Krakowianin o wielu pasjach
Fotografie amatorskie Mariana Plebanczyka w zbiorach Muzeum Krakowa
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.10Słowa kluczowe:
Marian Plebanczyk, fotografia amatorska, film małoobrazkowy, Kraków, Podgórze, sport, kajakarstwo, narciarstwo, Tatry, dwudziestolecie miedzywojenneAbstrakt
A CRACOVIAN OF MANY PASSIONS. MARIAN PLEBANCZYK’S AMATEUR PHOTOGRAPHS IN THE HOLDINGS OF THE MUSEUM OF KRAKÓW
The paper is dedicated to amateur photographer Marian Plebanczyk (1905–1973), an inhabitant of Kraków’s Podgórze district who was an extremely active person with numerous passions. An architect by profession, Plebanczyk ran a construction company. Moreover, he was a sports activist, a water sports, mountain tourism, and automobile tourism lover, but also an attentive observer of events taking place in Kraków and beyond. His wide range of interests is reflected in the collection of 35 mm films that was presented to the Historical Museum of the City of Kraków by his inheritors. The scenes he captured in his pictures document the events that took place in the years 1931–1943. Despite certain technical shortcomings, the photographs constitute an interesting account of everyday life in its various aspects, often inadequately documented by professional photographers. The aim of this paper is to present the gure of Plebanczyk, and to offer a preliminary catalogue of his collection against a backdrop of amateur photography of his time. Among the many themes which he immortalized, the following have been highlighted: family and social life; sports and tourism (including canoeing and throwing, skiing, mountain hiking, automobile and motorcycle tourism); professional activity and public events (e.g. a cavalry parade, Marshal Józef Piłsudski’s funeral, celebrations of the Polish Legions, or the annexation of Zaolzie).
Bibliografia
Alfred Loth. Hasło oprac. Kazimierz Toporowicz [online]. iPSB [dostęp 8 września 2018]. Dostępny w internecie: http://ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/alfred-loth
Bartys Julian: Z początków polskiej fotografii amatorskiej. „Fotografia” 1970, nr 8, s. 183–186
Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Makowski, Beskid Wyspowy, Gorce, Pieniny i Beskid Sadecki. Bielsko-Biała 2013
Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski. Bielsko-Biała 2013
Biesik Tomasz: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Żywiecki. Bielsko-Biała 2013
Bogdziewicz Ryszard: Schroniska górskie od Beskidu Śląskiego do Czarnohory w latach 1874–1945. Lublin 2012
Brzeziński Jarosław: Robot Star – „Perła z lamusa”. „Foto--Kurier” [online]. 1995, nr 10 [dostęp 3 marca 2018].
Dostępny w internecie: http://www.foto-kurier.pl/archiwum_artykulow/pierwsze-opisy/pokaz-348-robot-star-8211-8222-perla-z-lamusa-8221-artykul-opublikowany-w-nbsp-foto-kurierze-10-1995.html
Chéroux Clément: Wernakularne. Eseje z historii fotografii.
Przeł. Tomasz Swoboda. Warszawa 2014
Czopek Krystyna, Czopek Jerzy Jan: Zarys dziejów międzynarodowego spływu na Dunajcu w latach 1934–1939, cz. 1. „Wiosło” 2015, nr 2, s. 37–43
Czopek Krystyna, Czopek Jerzy Jan: Zarys dziejów międzynarodowego spływu na Dunajcu w latach 1935–1939.
„Wiosło” 2015, nr 3, s. 40–45
Dworek Gościnny Szczawnica – historia [online]. [dostęp 22 października 2018]. Dostępny w internecie: http://www.dworekgoscinny.pl/pl/o-nas/historia
Ferenc Tomasz: Fotografia. Dyletanci, amatorzy i artyści. Łódź 2004
Fineman Mia: Kodak and the Rise of Amateur Photography [online]. The Metropolitan Museum of Art, October
2004 [dostęp 3 marca 2018]. Dostępny w internecie: http://www.metmuseum.org/toah/hd/kodk/hd_kodk.htm
Flach Jolanta: Posmak zgasłej epoki. „Gościniec Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego” [online].
2004, nr 3–4 [dostęp 27 sierpnia 2018]. Dostępny
w internecie: https://gosciniec.pttk.pl/16_2004/index.php?co=005
Garztecki Juliusz: Fotografia rodzinna. Warszawa 1977
Gładysz Andrzej, Pieciak Krzysztof: 6 Dywizja Piechoty. Warszawa 2016
Grzelak Władysław: Międzynarodowy spływ wioślarski w Berlinie, cz. 1. „Sport Wodny” 1934, nr 11, s. 204–208; cz. 2. „Sport Wodny” 1934, nr 13, s. 245–248
Historia Skody Popular [online]. [dostęp 21 października 2018]. Dostępny w internecie: https://mojafirma.infor.pl/moto/auta-zabytkowe/historia-motoryzacji/737248,Historia-Skody-Popular.html
Janczyk Marek, Święch Iwona: Światło-czułe świadectwo. Skarb z Limanowej. W: Światło-czułe świadectwo. Skarb z Limanowej. Oprac. Marek Janczyk, Iwona Święch. Kraków 2013, s. 29–65
Konieczniak Janusz: Encyklopedia schronisk tatrzańskich. Kraków 2010
Kurowska Magdalena: Pogrzeb Józefa Piłsudskiego na fotografiach ze zbiorów Muzeum Historycznego m. Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1985, z. 12, s. 67–77
Kutrzeba Justyna: Krakowski hejnał wolności. Kopiec pamięci.Kraków 2018, s. 9–53
Kwiatek Anna: „Niech żyje twórczy duch Legionów!”. Uroczystości legionowe w międzywojennym Krakowie w zbiorach fotograficznych Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2014, z. 32, s. 101–122
Lechowicz Lech: Historia fotografii. Cz. 1. 1819–1939. Łódź 2012
Lewan Małgorzata: Zarys dziejów turystyki w Polsce. Kraków 2004
Malik Andrzej: Projekt „Udostępnienie i digitalizacja zbiorów 2D w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa”. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2013, z. 31, s. 291–2962
Mały rocznik statystyczny 1939. Warszawa 1939
Mazur Adam: Historie fotografii w Polsce 1839–2009. Kraków 2009
Mierzecka Janina: Całe życie z fotografia. Kraków 1981 Nasi delegaci. „Kajakarstwo” 1972, nr 1, s. 14
Niemiec Mateusz: Watki żydowskie w fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Część 2. Fotografie dotyczące okresu II wojny światowej i miejsc pamięci. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2017, z. 35, s. 365–384
Nowak Janusz Tadeusz: Hołd armii polskiej pamięci króla Jana III Sobieskiego w Krakowie 6 X 1933 r. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1982, z. 9, s. 66–80
Nowak Janusz Tadeusz: Urny na Kopiec Marszałka Józefa Piłsudskiego w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Red. Anna Biedrzycka. Katalog Zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, nr 3. Kraków 2008
Otwarcie sezonu automobilowego. „Wiadomości Klubowe Krakowskiego Klubu Automobilowego” 1930, nr 5, s. 12
Pasko Jan Rajmund: Przesłanie dydaktyczne w polskich czasopismach fotograficznych okresu międzywojennego. „Biblioteka i Edukacja. Elektroniczne czasopismo Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie” 2016, nr 10, s. 1–15
Plebańczyk Marian: Krakowianie najlepsi w sporcie kajakowym. „Raz, Dwa, Trzy” 1934, nr 44, s. 8–9
Podgórska Ewa: Koncern wydawniczy „Ilustrowany Kurier Codzienny” i pozostała po nim spusciźna fotograficzna. „Archeion” 1979, t. 67, s. 129–153
Poradnik Foto-Gregera. Poznań 1938
Potocka Maria Anna: Fotografia. Ewolucja medium sztuki. Warszawa 2010
Pritchard Michael: 50 najsłynniejszych aparatów fotograficznych w historii. Przeł. Jerzy Malinowski. Warszawa 2014
Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia tatrzańska: Koleje linowe [online]. [dostęp 4 października 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,2299,koleje_linowe.html
Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia
tatrzańska: Obserwatorium na Kasprowym Wierchu [online]. [dostęp 4 października 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,3437,obserwatorium_na_kasprowym _wierchu.html
Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Wielka encyklopedia tatrzańska: Okupacja [online]. [dostęp 4 pażdziernika 2018]. Dostępny w internecie: https://z-ne.pl/t,haslo,3458,okupacja.html
Rosenblum Naomi: Historia fotografii światowej. Przeł. Inez Baturo. Bielsko-Biała 2005
Ryszard Antoni Wójcik. Malarstwo. Kraków 2017
Rzemiosło kalwaryjskie [online]. [dostęp 27 października 2018]. Dostępny w internecie: http://meblekalwaria.eu/rzemioslo_kalwaryjskie
Sitarz Dominika: Historia Kolejowego Klubu Wodnego [online].
Kraków 2009 [dostęp 3 marca 2018]. Dostępny w internecie: http://www.kkw29.pl/dane/pdf/kkw%2029%20historia.pdf
Sitnik Joanna, Wójcik Ryszard Antoni, Kaszowska Zofia: Zabieg prostowania negatywów małoobrazkowych na podłożach z estrów celulozy oraz cyfryzacja na potrzeby dokumentacji konserwatorskiej. W: Czarno-biały obraz świata. Problemy ochrony i konserwacji dawnych fotografii. Red. Elżbieta Jabłońska, Tomasz Kozielec. Toruń 2018, s. 297–316
Škoda Popular OHV typ 912 [online]. [dostęp 21 października 2018]. Dostępny w internecie: http://www.eurooldtimers.com/eng/galerie-stroj/2631-1937-skoda-popular-ohv-typ-912.html
Skowron Wanda: Fotografowanie w Polskim Towarzystwie Krajoznawczym 1908–1950. W: Czarnowski Adam, Skowron Wanda: Historia fotografii krajoznawczej PTK – PTTK. Łódź 2000, s. 5–48
Sochaczew we wrześniu 1939. Oprac. Maciej Wojewoda. Sochaczew 1989
Struk Janina: Holokaust w fotografiach. Interpretacja dowodów. Przeł. Maciej Antosiewicz. Warszawa 2007
Tego jeszcze Kraków nie oglądał. „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1937, nr 263, z 23 września, s. 20
W.D. [Włodzimierz Długoszewski?]: 50 lat Sokoła krakowskiego. „Światowid” 1935, nr 27, s. 6–7
W.D. [Włodzimierz Długoszewski?]: Szkoła Nielsa Bukha podbija Kraków. „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1937, nr 266, z 26 września, s. 20
Węglarz Barbara Alina: Spacerkiem po starej Szczawnicy i Rusi Szlachtowskiej. Przewodnik. Pruszków 1999
Ze spływu kajakowego Zw. Strzeleckiego Zułów – Wilno. „Sport Wodny” 1936, nr 12, s. 225
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

