Anotacja gramatyczna tekstu staropolskiego – problemy i wyzwania

Autor

  • Aleksandra Deskur Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań
  • Ewa Nowak-Pasterska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań https://orcid.org/0000-0003-0336-8129
  • Dorota Rojszczak-Robińska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań https://orcid.org/0000-0003-4449-8659
  • Wojciech Stelmach Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań
  • Magdalena Wismont Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań
  • Kinga Zalejarz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań
  • Olga Ziółkowska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań https://orcid.org/0000-0003-1027-7524

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.34.11

Słowa kluczowe:

anotacja gramatyczna, siatka klas i kategorii, tagset, średniowieczna polszczyzna, staropolskie apokryfy Nowego Testamentu

Abstrakt

GRAMMATICAL ANNOTATION OF AN OLD POLISH TEXT: PROBLEMS AND CHALLENGES ABSTRACT

The paper is focused on grammatical annotation of Old Polish texts The authors discuss the prob-lems faced by the annotator in creating an annotation tool suitable for the analysis of texts written during the period of intensive changes in the Polish language The article presents the main assump-tions of grammatical annotation developed under the grant: The origins of Polish language and reli-gious culture in the light of the medieval apocrypha of the New Testament. A universal tool for the study of Polish apocryphal texts, as well as the system of classes and categories developed in the course of the research on Old Polish apocrypha The functionalities of the tool for the linguistic research are also presented: a grammatical and lexical search engine and a grammatical commentary.

Pobrania

Brak dostęþnych danych do wyświetlenia.

Bibliografia

Brückner A., 1904, Literatura religijna w Polsce średniowiecznej, t. 3: Legendy i modlitewniki. Szkice literackie i obyczajowe, „Biblioteka Dzieł Chrześcijańskich”, z. 40, Warszawa.

Brückner A. (wyd.), 1907, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa. Z rękopisu grecko-katolickiej kapituły przemyskiej, „Biblioteka Pisarzów Polskich”, nr 54, Kraków.

Danielewiczowa M., 2012, W głąb specjalizacji znaczeń. Przysłówkowe metapredykaty atestacyjne, Warszawa.

INSTR: W. Gruszczyński, R. Bronikowska, Instrukcja korzystania z wyszukiwarki do Elektronicznego Korpusu Tekstów Polskich z XVII i XVIII wieku (do 1772 r.), [on-line:] https://korba.edu.pl/manual.

Kleszczowa K., 2004, Kategoria stopnia staropolskich przymiotników, [w:] H. Kurek, J. Labocha (red.), Studia linguistica Danutae Wesołowska oblata, Kraków, s. 85–92.

Kleszczowa K., 2015, U źródeł polskich partykuł. Derywacja funkcjonalna, przemiany, zaniki, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3368, Katowice.

Kleszczowa K., Szczepanek A. (red.), 2014, Wyrażenia funkcyjne w perspektywie diachronicznej, synchronicznej i porównawczej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3141, Katowice.

KorBa: Elektroniczny Korpus Tekstów Polskich XVII i XVIII w. (do 1772 r.), [on-line:] korba.edu.pl.

Krążyńska Z., Mika T., 2007, Transkrypcja a granice interpretacji, [w:] R. Laskowski, R. Mazurkiewicz (red.), Amoenitates vel lepores philologiae, Kraków, s. 160–170.

Krążyńska Z., Mika T., Słoboda A., 2015, Składnia średniowiecznej polszczyzny, cz. 1: Konteksty – metody – tendencje, Poznań.

Mazurkiewicz R. (wstęp, wybór, oprac.), 2000, Teksty o Matce Bożej. Polskie średniowiecze, „Beatam me Dicent…”, t. 12, Niepokalanów.

Mazurkiewicz R. (oprac.), s.a., Rozmyślania dominikańskie (fragmenty), [on-line:] http://www.staropolska.pl/sredniowiecze/biblia_i_apokryfy/dominikanskie.html.

Mika T., Rojszczak-Robińska D., 2016, Kanon wiedzy o Rozmyślaniu przemyskim, [w:] J. Bartmiński, A. Timofiejew (red.), Rozmyślanie przemyskie. Świadectwo średniowiecznej kultury religijnej, Przemyśl, s. 13–24.

Mika T., Słoboda A., 2015, Wyrażenia funkcyjne w średniowiecznej polszczyźnie z perspektywy składniowej. Wybrane problemy badawcze, Poznań.

Mika T., Ziółkowska O., 2017, Jak wprowadzać interpunkcję do tekstu staropolskiego?, [w:]

K. Borowiec, D. Masłej, T. Mika, D. Rojszczak-Robińska (red.), Jak wydawać teksty dawne, „Staropolskie Spotkania Językoznawcze”, t. 2, Poznań, s. 105–125.

Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.

NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego, [on-line:] nkjp.pl.

Osiewicz M., 2020, Formy celownika, narzędnika i miejscownika liczby mnogiej rzeczowników w Sprawie chędogiej o męce Pana Chrystusowej i w Historyi Trzech Kroli (kodeks Wawrzyńca z Łaska, 1544), „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXXVI, s. 243–255. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.6672

Osiewicz M., 2021, Formy dopełniacza i celownika liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju męskiego w Sprawie chędogiej o męce Pana Chrystusowej i Ewangelii Nikodema (kodeks Wawrzyńca z Łaska, 1544). Przyczynek do chronologizacji, „Język Polski” CI, s. 89–99. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.101.3.7

Pawelec R. (red.), 2015, Słownik zapomnianych wyrażeń funkcyjnych, Warszawa.

Rojszczak-Robińska D., 2017, Karta Rogawskiego. Zapomniany zabytek języka staropolskiego, „Slavia Occidentalis” 74/1, s. 119–134. DOI: https://doi.org/10.14746/so.2017.74.7

Rojszczak-Robińska D., 2021, Staropolscy apokryfiści o swoich źródłach. Strategie cytowania, [w:] D. Rojszczak-Robińska, A. Deskur, W. Stelmach (red.), Źródła staropolskich apokryfów. Pytania, problemy, perspektywy, Poznań, s. 131–158.

Rzepka W.R., Twardzik W.B., 1996a, Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim, cz. 1, „Język Polski” LXXVI, s. 97–102.

Rzepka W.R., Twardzik W.B., 1996b, Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim, cz. 2, „Język Polski” LXXVI, s. 321–327.

Rzepka W.R., Twardzik W.B., 1997a, Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim, cz. 3, „Język Polski” LXXVII, s. 41–46.

Rzepka W.R., Twardzik W.B., 1997b, Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim, cz. 4, „Język Polski” LXXVII, s. 102–111.

Rzepka W.R., Twardzik W.B., 1997c, Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim, cz. 5, „Język Polski” LXXVII, s. 298–302.

Rzepka W.R., Twardzik W.B., 1999, Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim, cz. 6, „Język Polski” LXXIX, s. 35–46.

Rzepka W.R., Wydra W. (wyd.), Adamczyk M. (wstęp), 1996, Cały świat nie pomieściłby ksiąg. Staropolskie opowieści i przekazy apokryficzne, Warszawa – Poznań.

Sobotka P., 2014a, Od zaimka do wyrażenia funkcyjnego. Dzieje prasłowiańskiego zaimka *vьs-akъ i jego kontynuantów, [w:] A. Moroz, P. Sobotka, M. Żabowska (red.), Maiuscula linguistica. Studia in honorem professori Matthiae Grochowski sextuagesimo quinto dedicata, Warszawa, s. 141–161.

Sobotka P., 2014b, Partykuły greckie – pochodzenie i wybrane problemy opisu, [w:] K. Kleszczowa, A. Szczepanek (red.), Wyrażenia funkcyjne w perspektywie diachronicznej, synchronicznej i porównawczej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3141, Katowice, s. 133–167.

Sobotka P., Żabowska M., 2017, Wyodrębnianie, dekodowanie i klasyfikacja historycznych jednostek języka, „LingVaria” nr 2 (24), s. 113–133, https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.24.09. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.24.07

Stramczewska O., 2014, Różnice w interpretacji składni zabytku a interpretacja transkrypcji na przykładzie Rozmyślania przemyskiego, „Roczniki Humanistyczne” LXII, z. 6, /rh/article/view/6158/5953.

Twardzik IJP PAN: W. Twardzik (oprac.), s.a, Rozmyślanie przemyskie, [on-line:] https://ijp.pan.pl/wp-content/uploads/2018/10/Rozm.pdf.

Twardzik W. (oprac.), s.a. „Wypisy z Opeca”, [on-line:] http://www.staropolska.pl/sredniowiecze/biblia_i_apokryfy/Twardzik_Opec.html.

Wajszczuk J., 2010, Functional Class (so Called ‘Part of Speech’) Assignment as a Kind of Meaning-Bound Word Syntactic Information, „Studia Kognitywne – Études Cognitives” nr 10, s. 15–33. DOI: https://doi.org/10.11649/cs.2010.001

Wydra W., Rzepka W.R. (wybór i oprac.), Kuraszkiewicz W. (red.), 1984/2004, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, wyd. 3, Wrocław.

Wydra W., Wójcik R. (wyd.), Krzak-Weiss K. (wstęp ikonograficzny), 2014, Żywot Pana Jezu Krysta Baltazara Opeca, Poznań.

Ziółkowska O., 2016, Specyfika języka Rozmyślań dominikańskich w świetle składni i leksyki, Poznań.

Żabowska M., 2015, O godzeniu przeciwieństw – funkcja wyrażeń jednocześnie i zarazem w języku naturalnym oraz w testowaniu hipotez semantycznych, „Linguistica Copernicana” 12, s. 71–105, https://doi.org/10.12775/LinCop.2015.003. DOI: https://doi.org/10.12775/LinCop.2015.003

Pobrania

Opublikowane

2022-11-21

Jak cytować

Deskur, A., Nowak-Pasterska, E., Rojszczak-Robińska, D., Stelmach, W., Wismont, M., Zalejarz, K. i Ziółkowska, O. (2022) „Anotacja gramatyczna tekstu staropolskiego – problemy i wyzwania”, LingVaria, 17(2(34), s. 163–180. doi: 10.12797/LV.17.2022.34.11.

Numer

Dział

Polszczyzna historyczna