Lustro pamieci

O negatywach z Muzeum Techniczno-Przemysłowego

Autor

  • Joanna Strzyżewska

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.03

Słowa kluczowe:

Muzeum Techniczno-Przemysłowe, Adrian Baraniecki, Stanisław Kolowca, fotografia, dokument, Warsztaty Krakowskie, kursy zawodowe, wystawy, ulica Rajska 12

Abstrakt

THE MIRROR OF MEMORY. ON THE NEGATIVES FROM THE MUSEUM OF SCIENCE AND INDUSTRY IN KRAKÓW

In 1967 the Library of the Academy of Fine Arts in Kraków donated to the Historical Museum of the City of Kraków a  collection of glass photographic plates from the former photographic workshop of the Museum of Industrial Art, i.e. from the Municipal Museum of Industry which had ceased to exist in 1950. The collection that was taken over by the Historical Museum comprises 1790 items, including glass plates covered with gelatine bromide emulsion, cut sheet films, and colour separation sheets for  printed reproduction. Along with the plates, the donatedcollection also included storage cards with reference numbers and brief descriptions of the plates, which made tchem easier to identify. The Museum of Science and Industry in Kraków was established in 1868 on the initiative of Adrian Baraniecki (1828–1891), a_physician and social activist who had spent several years (1864–1868) in England. Having become acquainted with the collections and research of South Kensington Museum, he collected about five thousand exhibits which he subsequently donated to the City of Kraków in 1868. The collection consisted mostly of samples of materials, machine models, and tools. It grew rapidly thanks to the public campaign launched to collect donations from Polish society. The museum also had a_permanent acquisitions fund, and from the establishment of the model museum workshops onward the collection was gradually enriched by the products manufactured by those worshops, as well as post-competition items. The surviving negatives oer us glimpses of the Musem itself, as well as its collections, extensive research and activity. They constitute documentation of the range of vocational and training courses run by that institution, its workshops and services, as well as the promotion of its exhibitions and publications. Events which were organized by the Museum itself, but beyond museum facilities as such are also well documented and presented in an interesting way. Such an approach represents a_rather modern way of thinking about the promotion and marketing of an institution, including an element of conscious brand building of the Museum. The collection is traditionally associated with the name of Stanisław Kolowca (1904–1968) who ran the photographic workshop at the Museum of Industry for 14 years (from 1925 to 1938). Kolowca left behind visual documentation of exhibitions, objects, places and people, yet his photographs possess an unquestionable artistic quality as well. The artistryis the result of his choice of perspective, the way he builds the inner space within the frame, and the way he handles light. Formal perfection combined with the artist’s skillful perspective on the subject create the impression that we perceive itas remarkably realistic. Stanisław Kolowca’s photographs set a standard of excellence for anyone who documents, inventories, and digitalizes works of art.

Bibliografia

Antos Janusz: Antoni Buszek [online]. Culture.pl [dostęp 9 maja 2019]. Dostępny w internecie: https://culture.pl/en/artist/antoni-buszek

Beiersdorf Zbigniew: Muzeum Techniczno-Przemysłowe w Krakowie. „Rocznik Krakowski” 1991, t. 57, s. 129–164

Biedrońska-Słota Beata: Kilimy i batiki z pracowni krakowskich (1900–1930) w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Kraków 2004

Cennik odlewów gipsowych szkolnych w odlewni Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie. Kraków 1881

Demska Anna: Zofia Nawarówna. W: Śladami prerafaelitów. Artyści polscy i sztuka brytyjska na przełomie XIX i XX w. Red. Dominika Walawender-Musz. Warszawa 2006, s. 182

Dolińska Magdalena: Muzealna codzienność w starych murach. W: Zapomniane Muzeum. Adrian Baraniecki i Muzeum Techniczno-Przemysłowe 1868–1950. Kraków 2013, s. 27–39

Encyklopedia Krakowa: Kolowca Stanisław. Red. prow. Antoni Henryk Stachowski. Warszawa–Kraków 2000, s. 426

Garlicki Stanisław: Sklepy Krakowa na początku XX wieku. Biblioteka Krakowska, nr 149. Kraków 2008

Grabowski Lech: Wśród polskich mistrzów kamery. Warszawa 1964

Grzechnik-Correale Grażyna: Krakowskie wariacje w fotografii Antoniego Pawlikowskiego i Franciszka Kleina. Kraków 2017

Hankus Michał: Koronka – tradycja, reaktywacja. Kraków 2018

Huml Irena: Warsztaty Krakowskie. Wrocław 1973

Huml Irena: Polska sztuka stosowana XX wieku. Warszawa 1978

Kołodziejowa Bolesława: Miejskie Muzeum Przemysłowe im. dra Adriana Baranieckiego w Krakowie. „Rozprawy i Sprawozdania Muzeum Narodowego w Krakowie” 1976, t. 11, s. 186–230

Kras Janina: Wyzsze kursy dla kobiet im. A. Baranieckiego w Krakowie 1868–1924. Biblioteka Krakowska, nr 112. Kraków 1972

Król Lucyna: Stanisław Kolowca – fotograf Ołtarza Mariackiego. W: Wokół Wita Stwosza. Materiały z międzynarodowej konferencji naukowej w Muzeum Narodowym w Krakowie, 19–22 maja 2005. Red. Dobrosława Horzela, Adam Organisty. Kraków 2006, s. 407–409

Kruszyński Tadeusz Albin: Ornat i dalmatyki z Żywca i ich holandzkie pochodzenie. Kraków 1927

Lenartowicz Swiatosław: Zofia Stryjenska. Olszanica 2018

Płazewski Ignacy: Spojrzenie w przeszłość polskiej fotografii. Warszawa 1982

Polski słownik biograficzny: Baraniecki Adrian. Hasło oprac. Irena Bojarska. T. 1. Kraków 1935, s. 270

Korosadowicz Edmund Feliks. Hasło oprac. Jan Pachoński. T. 14. Wrocław 1968–1969, s. 97

Przewodnik po zbiorach Muzeum Przemysłowego im. dra A. Baranieckiego w Krakowie. Kraków 1928

Referowski Włodzimierz: Okno wystawowe. Lwów 1938

Sikora Sławomir: Fotografia miedzy dokumentem a symbolem. Izabelin 2004

Sinior Maria: Nowi dokumentaliści w CSW [online]. Fotopolis.

pl, 7 czerwca 2006 [dostęp 20 września 2018]. Dostępny w internecie: https://www.fotopolis.pl/newsy-sprzetowe/wydarzenia/3973-nowi-dokumentalisci-w-csw

Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.): malarze, rzeźbiarze, graficy: Buszek Antoni. Hasło oprac. Irena Huml, Hanna Kubaszewska. T. 1. Wrocław 1971, s. 282–283

Czajkowski Józef. Hasło oprac. Irena Huml. T. 1. Wrocław 1971, s. 386–389

Homolacs Karol. Hasło oprac. Irena Huml. T. 3. Wrocław 1979, s. 104–106

Jastrzębowski Wojciech. Hasło oprac. Irena Huml. T. 3. Wrocław 1979, s. 265–270

Korosadowicz Edmund. T. 4. Wrocław 1986, s. 114–115

Młodzianowski Kazimierz. Hasło oprac. Marta Leśniakowska, Zbigniew Nykel. T. 5. Warszawa 1993, s. 603–606

Sobieraj Tomasz: O fotografii. Terminy i pojęcia istotnie [online].

pdfslide.net [dostęp 25 lipca 2018]. Dostępny w internecie: https://pdfslide.net/documents/o-fotografii-terminy-i-pojecia-istotne-sobieraj-o-fotografiiterminy-i-pojecia.html

Szablowska Anna Agnieszka: Tadeusz Gronowski. Sztuka plakatu i reklamy. Warszawa 2005

Śladami prerafaelitów. Artyści polscy i sztuka brytyjska na przełomie XIX i XX w. Red. Dominika Walawender-Musz. Warszawa 2006

Tomkowicz Dorota, Więcek Marek: Mniej znane aspekty działalności Muzeum Techniczno-Przemysłowego. W: Zapomniane Muzeum. Adrian Baraniecki i Muzeum Techniczno-Przemysłowe 1868–1950. Kraków 2013, s. 44–46

Warsztaty Krakowskie 1913–1926. Red. Maria Dziedzic. Kraków 2009

Wielgut-Walczak Jadwiga: Biblioteka Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie (1868–1950). Zarys dziejów. „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia” 2006, t. 4. s. 67–76

Więcek Marek: Adrian Baraniecki – portret pozytywisty. W: Zapomniane Muzeum. Adrian Baraniecki i Muzeum Techniczno-Przemysłowe 1868–1950. Kraków 2013, s. 12

Winiarczyk Katarzyna: Przepis na Kraków Jerzego Dobrzyckiego. Kraków 2014

Wisz Marian: Batik, pisanki na tkaninach. Wskazówki praktyczne. Wyd. 2 uzup. Kraków 1928

Witkiewicz Stanisław Ignacy: Nowe formy w malarstwie i inne pisma estetyczne. Warszawa 1959. Teoria Antoniego Buszka i pewne watpliwosci co do niej w kwestii odrodzenia sztuki czystej, s. 233–245

Wystawa etnograficzna w Krakowie powstała z inicjatywy Miejskiego Muzeum Przemysłowego w Krakowie. Kraków 1931

„Zabawki fantazja malowane”. W 100-lecie Warsztatów Krakowskich 1913–1926. Kielce 2013

„Zabawki fantazja malowane” [online]. Muzeum Zabawek i Zabawy [dostęp 3 września 2019]. Dostępny w internecie: http://arch2.muzeumzabawek.eu/zabawki-fantazja-malowane-2/

Zapomniane Muzeum. Adrian Baraniecki i Muzeum Techniczno-Przemysłowe 1868–1950. Kraków 2013

Zofia Stryjenska 1891–1976. Kraków 2008

ARTYKUŁY

„Czas” 1868, nr 130, z 7 czerwca, s. 2–3

Gąsiorowski Stanisław Jan: Późnohellenistyczne i wczesnochrześcijańskie tkaniny egipskie w zbiorach polskich. „Prace Komisji Historii Sztuki PAU” 1928, Vol. 6, s. 260– 261

Hapanowicz Piotr: Rewitalizujmy to muzeum. „Kraków” 2009, nr 5, s. 88–89

Hapanowicz Piotr: Adrian Baraniecki – prekursor polskiego muzealnictwa przemysłowego. „Muzealnictwo” 2016, nr 57, s. 16–25

Hermanowicz Henryk: Stanisław Kolowca. „Fotografia” 1968, nr 12, s. 280–283

Homolacs Karol: Reklama i sztuka. „Rzeczy Piękne” 1927, nr 6, s. 82

Kalinowski Lech: Muzeum a nauka. „Zeszyty Naukowe UJ. Prace z Historii Sztuki” 1977, z. 14, s. 5–19

Olgyay Kinga: Tkaniny koptyjskie. „Z Otchłani Wieków” 1972, t. 28, nr 1/72, s. 39–45

Rostafiński Józef: Adrian Baraniecki, twórca Muzeum Przemysłowego (1828–1891). „Przemysł i Rzemiosło” 1921, nr 1, s. 3

Sikora Sławomir: Fotografia – pamięć – wyobraźnia. „Polska Sztuka Ludowa – Konteksty” 1992, t. 46, z. 3–4, s. 108–111

Sontag Susan: Świat obrazów. „Kino” 1981, t. 16, nr 4, s. 17–22

Witkiewicz Kazimierz: Stefan Baranowski 1894–1930.

Najwybitniejszy drukarz ostatniej doby. „Rzeczy Piękne” 1930, t. 9, nr 7–9, s. 105–108

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

25.09.2026

Numer

Dział

Kolekcje

Jak cytować

Lustro pamieci: O negatywach z Muzeum Techniczno-Przemysłowego. (2026). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 37, 37-68. https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.03

Podobne artykuły

11-20 z 218

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.