Place targowe dawnych miast satelitarnych Krakowa, jurydyk i osad podmiejskich w fotografii ze zbiorów Muzeum Krakowa
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.15Słowa kluczowe:
fotografia, zdjecie, negatyw, plac targowy, targowisko, Kleparz, Kazimierz, Podgórze, Nowa HutaAbstrakt
THE MARKET SQUARES OF KRAKÓW’S FORMER SATELLITE TOWNS, JURYDYKI, AND SUBURBAN SETTLEMENTS IN THE PHOTOGRAPHS FROM THE COLLECTIONS OF THE MUSEUM OF KRAKÓW
The development of Kraków’s urban space over the centuries, including the expansion of its market square network, is an incredibly fascinating process. Satellite towns grew around Kraków for centuries; their list includes Florencja, Kazimierz, Podgórze, and most recently – Nowa Huta. Each of them had its own unique character, and its own economic dynamics, which was reected in their vibrant local market places. The growth of the Kraków conurbation necessitated the establishment of new market squares to keep local residents sufficiently supplied. From the 1860s onward, the photographers’ lenses captured the successive stages of the transformations taking place, the establishment of new market places, their liquidation, and the changes in the function of specic squares. Photographs from the collections of the Museum of Kraków show the everyday functioning of market squares from the second half of the 19th century until contemporary times. Increased attention was paid to the visual representation of sellers and buyers, as well as images of the stalls and the goods they offered.
Bibliografia
Adamczewski Jan: Ech mój Krakowie. Kraków 1980
Bieniarzówna Janina: Wielki pożar w 1850 roku. W: Dzieje Krakowa. T. 3. Kraków w latach 1796-1918. Red. Janina Bieniarzówna, Jan Małecki. Kraków 1985
Brzoza Czesław: Kraków miedzy wojnami. Kalendarium 28 X 1918–6 IX 1939. Kraków 1998
Budzałek Anna: Sukiennice – przestrzeń i przyszłość. „Autoportret” 2006, nr 2, s. 47–51
Chmiel Adam: Szkice krakowskie. Biblioteka Krakowska, nr 100. Kraków 1947
Chodorowski Jan: Struktura wewnętrznego handlu towarowego w Polsce. Warszawa 1938
Chwalba Andrzej: Dzieje Krakowa. T. 6. Kraków w latach 1945–1989. Kraków 2004
Demel Juliusz: Pożar Krakowa w 1850 roku. Kraków 1952
Encyklopedia Krakowa. Red. prow. Antoni Stachowski. Kraków 2000
Estreicherówna Maria: Zycie towarzyskie i obyczajowe Krakowa w latach 1848-1863. Kraków 1968
Gaczoł Ewa: Fotografie związane z placem Szczepańskim w zbiorach Działu Fotografii Krakowskiej Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, część 1. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2015, z. 33, s. 297–328
Gaczoł Ewa, Gellner Joanna: Żydowskie watki w fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
Część 1. Fotografie do 1939 roku. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2018, z. 35, s. 285–364
Garlicki Stanisław: Sklepy Krakowa na początku XX wieku. Biblioteka Krakowska, nr 149. Kraków 2008
Homola-Skapska Irena: Kraków za prezydentury Mikołaja Zyblikiewicza. Kraków 1976
Ignacy Krieger. Wybór fotografii oprac. Ewa Gaczoł, Teresa Kwiatkowska, wstęp Ewa Gaczoł. Kraków 2017
Jakubowski Krzysztof: Kraków na starych widokówkach. Kraków 2011
Jan Bułhak – fotografik. Oprac. Małgorzata Plater-Zyberk. Warszawa 2006
Kawalla Iwona: Handlowe oblicze placu Szczepańskiego. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2015, z. 33, s. 225–256
Kolberg Oskar: Lud – jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tance. Seria. 5. Krakowskie. Cz. 1. Kraków 1871
Komorowski Waldemar: Architektura Rynku Głównego w Krakowie od założenia do dzisiaj. W: Rynek krakowski odkryty na nowo. Red. nauk. Elżbieta Firlet. Biblioteka Krzysztoforska, nr 6. Kraków 2014, s. 109–300
Komorowski Waldemar: Plac Szczepański. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2015, z. 33, s. 193–224
Kozioł Andrzej: Na krakowskim Rynku. Historia i obyczaje od lokacji do czasów najnowszych. Kraków 2007
Kudłacz Katarzyna: Noty o fotografach i zakładach fotograficznych. W: Kudłacz Katarzyna, Miśkowiec Marta: Katalog winiet krakowskich zakładów fotograficznych. Kraków 2008, s. 324–328
Maciesza Aleksander: Historia polskiej fotografii w latach 1839–1889. Płock 1972
Mączynski Józef: Pamiątka z Krakowa. Opis tego miasta i jego okolic. Cz. 3. Kraków 1843
Meus Konrad: Wolne Miasto Kraków – przykład monokultury gospodarczej. W: Rzeczpospolita Krakowska 1815–1846. Materiały z sesji naukowej 23 maja 2015 roku. Red. Jerzy Wyrozumski. Kraków w Dziejach Narodu, nr 35. Kraków 2016, s. 29–54
Mitkowski Józef: Kraków lokacyjny. W: Kraków – studia nad rozwojem miasta. Red. Jan Dąbrowski. Kraków 1957, s. 117–139
Mossakowska Wanda: Walery Rzewuski (1837–1888) fotograf. Studium warsztatu i twórczości. Wrocław 1981
Mysonowa Aldona: Kobieta w handlu targowym. W: Zatrudnienie kobiet w handlu na terenie miasta Krakowa. Red. Lidia Kozakówna. Kraków 1938, s. 82–96
Natan Krieger. Wybór fotografii, oprac. i wstęp Ewa Gaczoł, Anna Kwiatek. Kraków 2018
Niezabitowski Michał: Zarys kontaktów handlowych Krakowa na przestrzeni dziejów. W: Miedzy Hanza a Lewantem, Kraków europejskim centrum handlu i kupiectwa. Katalog wystawy. Red. Stanisław Piwowarski. Kraków 1995−1996, s. 10–26
Piotrowska Ewa: Stanisław Mucha. Fotograf-dokumentalista i miłośnik Krakowa czyli zwyczajna opowieść o niezwykłym człowieku. Katalog wystawy. Kraków 2007
Rogóz Jan: Plac Szczepański. „Kraków” 2012, nr 9, s. 40–48
Rogóz Jan: Mały Rynek. „Kraków” 2013, nr 11, s. 40–48
Socha Tadeusz: W kręgu lampy naftowej. Kraków 1962
Sudacka Aldona: Sukiennice krakowskie w XIX wieku: bazar czy świątynia sztuki?. „Rocznik Krakowski” 1995, t. 61, s. 75–96
Sudacka Aldona, Komorowski Waldemar: Rynek Główny w Krakowie. Wrocław 2008
Strzyżewska Joanna: Kraków w fotografii Henryka Hermanowicza. W: I presepi di Cracovia. Szopki krakowskie. Torino 2008, p. 19
Szyszkowski Mikołaj: Handel domokrążny i uliczny. Warszawa 1937
Wojczyński Antoni: Żydzi w Polsce w zastosowaniu do obecnego przeistaczania w Krakowie starożytnej budowy Sukiennic na dom czynszowy. Kraków 1871
Wygonik-Barzyk Edyta: Krakowska Kongregacja Kupiecka. 600 lat istnienia. Kraków 2009
Wyrozumski Jerzy: Dzieje Krakowa. T. 1. Kraków do schyłku wieków średnich. Kraków 1992
Zuzańska-Zysko Elżbieta, Sitek Sławomir: Rola handlu targowiskowego w rozwoju miast. W: Człowiek w przestrzeni zurbanizowanej. Red. Maria Soja, Andrzej Zborowski. Kraków 2011, s. 271–281
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

