Anotacja socjolingwistyczna w Korpusie dawnych polskich tekstów dramatycznych (1772–1939)
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.19.2024.37.10Keywords:
history of the Polish language, corpus linguistics, historical pragmalinguistics, sociopragmatics, sociolinguistic annotationAbstract
SOCIOLINGUISTIC ANNOTATION IN THE CORPUS OF OLD POLISH DRAMATIC TEXTS (1772–1939)
The article presents the criteria applied in the sociolinguistic annotation in the Corpus of old Polish dramatic texts (1772–1939) (KorTeDa). This level of annotation was about assigning the three basic sociolinguistic variables: age, sex and social status to all the utterances of drama characters (except for collective statements). Six values were selected for determining age (underage, young adult, middle- aged adult, older adult (senior), indeterminate adult, indeterminate); three for sex (female, male, indeterminate); and four for social status (low, medium, high, indeterminate). The article shows the interdependence between those factors and the historical, social and cultural context. Additionally, the authors illustrated substantial and technical problems they faced during the process of this type of annotation. KorTeDa may become an important tool for analysing the history of the Polish language taking into account the methods of corpus linguistics and sociopragmatics.
Downloads
References
Archer D., Culpeper J., 2003, Sociopragmatic annotation: New directions and possibilities in historical corpus linguistics, [w:] A. Wilson, P. Rayson, A.M. McEnery (red.), Corpus Linguistics by the Lune: A Festschrift for Geoffrey Leech, Frankfurt am Main, s. 37–58.
View in Google Scholar
Archer D., Culpeper J., Davies M., 2008, Pragmatic annotation, [w:] M. Kytö, A. Lüdeling (red.), Corpus Linguistics: An International Handbook, t. 1, Berlin, s. 613–642.
View in Google Scholar
Bednaruk W., 2019, Dziecko w prawie staropolskim, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 14, nr 14 (1), s. 7–16. DOI: 10.32084/sawp.2019.14.1-1. DOI: https://doi.org/10.32084/sawp.2019.14.1-1
View in Google Scholar
Brückner A., 1939/1990, Encyklopedia staropolska, t. 1, Warszawa (wyd. fotooffsetowe).
View in Google Scholar
Culpeper J., 2009, An introduction, „Journal of Historical Pragmatics” 10 (2): Historical sociopragmatics, s. 1–8. DOI: 10.1075/bct.31.01cul. DOI: https://doi.org/10.1075/jhp.10.2
View in Google Scholar
Culpeper J., Kytö M., 2000, Data in historical pragmatics: Spoken interaction (re)cast as writing, „Journal of Historical Pragmatics” 1 (2), s. 175–199. DOI: 10.1075/jhp.1.2.03cul. DOI: https://doi.org/10.1075/jhp.1.2.03cul
View in Google Scholar
Cybulski M., 2003, Obyczaje językowe dawnych Polaków. Formuły werbalne w dobie średniopolskiej, Łódź.
View in Google Scholar
Dobrowolska D., 1992, Przebieg życia, fazy, wydarzenia, „Kultura i Społeczeństwo” 36, nr 2, s. 75–87.
View in Google Scholar
Hajnicz E., Murzynowski G., Woliński M., 2008, Anotatornia – lingwistyczna baza danych, [w:] Materiały V konferencji naukowej InfoBazy 2008, Systemy, aplikacje, usługi, s. 168–173, Sopot, [on-line:] http://nlp.ipipan.waw.pl/Bib/haj:mur:wol:08.pdf.
View in Google Scholar
Ichnatowicz I., Mączak A., Zientara B. et al., 1999, Społeczeństwo polskie od X do XX wieku, wyd. 4, Warszawa.
View in Google Scholar
Jucker A.H., 1994, The feasibility of historical pragmatics, „Journal of Pragmatics” 22 (5), s. 533–536. DOI: 10.1016/0378-2166(94)90083-3. DOI: https://doi.org/10.1016/0378-2166(94)90083-3
View in Google Scholar
Karwatowska M., Jarosz B., 2012, Emulacja płci w tekstach o modzie, [w:] M. Karwatowska, J. Szpyra-Kozłowska (red.), Oblicza płci. Język. Kultura. Edukacja, Lublin, s. 59–72.
View in Google Scholar
Karwatowska M., Szpyra-Kozłowska J. (red.), 2012, Oblicza płci. Język. Kultura. Edukacja, Lublin.
View in Google Scholar
Klemensiewicz Z., 1961, Jak charakteryzować język osobniczy?, [w:] Z. Klemensiewicz, W kręgu języka literackiego i artystycznego, Warszawa, s. 204–214.
View in Google Scholar
Krawczyk-Tyrpa A., 1999, Atrybuty mężczyzn i kobiet utrwalone w polszczyźnie, [w:] J. Adamowski, S. Niebrzegowska (red.), W zwierciadle języka i kultury, Lublin, s. 427–433.
View in Google Scholar
Kuciel-Frydryszak J., 2022, Służące do wszystkiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Kuciel-Frydryszak J., 2023, Chłopki. Opowieść o naszych babkach, Warszawa.
View in Google Scholar
Kuklo C., 2009, Demografia Rzeczypospolitej przedrozbiorowej, Warszawa.
View in Google Scholar
Kuklo C., Łukasiewicz J., Leszczyńska C., 2014, Historia Polski w liczbach, t. 3: Polska w Europie, Warszawa.
View in Google Scholar
Kytö M., Walker T., 2006, Guide to A Corpus of English Dialogues 1560–1760, Uppsala, „Studia Anglistica Upsaliensia” 130.
View in Google Scholar
Leech G., 1997, Introducing corpus annotation, [w:] R.G. Garside, G. Leech, A.M. McEnry (red.), Corpus Annotation: Linguistic Information from Computer Text Corpora, London – New York, s. 1–18.
View in Google Scholar
Leszczyński A., 2020, Ludowa historia Polski. Historia wyzysku i oporu. Mitologia panowania, Warszawa.
View in Google Scholar
Linton R., 2000, Kulturowe podstawy osobowości, wyd. 2, Warszawa.
View in Google Scholar
Marcińczuk M., Kocoń J., Broda B., 2012, Inforex – a web-based tool for text corpus management and semantic annotation, [w:] N. Calzolari, K. Choukri, Th. Declerck et al. (red.), Proceedings of the Eighth International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC’ 2012), Istanbul, s. 224–230, [on-line:] http://www.lrec-conf.org/proceedings/rec2012/pdf/446_Paper.pdf.
View in Google Scholar
Mitrenga B., Pastuch M., Wąsińska K., 2021, Możliwości i ograniczenia historycznych badań pragmalingwistycznych, [w:] M. Mączyński, E. Horyń, E. Zmuda (red.), W kręgu dawnej polszczyzny, t. 7, Kraków, s. 163–182.
View in Google Scholar
Pałka P., Kwaśnicka-Janowicz A., 2017, Przewodnik po elektronicznych zasobach językowych dla polonistów (słowniki, kartoteki, korpusu, kompendia), Kraków.
View in Google Scholar
Pastuch M., Duda B., Lisczyk K. et al., 2018, Digital humanities in Poland from the perspective of the historical linguist of the Polish language: Achievements, needs, demands, „Digital Scholarship in the Humanities” 33 (4), s. 857–873. DOI: 10.1093/llc/fqy008. DOI: https://doi.org/10.1093/llc/fqy008
View in Google Scholar
Pastuch M., Mitrenga B., Wąsińska K., 2024, Przerywnik leksykalny w historycznojęzykowych badaniach socjopragmatycznych (na materiale Korpusu dawnych polskich tekstów dramatycznych (1772–1939)), „Język Polski” CIV, z. 1, s. 93-110. DOI: 10.31286/JP.00488. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.00488
View in Google Scholar
Pawłowska A., 2014, Formuły werbalne polskiej etykiety językowej od połowy XVIII do lat sześćdziesiątych XIX wieku. Analiza socjolingwistyczna, Łódź.
View in Google Scholar
Pęzik P., 2013, Wybrane aspekty reprezentatywności małych i średnich korpusów, [w:] W. Chlebda (red.), Na tropach korpusów. W poszukiwaniu optymalnych zbiorów tekstów, Opole, s. 45–58.
View in Google Scholar
Rejter A., 2013, Płeć – język – kultura, Katowice.
View in Google Scholar
Ryś A., 2023, Jak frazeologizmy funkcjonują w różnych wariantach i kontekstach? Funkcjonalna analiza materiału historycznojęzykowego na podstawie jednostki jak Boga kocham, „LingVaria” XVIII, nr 2 (36), s. 323–337. DOI: 10.12797/LV.18.2023.36.21. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.18.2023.36.21
View in Google Scholar
Slany K., Struzik J., Wojnicka K. (red.), 2011, Gender w społeczeństwie polskim, Kraków.
View in Google Scholar
Szacka B., 2011, Gender i płeć, [w:] K. Slany, J. Struzik, K. Wojnicka (red.), Gender w społeczeństwie polskim, Kraków, s. 19–35.
View in Google Scholar
Szmatka J., 1980, Jednostka i społeczeństwo. O zależności zjawisk indywidualnych od społecznych, Warszawa.
View in Google Scholar
Szpyra-Kozłowska J., 2021, Nianiek, ministra i japonki. Eseje o języku i płci, Kraków.
View in Google Scholar
Ślusarek K., 2007, Sytuacja szlachty i chłopstwa na tle przemian struktury społeczeństwa polskiego w XIX wieku, [w:] P. Franaszek, A.N. Nieczuchrin (red.), Problemy cywilizacyjnego rozwoju Białorusi, Polski, Rosji i Ukrainy od końca XVIII do XXI wieku, Kraków, s. 292–298.
View in Google Scholar
Trepka W.N., 1995, Liber generationis plebeanorum („Liber chamorum”), wyd. 2, Wrocław.
View in Google Scholar
Walczak B., 2017, Relacja socjolekt–idiolekt na przykładzie języka Zagłoby, [w:] U. Sokólska (red.), Socjolekt, idiolekt, idiostyl. Historia i współczesność, Białystok, s. 411–430.
View in Google Scholar
Wąsińska K., 2023, Przymiotnik słodki w dawnych i współczesnych połączeniach wyrazowych języka polskiego, „Poradnik Językowy” nr 10, s. 32–47. DOI: 10.33896/PorJ.2023.10.3. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2023.10.3
View in Google Scholar
Woliński M., Przepiórkowski A., 2001, Projekt anotacji morfosyntaktycznej korpusu języka polskiego, Warszawa, [on-line:] http://nlp.ipipan.waw.pl/Bib/wol:prz:01.pdf.
View in Google Scholar
Zaśko-Zielińska M., 2009, Próba charakterystyki biolektu – język a wiek, „Studia Linguistica” 28, s. 117–123.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
