Krakowski filozof Mirosław Dzielski i historyczne konteksty jego filozofii społecznej, część 1

Autor

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2023.09

Słowa kluczowe:

Mirosław Dzielski, Kraków, PRL, filozofia historii, filozofia polska, Solidarność, Jana Paweł II, rewolucja, rewolucja ducha, Kościół, liberalizm, kapitalizm, socjalizm, myśl niezależna

Abstrakt

Na podstawie pism Mirosława Dzielskiego, materiałów archiwalnych, wspomnień, analiz historycznych podjęto próbę opisu jego działalności i podzielenia się refleksjami na temat tej historycznej postaci. W artykule przedstawiono postać Dzielskiego w anturażu epoki, w której działał społecznie i filozofował. Omówiono główne, zdaniem autora, filary (zagadnienia węzłowe) filozofii społecznej Dzielskiego, na które składały się: rewolucje, Ruch Światło-Życie, Jan Paweł II, Solidarność. Przez pryzmat tych zagadnień ukazano jego postać i myśl. Artykuł podzielono na dwie części. W pierwszej przedstawiono postać filozofa oraz pierwszy filar – rewolucje, w części drugiej pozostałe trzy filary.

PlumX Metrics of this article

Biogram autora

Wojciech Paduchowski - prezes Stowarzyszenia Filmowego Trzeci Tor

Dr nauk humanistycznych, historyk, filozof, absolwent studiów z zakresu bezpieczeństwa publicznego, autor artykułów i książek naukowych, prezes Stowarzyszenia Filmowego Trzeci Tor.

Bibliografia

I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”. Stenogramy. T. 1. I tura. Red. Grzegorz Majchrzak, Jan Marek Owsiński, Bartosz Kaliski. Warszawa 2011
Google Scholar

Bosiacki Adam: Utopia, władza, prawo. Doktryna i koncepcje prawne bolszewickiej Rosji 1917–1921. Warszawa 2012
Google Scholar

Chyliński Zygmunt: Wspomnienie o Mirku Dzielskim. W: Widzieć mądrość w wolności. Księga pamięci Mirosława Dzielskiego. Red. Bogusław Chrabota. Kraków 1991, s. 31
Google Scholar

Dzielski Mirosław: Odrodzenie ducha – budowa wolności. Pisma zebrane. Kraków 1995
Google Scholar

Dzielski Mirosław: O potrzebie twórczego antykomunizmu. Wybór pism. Wybór, przypisy i wstęp Maciej Zakrzewski. Kraków 2019
Google Scholar

Encyklopedia filozofii polskiej: Grzegorczyk Andrzej. Hasło oprac. Stanisław Krajewski. T. 1. Lublin 2011, s. 456–457
Google Scholar

Franaszek Piotr: „Jagiellończyk”. Działania Służby Bezpieczeństwa wobec Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach osiemdziesiątych XX w. Kraków 2012
Google Scholar

Grzegorczyk Andrzej: Odpowiedzialność filozofów. „Więź” 1981, nr 5, s. 49–56
Google Scholar

Jadacki Jacek: Filozofia polska XIX i XX wieku. T. 2. Wiek XX. Warszawa 2015
Google Scholar

Jadczak Ryszard: Z dziejów spotkania szkoły lwowsko-warszawskiej z marksizmem. „Edukacja Filozoficzna” 1991, t. 11, s. 99–107
Google Scholar

Jadczak Ryszard: Mistrz i jego uczniowie. Warszawa 1997
Google Scholar

Kadłubek Zbigniew: Odpowiedzialna mobilizacja. Szkic o Ernsta Jüngera filozofii wspólnoty. W: Wizerunki wspólnoty. Studia i szkice z literatury i antropologii porównawczej. Red. Zbigniew Kadłubek, Tadeusz Sławek. Katowice 2008, s. 188–205
Google Scholar

Knoch Konrad: Pisma liberalne drugiego obiegu w Polsce w latach 1979–1990. Warszawa 2015
Google Scholar

Kryptonim „Wasale”. Służba Bezpieczeństwa wobec Studenckich Komitetów Solidarności 1977–1980. Red. Łukasz Kamiński, Grzegorz Waligóra. Warszawa 2007
Google Scholar

Kuliniak Radosław, Pandura Mariusz, Ratajczak Łukasz: Filozofia po ciemnej stronie mocy. Krucjaty marksistów i komunistów polskich przeciwko lwowskiej szkole filozoficznej Kazimierza Twardowskiego. Część 1. Lata 1945–1951. Kęty 2018
Google Scholar

Kuliniak Radosław, Pandura Mariusz, Ratajczak Łukasz: Filozofia po ciemnej stronie mocy. Krucjaty marksistów i komunistów polskich przeciwko lwowskiej szkole filozoficznej Kazimierza Twardowskiego. Część 2. Problem reformy szkolnictwa wyższego w świetle partyjnej ofensywy ideologicznej. Kęty 2019
Google Scholar

Kuliniak Radosław, Pandura Mariusz, Ratajczak Łukasz: Filozofia po ciemnej stronie mocy. Krucjaty marksistów i komunistów polskich przeciwko lwowskiej szkole filozoficznej Kazimierza Twardowskiego. Część 3. Ostateczne starcie. Kęty 2021
Google Scholar

Mentzel Zbigniew: Kołakowski – czytanie świata. Biografia. Kraków 2020
Google Scholar

Misiek Józef: Biogram doktora Mirosława Dzielskiego, adiunkta w Zakładzie Filozofii Nauk Przyrodniczych Instytutu Filozofii UJ. W: Widzieć mądrość w wolności…, s. 27–29
Google Scholar

Opozycja małopolska w dokumentach 1976–1980. Wybór i oprac. Adam Roliński. Kraków 2003
Google Scholar

Paduchowski Wojciech: Koniec wolnej filozofii. „Dziennik Polski” [online]. 4 listopada 2021 [dostęp 10 sierpnia 2023].
Google Scholar

Dostępny w internecie: https://plus.dziennikpolski24.pl/
Google Scholar

Paduchowski Wojciech: Philosophical social space of the Riga Treaty era – Russian perspective, meaning. „Logos i Ethos” (w druku)
Google Scholar

Perzanowski Jerzy: Głos prawdy. O Pani Profesor Izydorze Dąmbskiej. „Znak” 1986, nr 374, s. 17–49
Google Scholar

Plichta Adam: Wolność i polityka. Myśl społeczno-polityczna Mirosława Dzielskiego. Kraków 2019
Google Scholar

Polska filozofia powojenna [T.] 1. Red. Witold Mackiewicz. Warszawa 2021
Google Scholar

Przewodnik po polskiej filozofii chrześcijańskiej XX i XXI wieku. Red. Piotr S. Mazur, Piotr Duchliński, Paweł Skrzydlewski. Kraków 2020
Google Scholar

Romański Adolf [Mirosław Dzielski]: Kim są liberałowie?. „Merkuryusz Krakowski i Światowy” 1979, nr 4, s. 31–39
Google Scholar

Spętana Akademia. Polska Akademia Nauk w dokumentach władz PRL. T. 2. Materiały partyjne (1950–1986). Wybór, wstęp i oprac. Patryk Pleskot, Tadeusz Paweł Rutkowski. Warszawa 2012
Google Scholar

Stola Dariusz: Kampania antysyjonistyczna w Polsce 1967–1968. Warszawa 2018
Google Scholar

Szarek Jarosław: Czarne juwenalia. Opowieść o Studenckim Komitecie Solidarności. Kraków 2007
Google Scholar

Szyjewski Andrzej: Powstanie i zmiana programu magisterskich studiów religioznawczych w Instytucie Religioznawstwa UJ. W: Ile z nauki, ile z ideologii? Religioznawstwo w PRL. Red. Łucja Marek, Rafał Łętocha. Kraków 2021, s. 69–71
Google Scholar

Tomczok Paweł: Rewolucja konserwatywna. „FA-art” 2006, nr 4, s. 32–35
Google Scholar

Walasek Mateusz: Idee społeczne Jana Pawła II a chrześcijański liberalizm Mirosława Dzielskiego. „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki. Ekonomia” 2013, t. 21, nr 5, s. 101–114
Google Scholar

Woleński Jan: Filozoficzna szkoła lwowsko-warszawska. Warszawa 1985
Google Scholar

Woleński Jan: Filozofia polska 1945–1989. „Znak” 1992, nr 443, s. 91–104
Google Scholar

Wiśniewski Wojciech W.: Biogram Mirosława Dzielskiego. W: Dzielski Mirosław: Odrodzenie ducha – budowa wolności. Pisma zebrane. Kraków 1995, s. 825–830
Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

15.12.2023

Jak cytować

Paduchowski, W. (2023). Krakowski filozof Mirosław Dzielski i historyczne konteksty jego filozofii społecznej, część 1. Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 41, 157–168. https://doi.org/10.32030/KRZY.2023.09

Numer

Dział

Artykuły i rozprawy