„Po raz pierwszy zobaczyła kogoś równie czarnego jak ona” – inkluzywność w przekładzie intralingwalnym baśni (na przykładzie wybranych opowiadań ze zbioru Piękno i bestie. Niebezpieczne baśnie Somana Chainaniego)
DOI:
https://doi.org/10.12797/MOaP.30.2024.65.01Keywords:
fairy tale, retelling, cultural translation, intralingual translation, inclusivityAbstract
“IT IS THE FIRST TIME SHE’S SEEN ANYONE AS BLACK AS HER” – INCLUSIVENESS IN THE INTRALINGUAL TRANSLATION OF FAIRY TALES (BASED ON THE EXAMPLE OF SELECTED STORIES FROM THE COLLECTION BEASTS AND BEAUTY: DANGEROUS TALES BY SOMAN CHAINANI)
The article analyses the refractions introduced in the retellings (intralingual translation) of fairy tales from Beasts and Beauty: Dangerous Tales by Soman Chainani. These transformations have their source in cultural translation and concern broadly understood inclusivity (e.g. change of skin colour, biological sex and sexual orientation, deconstruction of hegemonic masculinity). Possible sources of the introduced modifications were also indicated (an attempt to expand the recipient circle, representation of previously excluded minorities, but also the desire to stir emotions).
Downloads
References
Baker, P. (2007), Fantabulosa: A Dictionary of Polari and Gay Slang, Continuum, London-New York.
View in Google Scholar
Bassnett, S., Lefevere, A. (1990), Translation/History/Culture, UNKNO, London-New York.
View in Google Scholar
Całek, A. (2017), Retelling w literaturze fantasy: od renarracji do metafikcji, [w:] Mariusz M. Leś, Weronika Łaszkiewicz, Piotr Stasiewicz, red. Tekstowe światy fantastyki, Wydawnictwo Prymat, Białystok, 45-66.
View in Google Scholar
Chainani, S. (2022), Piękno i bestie. Niebezpieczne baśnie (tłum. Małgorzata Kaczarowska), Wydawnictwo Jaguar, Warszawa.
View in Google Scholar
Connell, R. (2005), Masculinities, University of California Press, Berkeley-Los Angeles.
View in Google Scholar
Daly, M. (1978), Gyn/Ecology: The Metaethics of Radical Feminism, Beacon Press, Boston.
View in Google Scholar
Gąsowska, L. (2009), Fan fiction, czyli złoto dla zuchwałych. Pomiędzy pragnieniem narracji a realizacją opowieści, [w:] Halina Kubicka, Olga Taranek, red. Kody kultury. Interakcja, transformacja, synergia, Wydawnictwo Sutoris, Wrocław.
View in Google Scholar
Heydel, M. (2009), „Zwrot kulturowy w badaniach nad przekładem”, Teksty Drugie. 6: 21-33.
View in Google Scholar
Heydel, M. (2013), Gorliwość tłumacza. Przekład poetycki w twórczości Czesława Miłosza, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
View in Google Scholar
Izdebska, A., Szajnert, D. (2014), Od redakcji, Zagadnienia Rodzajów Literackich. 2: 7.
View in Google Scholar
Izdebska, A., Szajnert, D. (2015), Wstęp, [w:] Agnieszka Izdebska, Danuta Szajnert, red. Literatura prze-pisana. Od „Hamleta” do slashu, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 8-9.
View in Google Scholar
Jakobson, R. (2009), O językoznawczych aspektach przekładu (tłum. Lucylla Pszczołowska), [w:] Piotr Bukowski, Magdalena Heydel, red. Współczesne teorie przekładu. Antologia, Wydawnictwo Znak, Kraków.
View in Google Scholar
Jaskulska, S. (2016), Współczesne rytuały przejścia z dzieciństwa do dorosłości: baśń o Śpiącej Królewnie, [w:] Adam Grabowski, Magdalena Zaorska, red. Bajka, baśń, legenda i mit w naukowych opracowaniach, Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn, 36-47.
View in Google Scholar
Kalinowska, E. (2022), „Cyjanofobia: Sinobrody od Perraulta do Ben Jellouna”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Romanica. 17: 217-230.
View in Google Scholar
Kalloli, A.T., Tyagi, S. (2022), „Posthuman and Pandemic Elements in the Feminist Retellings of Fairy Tales in Marissa Meyer’s Lunar Chronicles”, Research Result. Theoretical and Applied Linguistics. 8: 123-131.
View in Google Scholar
Kędzia-Klebeko, B. (2016), „L’origine d’une peur incarnée – Gilles de Rais vel Barbe bleue par Charles Perrault”, Romanica Silesiana. 1: 26-34.
View in Google Scholar
Kostecka, W. (2016), „Baśniowe herstory. Postmodernistyczne strategie reinterpretacyjne Angeli Carter, Tanith Lee i Emmy Donoghue”, Creatio Fantastica. 2: 23-39.
View in Google Scholar
Kostecka, W. (2020), „Metamorfozy baśni i baśniowe metamorfozy”, Dzieciństwo. Literatura i Kultura. 2: 194-216, https://doi.org/10.32798/dlk.608.
View in Google Scholar
Kowalczyk, K. (2017), „Czy wszyscy znają Jasia i Małgosię? Problem kanonu baśniowego na przykładzie baśni ze zbioru Kinder- und Hausmärchen Wilhelma i Jakuba Grimmów. Problem z baśniowym kanonem”, Er(r)go. Teoria – Literatura – Kultura. 2: 41-55.
View in Google Scholar
Kowolik, P. (2004), „Wpływ bajki i baśni na dzieci w edukacji wczesnoszkolnej: szkic teoretyczny”, Nauczyciel i Szkoła. 3-4: 37-52.
View in Google Scholar
Lasoń-Kochańska, G. (2012), Gender w literaturze dla dzieci i młodzieży. Wzorce płciowe i kobiecy repertuar topiczny, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku, Słupsk.
View in Google Scholar
Lefevere, A. (1992), Translation, Rewriting and the Manipulation of Literary Fame, Routledge, London-New York.
View in Google Scholar
Lefevere, A. (2009), Ogórki matki Courage (tłum. Agata Sadza), [w:] Piotr Bukowski, Magdalena Heydel, red. Współczesne teorie przekładu. Antologia, Wydawnictwo Znak, Kraków.
View in Google Scholar
Matuszko, K. (2023), „(Nie)zbędność zmian – serialowe adaptacje komiksów w perspektywie przekładu kulturowego (na przykładzie Sandmana i Wednesday)”, Między Oryginałem a Przekładem. 4: 143-161, https://doi.org/10.12797/MOaP.29.2023.62.08.
View in Google Scholar
Miller, K., Cichocka, T. (2009), Bajki rozebrane, JK, Łódź.
View in Google Scholar
Partridge, E. (2006), A Dictionary of Slang and Unconventional English, Routledge, London-New York.
View in Google Scholar
Pilawska, R. (2017), „Magiczne odbicia rzeczywistości, czyli o znaczeniu baśni w edukacji dziecka”, Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna. 5: 69-77.
View in Google Scholar
Reuter, D.F. (2006), Gay-2-Zee: A Dictionary of Sex, Subtext, and the Sublime, St. Martin’s Griffin, New York.
View in Google Scholar
Saja, K. (2021), „Retelling w historiach alternatywnych”, Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. 9: 120-138.
View in Google Scholar
Skowera, M. (2013), Baśń i baśniowość w kulturze popularnej początku XXI w. Moda – trend – postmodernizm. Niepublikowana praca magisterska, Uniwersytet Warszawski, Warszawa.
View in Google Scholar
Szymborska, K. (2018), „Postmodernistyczne metamorfozy baśni w Polsce”, Śląskie Studia Polonistyczne. 1: 247-261.
View in Google Scholar
Trinquet, C. (2008), Sociohistorical Approaches, [w:] Donald Haase, red. The Greenwood Encyclopedia of Folktales and Fairy Tales, t. 3, Greenwood Press, Westport, CT-London.
View in Google Scholar
Wright, L. (2001), The Bear Book II: Further Readings in the History and Evolution of a Gay Subculture, Routledge, London-New York.
View in Google Scholar
Young, J.L., Foster, M.D., Hines, D. (2018), „Even Cinderella Is White: (Re) Centering Black Girls’ Voices as Literacies of Resistance”, English Journal. 6: 102-108.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
