Przekład literacki na cztery ręce, czyli o warsztacie niemieckiego tandemu tłumaczy Ksiąg Jakubowych Olgi Tokarczuk

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/MOaP.27.2021.52.04

Keywords:

The Books of Jacob, Olga Tokarczuk, translation tandem, Lisa Palmes, Lothar Quinkenstein

Abstract

Literary Translation in Four Hands – the Workshop of the German Translation Tandem of Olga Tokarczuk’s The Books of Jacob

The Books of Jacob by Olga Tokarczuk, the Polish Nobel Prize winner in literature, was published in 2014 by Wydawnictwo Literackie (Krakow). The German translation of the novel is the result of the work of the tandem, Lisa Palmes and Lothar Quinkenstein, who by using the TOLEDO platform (Translators in Cultural Exchange) programme of the German Translators Fund, have made a “translation journal” entitled Die Funken der Erlösung. Journal zur Übersetzung des Romans Die Jakobsbücher von Olga Tokarczuk (Kampa) available. Its reading allows us to reconstruct the translation tandem’s successive activities in the preparation for the proper translation process: from the reconstruction of the boundary between history and fiction during the reading of the source texts, through the deconstruction of the image of the main character in the original and its reconstruction in the translation, to the exploration of the colour of the epoch, the polyphonicity and intertextuality of the novel and the definition of their translation strategies.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Adelung, J. Ch. (2014), Grammatisch-kritisches Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart: Nach der Ausgabe letzter Hand 1793-1801, Contumax Hofenberg, Berlin.

Arnsberg, P. (1965), Von Podolien nach Offenbach. Die jüdische Heilsarmee des Jakob Frank. Zur Geschichte der frankistischen Bewegung, Stadtarchiv, Offenbach am Main.

Bałaban, M. (1911), Skizzen und Studien zur Geschichte der Juden in Poland, L. Lamm, Berlin.

Bałaban, M. (1914), Dzieje Żydów w Galicyi i w Rzeczypospolitej Krakowskiej 1772-1868, Nakładem Księgarni Polskiej B. Połonieckiego, Lwów.

Bednarczyk, A. (2019), Analiza pretranslatorska tekstu jako pierwszy etap tłumaczenia poetyckiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Beer, P. (1822), Geschichte, Lehren und Meinungen aller bestandenen und noch bestehenden relgiösen Sekten der Juden und der Geheimlehre oder Cabbalah, J.G. Trassles, Brúnn.

Brawer, A. J. (1910), Galizien: Wie es an Österreich kam. Eine historisch-statistische Studie über die inneren Verhältnisse des Landes im Jahre 1772, Freytag und Tempsky, Leipzig-Wien.

Canetti, E. (1996), Masa i władza (tłum. Maria Przybyłowska, Eliza Borg), Czytelnik, Warszawa.

Chmielowski, B. (1966), Nowe Ateny albo Akademia wszelkiej sciencji pełna... (wyb. i oprac. tekstu Maria i Jan Józef Lipscy, tłum. łacińskie Wieńczysław Zaryczny), Wydawnictwo Literackie, Kraków.

„Collaboration in Literary Translation”, [online] https://engerom.ku.dk/collaboration-in-literary-translation/quantitativedata.pdf, 5.05.2021.

Černe, U. P. (2019), „Eine Tandem-Übersetzung: Helga Mračnikar i Peter Handke”, [w:] Fabjan Hafner, Wolfgang Pöckl, red. „…übersetzt von Peter Handke” – Philologische und translationswissenschaftliche Analysen. Frank & Timme, Berlin, 87-126.

„Das ostjüdische Antlitz Mit 50 Steinzeichnungen von Hermann Struck (1876-1944)”, [online] http://www.lexikus.de/bibliothek/Das-ostjuedische-Antlitz, 5.05.2021.

Davidowicz, K. S. (1998), Jakob Frank, der Messias aus dem Ghetto, Peter Lang Verlag, Frankfurt am Main.

Davidowicz, K. S. (2004), Zwischen Tradition und Häresie: Jakob Franks Leben und Lehren, Böhlau, Wien-Köln-Weimar.

„Der heilige Herr. Ein geheimnißvoller Glaubensfürst”, (1865), Die Gartenlaube. 33, [online] https://de.wikisource.org/wiki/Die_Gartenlaube_(1865)/Heft_33, 5.05.2021.

„Der heilige Herr. Ein geheimnißvoller Glaubensfürst”, (1865), Die Gartenlaube. 34, [online] https://de.wikisource.org/wiki/Die_Gartenlaube_(1865)/Heft_34, 5.05.2021.

„Die Familie des Messias”, (1865), Die Gartenlaube. 36, [online] https://de.wikisource.org/wiki/Die_Gartenlaube_(1865)/Heft_36, 5.05.2021.

Doktór, J. (1991), Jakub Frank i jego nauka na tle kryzysu religijnej tradycji osiemnastowiecznego żydostwa polskiego, IFiS PAN, Warszawa.

Doktór, J. (1998), Śladami mesjasza-apostaty. Żydowskie ruchy mesjańskie w XVII i XVIII wieku a problem konwersji, Leopoldinum, Warszawa.

Doktór, J. (1999), „Erlösung durch Sünde oder Taufe”, Judaica. 1(55): 18-29.

Eco, U., Rorty, R., Culler, J., Brooke-Rose, Ch. (1996), Interpretacja i nadinterpretacja (tłum. Tomasz Bieroń), Znak, Kraków 1996.

„Ein Wort über Jakob Frank. Nach polemischen Schriften seiner Zeitgenossen”, (1916), [w:] Shmuel Yosef Agnon, Ahron Eliasberg, red. Das Buch von den polnischen Juden, Jüdischer Verlag, Berlin, 54-57.

Finck, S., Heibert, F., „Zu zweit auf der Großen Schildkröte reiten – die vierhändige Übersetzung eines indigenen Panorama-Romans aus Québec. Journal zur Übersetzung des Romans Der große Absturz – Stories aus Kitchike von Louis-Karl Picard-Sioui (Secession)”, [online] https://www.toledo-programm.de/journale/1161/zu-zweit-auf-der-grossen-schildkrote-reiten-die-vierhandigeubersetzung-eines-indigenen-panorama-romans-aus-quebec-journal-zurubersetzung-des-romans-der-grosse-absturz-stories-aus-kitchike-von-louiskarl-picard-sioui-secession, 5.05.2021.

Galas, M. (1999), „Aleksander Kraushar als Erforscher des Frankismus”, Judaica. Beiträge zum Verstehen des Judentums. 1: 42-53.

Goldberg, J. (1982), „Die getauften Juden in Polen-Litauen im 16.-18. Jahrhundert.

Taufe, soziale Umschichtung und Integration”, Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. 30: 54-99.

Gouadec, D. (2007), Translation as a Profession, John Benjamin Publishing, Amsterdam-Philadelphia.

Graetz, H. (1868a), Frank und die Frankisten. Eine Sekten-Geschichte aus der letzten Hälfte des vorigen Jahrhundertes. Grass, Barth u. Comp., Breslau, [online] http://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/judaica//urn/urn:nbn:de-:hebis:30-180012225005, 5.05.2021 (przedruk: 2016, Hansebooks GmbH, Norderstedt).

Graetz, H. (1868b), Geschichte der Juden von den ältesten Zeiten bis auf die Gegenwart, Vol. 10: Geschichte der Juden von der dauernden Ansiedelung der Marranen in Holland (1618) bis zum Beginn der Mendelssohnischen Zeit (1760), Leiner, Leipzig.

Grimm, W., Grimm, J. (1854), Deutsches Wörterbuch, Deutsche Akademie zu Berlin, Hirzel, Leipzig, [online] http://dwb.uni-trier.de/de, 5.05.2021.

Grözinger, K. E. (1992), Kafka und die Kabbala: Das Jüdische in Werk und Denken von Franz Kafka, Eichborn, Frankfurt am Main.

Heymann, F. (1937), Der Chevalier von Geldern, eine Chronik vom Abenteuer der Juden, Querido, Amsterdam.

Hoensch, J. K. (1990), „Der Polackenfürst in Offenbach”, Zeitschrift für Religionsund Geistesgeschichte. 42: 229-244.

Kafka, F. (1937), Tagebücher und Briefe (posłowie Max Brod), Mercy, Prag.

Kraushar, A. (1895), Frank i frankiści polscy 1726-1816. Monografia historyczna osnuta na źródłach archiwalnych i rękopiśmiennych, t. 1, G. Gebethner i Spółka, Kraków, [online] https://polona.pl/item/frank-i-frankisci-polscy-1-726-1816-monografia-historyczna-osnuta-na-zrodlach,NTU0OTYzMjE/2/#info:metadata, 5.05.2021.

Księga Słów Pańskich. Ezoteryczne wykłady Jakuba Franka, t. 1-2, (1997), (oprac.naukowe i komentarze Jan Doktór), Semper, Warszawa.

„La République des traducteurs 2”, [online] https://www.colline.fr/spectacles/la-republique-des-traducteurs-2, 5.05.2021.

LCB, [online] https://lcb.de/foerderungen/uebersetzerinnen-und-uebersetzer, 5.05.2021.

Lenz, S. (1991), Muzeum ziemi ojczystej (tłum. Maria Przybyłowska, Eliza Borg), Czytelnik, Warszawa.

Maciejko, P. (2011), The Mixed Multitude: Jacob Frank and the Frankist Movement, 1755-1816. (Jewish Culture and Contexts), University of Pennsylvania Press, Philadelphia.

Maciejko, P. (2014), Wieloplemienny tłum. Jakub Frank i ruch frankistowski 1755-1816, (tłum. Jacek Chmielewski), Szmit, Danecki Wydawnictwo w Podwórku Spółka Jawna, Gdańsk.

Maimon, S. (1911), Lebensgeschichte, Georg Mueller, München.

Maimon, S. (1913), Autobiografia Salomona Majmona z portretem oraz list autora do króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, cz. 2 (z oryg. niem. wyd. w r. 1792 przełożył i przedmową opatrzył Leo Belmont), Nakładem Józefa Gutgelda, Warszawa.

Majkiewicz, A. (2016), „Właściwie jestem nieprzekładalna…” O prozie Elfriede Jelinek w polskim przekładzie, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice.

Majkiewicz, A. (2017), „Philomathía, decentracja i empatia – nowe kompetencje tłumacza?”, [w:] Piotr Fast, Tamara Brzostowska-Tereszkiewicz, Justyna Pisarska, red. Przekład i emocje, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice, 75-90.

Mika, M.-B. (2005), Von Pan zu Pan: zur Geschichte der polnischen Anrede, besonders im 18. Jahrhundert, Peter Lang Verlag, Frankfurt am Main-Berlin-Bern-Bruxelles-New York-Oxford-Wien.

Morgenstern, S. (1934), Idyll im Exil, Deutsche Nationalbibliothek, Leipzig.

Morgenstern, S. (1955), In einer anderen Zeit: Jugendjahre in Ostgalizien, Deutsche Nationalbibliothek, Leipzig.

Nietzsche, F. (1999), To rzekł Zaratustra (tłum. Sława Lisiecka, Zdzisław Jaskóła), PIW, Warszawa.

Nord, C. (1988), Textanalyse und Übersetzen. Theoretische Grundlagen, Methode und didaktische Anwendung einer übersetzungsrelevanten Textanalyse, Julius Groos Verlag, Heidelberg.

Palmes, L., Quinkenstein, L., „Die Funken der Erlösung. Journal zur Übersetzung des Romans Die Jakobsbücher von Olga Tokarczuk (Kampa)”, [online] https://www.toledo-programm.de/journale/772/die-funken-der-erlosung-journal-zur-ubersetzung-des-romans-die-jakobsbucher-von-olga-tokarczuk-kampa, 5.05.2021.

Przyklenk, J., Sujkowska-Sobisz, K. (2017), „Doświadczenia lekturowe cyfrowego tubylca: na przykładzie blogowej recepcji «Ksiąg Jakubowych» Olgi Tokarczuk”, Język Artystyczny. 16: 49-76.

Ricoeur, P. (2008), Czas i opowieść, t. 3: Czas opowiadany (tłum. Urszula Zbrzeźniak), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Roth, J. (1924), Hotel Savoy, Die Schmiede Verlag, Berlin.

Roth, J. (1930), Hiob, G. Kiepenheuer, Berlin.

Rozmaite adnotacje, przypadki, czynności i anekdoty pańskie, (1996), (oprac. Jan Doktór), Tikkun, Warszawa.

Schenck-Rinck, A. G. (1869), Die Polen in Offenbach am Main, Heinrich Keller, Frankfurt am Main.

Schmidt, K., Neeb, B., „Kompetenz und Erfahrung”, [online] https://www.littranslation.de/team, 5.05.2021.

Scholem, G. (1957), Die jüdische Mystik in ihren Hauptströmungen, Metzner, Frankfurt am Main.

Scholem, G. (1960), Zur Kabbala und ihrer Symbolik, Rhein-Verlag, Zürich.

Scholem, G. (1970), Über einige Grundbegriffe des Judentums, Suhrkamp, Frankfurt am Main.

Scholem, G. (1977), Von der mystischen Gestalt der Gottheit, Rhein-Verlag, Zürich.

Scholem, G. (1992), Sabbatai Zwi: der mystische Messias (tłum. Angelika Schweikhart), Jüdischer Verlag, Frankfurt am Main.

Scholem, G. (2007), Mistycyzm żydowski i jego główne kierunki (tłum. Ireneusz Kania), Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.

Schreiner, S. (2001), „Der Messias kommt zuerst nach Polen. Jakob Franks Idee von Polen als gelobtem Land und ihre Vorgeschichte”, Judaica. 57(4): 242-268.

Stiftung Genshagen, [online] http://www.stiftung-genshagen.de/kunst-undkulturvermittlung-in-europa/detailseiten/programm-details-kuku/71d5ee1b0207b033033a7a6c5f347715?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1547.html, 5.05.2021.

Tokarz, B. (2010), Spotkania. Czasoprzestrzeń przekładu artystycznego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

„TOLEDO Programm”, [online] https://www.toledo-programm.de/journale, 5.05.2021.

Torberg, F. (1975), Die Tante Jolesch oder Der Untergang des Abendlandes in Anekdoten, Langen-Müller, München.

„Übersetzungen Katharina Schmidt + Barbara Neeb”, [online] https://www.italienisch-uebersetzung.de/uebersetzungen/im-team, 5.05.2021.

„Zwei fürstliche Geheimnisse neuerer Zeit” (1866), Die Gartenlaube. 22, [online] https://de.wikisource.org/wiki/Die_Gartenlaube_(1866)/Heft_22, 5.05.2021.

Downloads

Published

2021-06-21

How to Cite

Majkiewicz, A. . (2021). Przekład literacki na cztery ręce, czyli o warsztacie niemieckiego tandemu tłumaczy Ksiąg Jakubowych Olgi Tokarczuk. Między Oryginałem a Przekładem, 27(2 (52), 79–99. https://doi.org/10.12797/MOaP.27.2021.52.04