Granice historii języka

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.19.2024.37.09

Słowa kluczowe:

językoznawstwo historyczne, historia języka polskiego, gramatyka historyczna, społeczna historia języka

Abstrakt

BOUNDARIES OF THE HISTORY OF LANGUAGE

The author of the article presents arguments for the redefinition of the subject of study of the history of the Polish language. Theoretical assumptions of this subdiscipline of diachronic linguistics were formulated more than a century ago by Zenon Klemensiewicz, the author of the, so far, only historical-linguistic synthesis. Since then, along with changing research paradigms, the boundaries of the subdiscipline’s field of study have been expanded to include stylistic, semantic, generic, textual, and discursive issues. The author argues that the growth of knowledge, resulting from the use of diverse methods, tools, and operational terms to describe the language of the past, should lead to the emancipation of such subdisciplines as historical stylistics, historical genre studies, and historical discourse studies. In turn, the history of language, rooted in the idea that it is the community that forms a language, would then focus exclusively on those changes in a language that have been causally related to the history of the community that uses it. Within such narrow boundaries of the research field, a new synthesis of the history of the Polish language could be created.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Adamska A., 2011, Czy potrzebna nam jest społeczna historia języka, [w:] S. Gawlas (red.), Historia społeczna późnego średniowiecza. Nowe badania, Warszawa, s. 189–202.
View in Google Scholar

Adamska A., 2013, Od łaciny do języków wernakularnych – i z powrotem. Język dokumentu średniowiecznego w świetle nowszych badań, [w:] A. Adamska, P. Kras (red.), Kultura pisma w średniowieczu. Znane problemy. Nowe metody, Lublin, s. 51–99.
View in Google Scholar

Aitchison J., 2002, Ziarna mowy. Początki i rozwój języka, tłum. M. Sykurska-Derwojed, Warszawa.
View in Google Scholar

Bajerowa I., 2010, Czy i jak historia języka może skorzystać z propozycji kognitywizmu?, „LingVaria” V, nr 2 (10), s. 37–44.
View in Google Scholar

Borawski S., 2000, Wprowadzenie do historii języka polskiego. Zagadnienia historiozoficzne, Warszawa.
View in Google Scholar

Borawski S., 2021, Protoplaści Polaków i ich piastowskie państwo, [w:] S. Borawski, M. Cybulski (red.), Historia języka polskiego jako doświadczenia wspólnotowego, t. 1, Zielona Góra, s. 11–34.
View in Google Scholar

Burke P., 2009, Języki i społeczności w Europie wczesnonowożytnej, tłum. A. Szurek, Kraków.
View in Google Scholar

Cybulski M., 2021, Polacy wobec języka polskiego – rys historyczny, [w:] S. Borawski, M. Cybulski (red.), Historia języka polskiego jako doświadczenia wspólnotowego, t. 1, Zielona Góra, s. 35–50.
View in Google Scholar

Dubisz S., 2002, Język – historia – kultura, Warszawa.
View in Google Scholar

Dubisz S., 2010, Historia języka polskiego – „wczoraj, dziś i jutro”, „LingVaria” V, nr 2 (10), s. 45–51.
View in Google Scholar

Furdal A., 1966, Przedmiot i zakres historii języka polskiego, [w:] M. Adamus (red.), Studia językoznawcze poświęcone prof. dr. Stanisławowi Rospondowi, Wrocław, s. 115–122.
View in Google Scholar

Jurewicz-Nowak M., 2021, Syntezy wiedzy historycznej o języku polskim – ich generacyjne nacechowanie i narracyjny dydaktyzm, [w:] S. Borawski, M. Uździcka (red.), Historia języka polskiego jako doświadczenia wspólnotowego, t. 2, Zielona Góra, s. 431–446.
View in Google Scholar

Klemensiewicz Z., 1956, Zagadnienia i założenia historii języka polskiego, „Pamiętnik Literacki” 47, z. 3–4, s. 86–137.
View in Google Scholar

Klemensiewicz Z., 1962, Wyniki obrad Sekcji Historii Języka, [w:] M.R. Mayenowa, Z. Klemensiewicz (red.), Odrodzenie w Polsce, t. 3: Historia języka, cz. 2, Warszawa, s. 517–523.
View in Google Scholar

Klemensiewicz Z., 1974, Historia języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar

Kleszczowa K., 2011, Przewidzieć to, co było. Z warsztatu badawczego historyka języka, [w:] I. Kępka, L. Warda-Radys (red.), Nasz język w przeszłości, nasza przeszłość w języku, Pelplin, s. 319–331.
View in Google Scholar

Krążyńska Z., Mika T., Słoboda A., 2015, Składnia średniowiecznej polszczyzny, cz. I: Konteksty – metody – tendencje, Poznań.
View in Google Scholar

Maćkowiak K., 2007, Stylistyka historyczna a historia języka – zakresy pokrewieństwa, „Stylistyka” 16: Styl i czas, s. 633–648.
View in Google Scholar

Mayenowa M.R., Klemensiewicz Z. (red.), 1962, Odrodzenie w Polsce, t. 3: Historia języka, cz. 1 i 2, Warszawa.
View in Google Scholar

Masłej D., 2020, Jak rodził się średniowieczny tekst? Tak zwane Kazania augustiańskie w perspektywie historycznojęzykowej, Poznań.
View in Google Scholar

Pastuch M., 2018, Metoda czy metodologia? Współczesne potrzeby historii języka, [w:] M. Pastuch, M. Siuciak, K. Wąsińska et al. (red.), Historia języka w XXI wieku. Stan i perspektywy, Katowice, s. 32–43.
View in Google Scholar

Przywara P., 2010, Wspólnota i język, [w:] M. Żardecka-Nowak, P. Paczkowski (red.), Wspólnota i wspólnotowość w filozofii dawnej i współczesnej, Rzeszów, s. 69–79.
View in Google Scholar

Siuciak M., 2018, Nowe perspektywy i zadania historii języka polskiego, [w:] M. Pastuch, M. Siuciak, K. Wąsińska et al. (red.), Historia języka w XXI wieku. Stan i perspektywy, Katowice, s. 55–64.
View in Google Scholar

Szlifersztejnowa S., 1964, Historia języka a gramatyka historyczna w studiach polonistycznych, „Poradnik Językowy” z. 7, s. 317–324.
View in Google Scholar

Walczak B., 2018, Gramatyka historyczna a historia języka polskiego, [w:] M. Mączyński, E. Horyń, E. Zmuda (red.), W kręgu dawnej polszczyzny V, Kraków, s. 25–34.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

06-05-2024

Numer

Dział

Polszczyzna historyczna

Jak cytować

Woźniak, E. (2024) „Granice historii języka”, LingVaria, 19(1(37), s. 141–149. doi:10.12797/LV.19.2024.37.09.