Kwiaty rzucane z rozmachem – Jan Bulas, malarz polnych gigantów

Abstrakt

Artykuł jest próbą zebrania, uporządkowania i popularyzacji wiedzy o Janie Bulasie i jego twórczości. Celem jest możliwie pełna rekonstrukcja biografii malarza na podstawie rozproszonych źródeł archiwalnych. W toku badań udało się ustalić nowe fakty, w tym miejsce i datę śmierci artysty, które dotąd były błędnie podawane w literaturze przedmiotu.

Jan Bulas urodził się w 1878 roku, jego twórczość malarska stanowi przykład estetyki typowej dla okresu Młodej Polski. Był uczniem Stanisława Wyspiańskiego, a wpływ mistrza można dostrzec w jego pracach. Tematem dominującym są motywy florystyczne. Olbrzymich rozmiarów rośliny, stylizowane na polne kwiaty rosnące na polskich łąkach, szczelnie wypełniają przestrzeń większości jego obrazów.

W artykule podano informacje dotyczące pierwszych lat życia artysty, jego znajomości z Władysławem Orkanem, studiów na ASP w Krakowie oraz wystaw w kraju i za granicą. Poruszony został również wątek wyjazdu artysty do USA, pierwszego sporu sądowego w Krakowie o wartości czysto artystyczne, a także związanych z tym doniesień prasowych. Szczególne miejsce w artykule zajmuje najważniejsze dzieło Bulasa – dekoracje ścienne w kościele w Rzepienniku Biskupim oraz historia towarzysząca pobytowi malarza w tej miejscowości. Artysta służył w Legionach Polskich, a wskutek doświadczeń wojennych załamał się nerwowo i trafił do zakładu zamkniętego w Kobierzynie koło Krakowa. Zmarł w 1932 roku. Artykuł uzupełniają materiały ikonograficzne oraz zestawienie doniesień prasowych dokumentujących recepcję twórczości Bulasa w okresie jego największej popularności.