Kontekstowe wahania frekwencji względnej w parach synonimów i wariantów
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.21.2026.41.03Słowa kluczowe:
kolokacje, synonimia, warianty leksykalneAbstrakt
CONTEXTUAL FLUCTUATIONS IN RELATIVE FREQUENCY IN SYNONYM AND VARIANT PAIRS
The author of this article discusses different ways of analysing and presenting collocations in lexical research and shows that in comparative analyses of synonyms and variants, it may be more useful to examine how their relative frequency varies with verbal context than to look at their collocations in their entirety. Some of the variants discussed differ in their preferred reference, which challenges the very definition of variants as functionally identical entities, even if there are differences between them in terms of non-designatory features and sociolinguistic parameters.
Pobrania
Bibliografia
Bańko M., 2006, Słownik dobrego stylu, czyli wyrazy, które się lubią, Warszawa.
Bańko M., 2013, Obrazy Google jako źródło informacji lingwistycznej, [w:] W. Chlebda (red.), Na tropach korpusów. W poszukiwaniu optymalnych zbiorów tekstów, Opole, s. 73–84.
Bańko M., 2014, Jazz, dżez, http://www.approval.uw.edu.pl/jazz (dostęp: 5 V 2025).
Bańko M., Svobodová D., Rączaszek-Leonardi J., Tatjewski M., 2016, Nie całkiem obce. Zapożyczenia wyrazowe w języku polskim i czeskim, Warszawa.
Burkhardt H., 2010, Miejsce kolokacji w leksykografii i ich rola w tworzeniu tekstów w języku obcym, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 17, s. 177–184.
Čermáková A., b.d., Collocation Analysis, [w:] M.L. Greenberg (red.), Encyclopedia of Slavic Languages and Linguistics Online, https://referenceworks.brill.com/display/db/eslo (dostęp: 25 I 2026).
Firth J.R., 1957, A Synopsis of Linguistic Theory 1930–1955, [w:] idem, Studies in Linguistic Analysis, Oxford, s. 1–32.
Fontanelle T., 1998, Phraseology and the Dictionary, [w:] A.P. Cowie (red.), Phraseology: Theory, Analysis, and Applications, „Oxford Studies in Lexicography and Lexicology”, Oxford, s. 189–207.
Hebal-Jezierska M., 2010, Obrazy kolokacyjne wybranych leksemów, należących do pola semantycznego cudzoziemiec (na materiale korpusu języka czeskiego SYN2006PUB), [w:] J. Goszczyńska, Z. Greń (red.), Res slavisticae. Księga dedykowana Profesor Ewie Siatkowskiej, Warszawa, s. 73–92.
Hebal-Jezierska M., 2012, Wizerunki kolokacyjne mniejszości romskiej w języku czeskim i słowackim, „Zeszyty Łużyckie” 46, s. 64–81.
Hebal-Jezierska M., 2013, Podstawowe zasady korzystania z korpusów przy badaniu języka, [w:] W. Chlebda (red.), Na tropach korpusów. W poszukiwaniu optymalnych zbiorów tekstów, Opole, s. 17–30.
Kieraś W., Marciniak M., Łaziński M., Woliński M., Bojałkowska K., Eźlakowski W., Kobyliński Ł., Komosińska D., Krasnowska-Kieraś K., Rudolf M., Tomaszewska A., Wołoszyn J., Zawadzka-Paluektau N., 2025, Korpus Współczesnego Języka Polskiego. Dekada 2011–2020, „Język Polski” V, z. 2, s. 5–20, https://doi.org/10.31286/JP.001055.
Kozioł-Chrzanowska E., 2018, Grafika Google – możliwości i ograniczenia narzędzia jako źródła informacji dla leksykografów redagujących definicje słownikowe, [w:] M. Bańko, H. Karaś (red.), Między teorią a praktyką. Metody współczesnej leksykografii, „Biblioteka Prac Filologicznych (2018)”, t. 1, Warszawa, s. 113–129.
KP [Kazimierz Polański] 1999, Warianty językowe, [w:] K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, wyd. II, Wrocław, s. 630.
Leech G., 1981, Semantics, Harmondsworth.
Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.
Pęzik P., 2012, Wyszukiwarka PELCRA dla danych NKJP, [w:] A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk (red.), Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, Warszawa, s. 253–273.
Pęzik P., 2013, Paradygmat dystrybucyjny w badaniach frazeologicznych. Powtarzalność, reprodukcja i idiomatyzacja, [w:] P. Stalmaszczyk (red.), Metodologie językoznawstwa. Ewolucja języka, ewolucja teorii językoznawczych, „Łódzkie Studia z Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego”, 1, Łódź, s. 143–160.
Pęzik P., 2020, Budowa i zastosowania Korpusu monitorującego MoncoPL, „Forum Lingwistyczne” 7, s. 133–150, https://doi.org/10.31261/FL.2020.07.11.
Przybylska R., 2003, Wstęp do nauki o języku polskim, Kraków.
Przybylska R., 2007, Z problemów słownikowego opisu łączliwości rzeczownika, [w:] P. Żmigrodzki, R. Przybylska (red.), Nowe studia leksykograficzne, Kraków, s. 69–77.
Przybylska R., 2018, Ilustracja materiałowa w WSJP PAN – kolokacje i cytaty, [w:] P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, Kraków, s. 115–126.
Przybylska R., 2020, Kolokacje a analiza semantyczna wyrazu, „LingVaria” XV, nr 2 (30), s. 43–51, https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.04.
Rokicka T., 2007, Status kolokacji w Wielkim słowniku języka polskiego, [w:] P. Żmigrodzki, R. Przybylska (red.), Nowe studia leksykograficzne, Kraków, s. 79–86.
Sinclair J., 1991, Corpus, Concordance, Collocation, „Describing English Language”, Oxford.
Skorupka S., 1967, Słownik frazeologiczny języka polskiego, t. 1, Warszawa.
Wróblewski K., 1991, Fan – moda czy językowa konieczność?, „Poradnik Językowy” z. 3–4, s. 142–145.
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Mirosław Bańko
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
