Motywacja i sposoby nominacji wybranych oronimów rejonu Czerwonych Wierchów w polskiej części Tatr Zachodnich
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.33.14Keywords:
oronymy, the Western Tatra Mountains, naming motivation, methods of selecting namesAbstract
MOTIVATION AND METHODS OF SELECTING NAMES FOR CHOSEN ORONYMS OF THE CZERWONE WIERCHY AREA IN THE POLISH PART OF THE WESTERN TATRA MOUNTAINS
The purpose of this article is to show various ways of expressing the reality which is characteristic of people who have given names of places in the mentioned area. In this article, the attempt was made to reach to the motivational meaning of 207 oronyms from the Czerwone Wierchy area which is located in the Polish part of the Western Tatra Mountains. These names origin from two detailed mountain guides of the Czerwone Wierchy area and they have been assigned to two different groups. The first group is made up of names that have been formed during the onimization process, and the second – of names that have been formed during the transonimization process. Within these groups further subcategories have been distinguished. In this article multipart names were highlighted. They are characterized by complex motivation. The study showed that a large part of the collected names is a group of oronyms, which have been formed during the onimization process with a part of them that origin from other toponyms (77 oronyms). They are localized names and they show a practical approach to the reality. It can be concluded that this feature caused a high popularity of this naming model. In this article, attention has been paid to the necessity of conducting the socio-onomastics survey.
Downloads
References
Bijak U., 2013, Nazwy wodne dorzecza Wisły. Potamonimy odapelatywne, „Prace Instytutu Języka Polskiego”, t. 142, Kraków.
View in Google Scholar
Bijak U., 2017, Transonimizacja, czyli „wędrówki nazw”, „Folia Onomastica Croatica” 26, s. 1–14, https://doi.org/10.21857/mzvkptz139. DOI: https://doi.org/10.21857/mzvkptz139
View in Google Scholar
Bubak J., 1970, Nazwiska ludności dawnego starostwa nowotarskiego, cz. I, „Prace Onomastyczne PAN”, t. 14, Wrocław – Warszawa – Kraków.
View in Google Scholar
Bubak J., 1971, Nazwiska ludności dawnego starostwa nowotarskiego, cz. II, „Prace Onomastyczne PAN”, t. 15, Wrocław – Warszawa – Kraków.
View in Google Scholar
Bubak J., 1991, Nazwy osobowe mieszkańców Zakopanego (nazwiska, przydomki, przezwiska i imiona), [w:] R. Dutkowa (red.), Zakopane – czterysta lat dziejów, t. 1, Zakopane, s. 504–527.
View in Google Scholar
Cieślikowa A., 1999, Oronimia Gorców – rozważania teoretyczno-metodologiczne, „Österreichische Namenforschung” 27, nr 1–2, s. 15–22.
View in Google Scholar
Cywiński W., 1995, Tatry. Przewodnik szczegółowy, t. 2: Czerwone Wierchy – część wschodnia: Małołączniak – Kopa Kondracka, Poronin.
View in Google Scholar
Cywiński W., 1996, Tatry. Przewodnik szczegółowy, t. 3: Czerwone Wierchy – część zachodnia, Poronin.
View in Google Scholar
DK: M. Baścik (red.), Dolina Kościeliska. Śladami badaczy, artystów i wędrowców, Zakopane 2014.
View in Google Scholar
Gałkowski A., Bijak U., 2018, Polish Equivalents of ICOS Key Onomastic Terms, [on-line:] http://docplayer.pl/223067272-Polish-equivalents-of-icos-key-onomastic-terms.html (dostęp: 4 II 2022).
View in Google Scholar
HodSG: S.A. Hodorowicz, Słownik gwary górali Skalnego Podhala, Nowy Targ 2004 (wyd. 2 uzup. – 2005, wyd. 3 rozszerz. – 2013).
View in Google Scholar
Jurczyńska-Kłosok A., 2020, Nazewnictwo Tatr Wysokich. Konceptualizacja przestrzeni górskiej, Kraków.
View in Google Scholar
Jurczyńska-Kłosok A., 2021, Wybrane doliny i żleby polskiej części Tatr Zachodnich w perspektywach językoznawczej i geomorfologicznej, „Prace Geograficzne” z. 165, s. 7–22, https://doi.org/10.4467/20833113PG.21.007.14584. DOI: https://doi.org/10.4467/20833113PG.21.007.14584
View in Google Scholar
KąśILG: J. Kąś, Ilustrowany leksykon gwary i kultury podhalańskiej, t. I: A–B, Bukowina Tatrzańska – Nowy Sącz 2015; t. II: C–Do, Bukowina Tatrzańska – Nowy Sącz – Nowy Targ 2015; t. III: D–Gr, Bukowina Tatrzańska – Nowy Targ 2016; t. IV: Gu–Kol, Kraków 2017; t. V: Koł–Mad, Nowy Sącz 2017; t. VI: Maf–Nie, Nowy Sącz 2018; t. VII: Nif–Pap, Nowy Sącz 2018; t. VIII: Par–Pou, Nowy Sącz 2018; t. IX: Pow–Sce, Nowy Sącz 2019; t. X: Sch–Śró, Nowy Sącz 2019; t. XI: Śry–Wych, Nowy Sącz 2019; t. XII: Wyci–Ż, Nowy Sącz 2019.
View in Google Scholar
Kornaszewski M., 1986, W sprawie klasyfikacji nazw terenowych. Uwagi i propozycje, „Onomastica” XXX, s. 5–15.
View in Google Scholar
Kosecki K., 2014, Metafory i metonimie w oronimach tatrzańskich, [w:] A. Gałkowski, R. Gliwa (red.), Mikrotoponimia i makrotoponimia. Problematyka wstępna / Microtoponymy and Macrotoponymy. Preliminary Problems, Łódź, s. 207–2018, https://doi.org/10.18778/7969-307-8.21. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-307-8.21
View in Google Scholar
Kunicki M., Szczerba T., 1996, Polskie Tatry Zachodnie. Monografia. Przewodnik, „Seria Tatrzańska Wydawnictwa RMR”, t. 2, Gliwice.
View in Google Scholar
Malec M., 2003, Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski, Warszawa.
View in Google Scholar
Mrózek R., 1998, Nazwy górskie, [w:] E. Rzetelska-Feleszko (red.), Polskie nazwy własne.
View in Google Scholar
Encyklopedia, Kraków – Warszawa, s. 259–268.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1933, Kościelisko = Polany, „Język Polski” XVIII, s. 137–143.
View in Google Scholar
Nyka J., 1977, Z piśmiennictwa [rec. Witold H. Paryski, Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki], „Taternik” LIII, nr 1, s. 45.
View in Google Scholar
Nyka J., 2001, Skąd te nazwy? – Zadni Mnich, „Głos Seniora” nr 6, s. 1–2.
View in Google Scholar
Nyka J., 2018, Siodło znaczy Siodło, „Górska Biblioteczka Historyczna” z. 35 (55), s. 1–14.
View in Google Scholar
Paryski W.H., 1957, Nazwy ludowe Doliny Małej Łąki w Tatrach, „Onomastica” III, s. 54–87.
View in Google Scholar
Paryski W.H., 1963, Pasterskie nazwy geograficzne w Tatrach Polskich i na Skalnym Podhalu, [w:] Wędrówki pasterskie i nazewnictwo ludowe Tatr Polskich i Podhala, oprac. W. Antoniewicz i in., „Pasterstwo Tatr Polskich i Podhala”, t. 5, Wrocław – Warszawa – Kraków, s. 7–144.
View in Google Scholar
Rozwadowski J., 1914, O nazwach geograficznych Podhala, „Pamiętnik Towarzystwa Tatrzańskiego” XXXV, s. 1–7.
View in Google Scholar
Rutkowski M., 2001a, Mikrotoponimia przestrzeni wspinaczkowej. Studium socjoonomastyczne, Olsztyn.
View in Google Scholar
Rutkowski M., 2001b, Typ przestrzeni społecznej a nazewnictwo (na przykładzie oronimii Tatr), [w:] A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch (red.), Toponimia i oronimia, Kraków, s. 323–331.
View in Google Scholar
SKarł: J. Karłowicz, Słownik gwar polskich, t. I–VI (t. IV–VI do druku przygot. J. Łoś), Kraków 1900–1911.
View in Google Scholar
SL: S.B. Linde, Słownik języka polskiego, t. I–VI, wyd. 2 popr. i zm., Lwów 1854–1860.
View in Google Scholar
USJP: S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. I–IV, Warszawa 2008.
View in Google Scholar
WET: Z. Radwańska-Paryska, W.H. Paryski, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 2004.
View in Google Scholar
Włoskowicz W., 2021, Uzus toponimiczny. Zarys teorii na przykładzie polskiej toponimii Huculszczyzny, Kraków, https://doi.org/10.17651/64007613. DOI: https://doi.org/10.17651/64007613
View in Google Scholar
ZborSG: J. Zborowski, Słownik gwary Zakopanego i okolic, oprac. i uzup. z materiałów aut. przez Zespół Instytutu Języka Polskiego PAN pod kier. J. Okoniowej, „Wydawnictwa Muzeum Tatrzańskiego im. dra T. Chałubińskiego w Zakopanem”, t. 29, Zakopane – Kraków 2009.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
