilkudziesięciu ekspertyz, opracowań, artykułów naukowych i popularnonaukowych z zakresu współczesnej politologii i stosunków międzynarodowych oraz dydaktyki akademickiej i polskiej myśli politycznej.

References

Aleksandrowicz T.R., Analiza informacji w administracji i biznesie, Warszawa 1999.

Aleksandrowicz T.R., Podstawy walki informacyjnej, Warszawa 2016.

Aleksandrowicz T.R., Pułapki bańki informacyjnej – wyzwanie dla analityka, [w:] Inspiracje i wspomnienia dedykowane pamięci Jerzego Koniecznego, red. J. Widacki, Kraków 2021.

Analiza informacji. Teoria i praktyka, red. K. Liedel, P. Piasecka, T.R. Aleksandrowicz, Warszawa 2012.

Analiza informacji w zarządzaniu bezpieczeństwem, red. K. Leidel, P. Piasecka, T.R. Aleksandrowicz, Warszawa 2013.

Bäcker R., Rak J., Problem badawczy, „Politeja” 2015, vol. 12, nr 4 (36).

Bäcker R. [i in.], Metodologia badań politologicznych, Warszawa 2016.

Beebe S.M., Pherson R.H., Cases in Intelligence Analysis. Structured Analytic Techniques in Action, Los Angeles 2015.

Biały wywiad. Otwarte źródła informacji – wokół teorii i praktyki, red. W. Filipkowski, W. Mądrzejowski, Warszawa 2012.

Bodio T., Chodubski A., O prognostyce w politologii, „Studia Politologiczne” 2004, vol. 8.

Chang W. [i in.], Restructuring Structured Analytical Techniques in Intelligence, „Intelligence and National Security” 2017, vol. 33, nr 3, https://doi.org/10.1080/02684527.2017.1400230.

Chodubski A., Prognostyka jako wyzwanie metodologiczne w badaniu stosunków międzynarodowych, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K. Politologia” 2009, vol. 16, nr 2.

Dahl R.A., Stinebrickner B., Współczesna analiza polityczna, przeł. P.M. Kazimierczak, Warszawa 2007.

Daniluk P., Bezpieczeństwo i zarządzanie, Warszawa 2015.

Dawidczyk A., Jurczak J., Łuka P., Metody, techniki i narzędzia nauk o bezpieczeństwie, Warszawa 2019.

Dhami M.K. [i in.], Improving Intelligence Analysis with Decision Science, ,,Perspectives on Psychological Science” 2015, vol. 10, nr 6, https://doi.org/10.1177%2F1745691615598511.

Flyvbjerg B., Making Social Science Matter. Why Social Inquiry Fails and How it Can Succeed Again, Cambridge 2001, https://doi.org/10.1017/CBO9780511810503.

Gaddis J.L., International Relations Theory and the End of the Cold War, „International Security” 1992/1993, vol. 17, nr 3, https://doi.org/10.2307/2539129.

Gruszczak A., Roztropny realizm a studia wywiadowcze. Rozważania nad Unią Europejską jako wspólnotą wywiadowczą, [w:] Teoria realizmu w nauce o stosunkach międzynarodowych. Założenia i zastosowania badawcze, red. E. Haliżak, J. Czaputowicz, Warszawa 2014.

Gwiazda A., Ambiwalentne podejścia do badań w naukach politycznych, [w:] Czym jest teoria w politologii?, red. Z. Blok, Warszawa 2011.

Hay C., Political Analysis. A Critical Introduction, New York 2002, https://doi.org/10.1007/978-0-230-62911-0.

Hellmann G., In Conclusion. Dialogue and Synthesis in Individual Scholarship and Collective Inquiry, „International Studies Review” 2003, vol. 5, nr 1, https://doi.org/10.1111/1521-9488.501019_8.

Heuer R.J. Jr., Psychology of Intelligence Analysis, Washington 1999.

Heuer R.J. Jr., Pherson R.H., Structured Analytic Techniques for Intelligence Analysis, Washington 2015 [2nd ed.], 2020 [3rd ed.].

Jervis R., System Effects. Complexity in Political and Social Life, Princeton 1997, https://doi.org/10.1515/9781400822409.

Johnson L.J., Bricks and Mortar for a Theory of Intelligence, „Comparative Strategy” 2003, vol. 22, nr 1, https://doi.org/10.1080/01495930390130481.

Kahneman D., Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, przeł. P. Szymczak, Poznań 2012.

Kassner M., O pierwszeństwie interpretacji przed ontologią. Przyczynek do krytyki realizmu w filozofii nauk społecznych, „Teoria Polityki” 2019, nr 3, https://doi.org/10.4467/25440845TP.19.006.10289.

King G., Keohane R.O., Verba S., Designing Social Inquiry. Scientific Inference in Qualitative Research, Princeton 1994, https://doi.org/10.1515/9781400821211.

Krauz-Mozer B., Teorie polityki. Założenia metodologiczne, Warszawa 2005.

Krauz-Mozer B., Szostak W., Teoria polityki. Podstawy metodologiczne politologii empirycznej, Kraków 1993.

Krauz-Mozer B., Ścigaj P., Sklep z podrobkami? Podejścia badawcze i metodologiczne, [w:] Podejścia badawcze i metodologiczne w nauce o polityce, red. B. Krauz-Mozer, P. Ścigaj, Kraków 2013.

Kuhn T.S., Struktura rewolucji naukowych, przeł. H. Ostromęcka, oprac. S. Amsterdamski, Warszawa 1968.

Leidel K., Serafin T., Otwarte źródła informacji w działalności wywiadowczej. Zarys problematyki, Warszawa 2011.

Lichtman A.J., Predicting the Next President. The Keys to the White House, New York [i in.] 2020.

Losee J., Wprowadzenie do filozofii nauki, przeł. T. Bigaj, Warszawa 2001.

Mandel D.R., Barnes A., Accuracy of Strategic Intelligence Forecasts, „Proceedings of the National Academy of Sciences” 2014, vol. 111, nr 30, https://doi.org/10.1073/pnas.1406138111.

Mandel D.R., Barnes A., Geopolitical Forecasting Skill in Strategic Intelligence, „Journal of Behavioral Decision Making” 2018, vol. 31, nr 1, http://.doi.org/10.1002/bdm.2055.

Mandel D.R., Karvetski Ch.W., Dhami M.K., Boosting Intelligence Analysts’ Judgement Accuracy.

What Works, What Fails?, ,,Judgment and Decision Making” 2018, vol. 13, nr 6.

Marsh D., Ercan S., Furlong P., A Skin not a Sweater. Ontology and Epistemology in Political Science, [w:] Theory and Methods in Political Science, red. V. Lowndes, D. Marsh, G. Stoker, London 2018, https://doi.org/10.1057/978-1-137-60353-1_11.

Martynowicz W., Dyskretny urok analizy wywiadowczej, [online] https://fundacjapoint.pl/2016/02/dyskretny-urok-analizy/.

Mesquita B.B. de, Predicting the Future to Shape Future, [w:] Predicting the Future in Science, Economics, and Politics, red. F.W. Wayman [i in.], Cheltenham–Northampton 2014.

Minkina M., Sztuka wywiadu w państwie współczesnym, Warszawa 2014.

Morin J.-F., Paquin J., Foreign Policy Analysis. A Toolbox, Cham 2018, https://doi.org/10.1007/978-3-319-61003-0.

Nye J.S. Jr., The Question of Relevance, [w:] The Future of Political Science. 100 Perspectives, red. G. King, K.L. Schlozman, N.H. Nie, London 2009.

Olszowski R., Chmielowski M., Collective Intelligence and the Geopolitical Crossroads in Central-Eastern Europe. Review of the Selected Research Methods, [w:] Internet Science. 6th International Conference, INSCI 2019, Perpignan, France, December 2-5, 2019. Proceedings, red. S. El Yacoubi, F. Bagnoli, G. Pacini, Cham 2019, https://doi.org/10.1007/978-3-030-34770-3_13.

Paw Ł., Wiedza ekspercka jako podstawa formułowania prognoz geopolitycznych – analiza krytyczna, [w:] Teorie i podejścia badawcze geopolityki, red. A. Tyszkiewicz, P. Borowiec, Kraków 2020.

Pierzchalski F., Metoda abdukcji oraz jej zastosowanie na gruncie nauki o polityce, [w:] Podejścia badawcze i metodologiczne w nauce o polityce, red. B. Krauz-Mozer, P. Ścigaj, Kraków 2013.

Polskie służby specjalne. Słownik, red. A.K. Wojtaszczyk, Warszawa 2011.

Pugacewicz T., Studia nad polityką zagraniczną z poziomu czynników krajowych. Historia rozwoju i współczesne wyzwania w nauce światowej i polskiej, „Stosunki Międzynarodowe – International Relations” 2019, t. 55, nr 1.

Sajduk B., Czy w nauce o stosunkach międzynarodowych możliwe jest efektywne prognozowanie?, [w:] Podejścia badawcze i metodologiczne w nauce o polityce, red. B. Krauz-Mozer, P. Ścigaj, Kraków 2013.

Sajduk B., Kilka uwag o zadawaniu pytań i ich roli w dydaktyce akademickiej, „Pedagogika Szkoły Wyższej” 2016, nr 2, https://doi.org/10.18276/psw.2016.2-09.

Sajduk B., Rozmyte Mapy Kognitywne jako technika prowadzenia ustrukturowanej analizy systemowej w obszarze nauk o bezpieczeństwie, „Politeja” 2021, vol. 18, nr 5 (74), https://doi.org/10.12797/Politeja.18.2021.74.17.

Sajduk B., Teoretyczne przesłanki współczesnej analizy politologicznej, „Państwo i Społeczeństwo” 2007, nr 1.

Sajduk B., Tradycyjne metody analizy polityki zagranicznej, [w:] Podmiotowość geopolityczna. Studia nad polską polityką zagraniczną, red. K. Szczerski, Warszawa 2009.

Sajduk B., Wybrane aspekty pracy z otwartymi źródłami informacji. Wykorzystanie analizy konkurujących hipotez, „Kultura i Polityka” 2016, nr 20.

Saramak B., Biały wywiad w służbach specjalnych. Znaczenie i perspektywy, [w:] Służby specjalne we współczesnym państwie, red. Z. Siemiątkowski, A. Zięba, Warszawa 2016.

Saramak B., Wykorzystanie otwartych źródeł informacji w działalności wywiadowczej. Historia, praktyka, perspektywy, Warszawa 2015.

Savigny H., Marsden L., Doing Political Science and International Relations. Theories in Action, Basingstoke–New York 2011, https://doi.org/10.1007/978-0-230-34413-6.

Sil R., Katzentstein P.J., Beyond Paradigms. Analytic Eclecticism in the Study of World Politics, Houndmills–New York 2010.

Sil R., Katzentstein P.J., Eclectic Theorizing in The Study and Practice of International Relations, [w:] The Oxford Handbook of International Relations, red. Ch. Reus-Smit, D. Snidal, Oxford 2008, http://dx.doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199219322.003.0006.

Shapiro I., Problems, Methods, and Theories in the Study of Politics, or What’s Wrong with Political Science and What to Do About It, [w:] Problems and Methods in the Study of Politics, red. I. Shapiro, R.M. Smith, T. Masoud, Cambridge 2004, https://doi.org/10.1017/CBO9780511492174.002.

Shively W.P., Sztuka prowadzenia badań politycznych, przeł. E. Hornowska, Poznań 2001.

Skarbek W.W., Wybrane zagadnienia metodologii nauk społecznych, Piotrków Trybunalski 2013.

Skarzyński R.. Podstawowe dylematy politologii. Dyscyplina nauki czy potoczna wiedza o społeczeństwie? O tradycji uniwersytetu i demarkacji wiedzy, Białystok 2012.

Stemplowski R., Wprowadzenie do analizy polityki zagranicznej RP, Warszawa 2006.

Szewczak W., Budowa skali pomiarowej w politologii, „Athenaeum. Polskie studia politologiczne” 2012, vol. 36.

Ścigaj P., Czy uczymy o tym, w jaki sposób badamy?, „Athenaeum. Polskie studia politologiczne” 2015, vol. 47, https://doi.org/10.15804/athena.2015.47.04.

Świeboda H., Prognozowanie zagrożeń bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2017.

Tetlock P.E., Gardner D., Superprognozowanie. Sztuka i nauka prognozowania, przeł. M. Markiewicz, Warszawa 2017.

Treverton G.F. [i in.], Toward Theory of Intelligence. Workshop Report, Santa Monica 2006, [online] https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/conf_proceedings/2006/RAND_CF219.pdf.

Warczok T., Zarycki T., Gra peryferyjna. Polska politologia w globalnym polu nauk społecznych, Warszawa 2016.

Wendt A., Quantum Mind and Social Science. Unifying Physical and Social Ontology, Cambridge 2015, https://doi.org/10.1017/CBO9781316005163.

Wojciuk A., Dylemat Potęgi. Praktyczna teoria stosunków międzynarodowych, Warszawa 2010, https://doi.org/10.31338/uw.9788323511557.

Zajączkowski W., Zrozumieć innych. Metoda analityczna w polityce zagranicznej, Warszawa 2011.

Downloads

Published

2022-07-14

How to Cite

Sajduk, Błażej. 2022. “Teoretyczne przesłanki Wykorzystania Ustrukturyzowanych Technik Analizy Informacji W Procesie Analizy Politycznej”. Politeja 19 (2(77):119-42. https://doi.org/10.12797/Politeja.19.2022.77.05.